Güney Afrika · Hukuki durum ve modeller

Sessiz bir hukuk kütüphanesindeki masada açık hukuk kitabı ve işaretlenmiş belgeler
Yalnızca editoryal bir görseldir; gerçek bir mahkemeyi, tesisi, izni veya davayı göstermez.

Güney Afrika’da Taşıyıcı Annelik: Hukuki Çerçeve, Ödemeler ve Yasaklar

Kısa cevap

Güney Afrika taşıyıcı anneliği tamamen yasaklamaz. Children’s Act 38 of 2005’in 19. bölümü, ancak sıkı yasal koşullarla ve taşıyıcı annenin yapay döllenmesinden önce High Court tarafından onaylanması şartıyla taşıyıcı annelik sözleşmesini tanır. Model ticari değil, özgecidir: taşıyıcı anne katılımı karşılığında ücret alamaz ve taşıyıcı anneliği gelir kaynağı olarak kullanamaz. Kanun yalnızca belirli masrafların, gelir kaybının, gebelikle bağlantılı sigortanın ve gerçek hukuki veya tıbbi mesleki hizmetler için makul ücretin ödenmesine izin verir.

İşlem sırası önemlidir. İkametgâh, rıza ve genetik köken şartları yerine getirilmeli; mahkeme tarafların uygunluğunu ve doğacak çocuğun menfaatini değerlendirmeli; döllenme ancak onaydan sonra ve 18 ay içinde gerçekleşmelidir. Özel bir sözleşme veya kliniğin işleme hazır olması mahkeme kararının yerini tutmaz. Sözleşme Kanun’a uygun değilse 297(2). madde uyarınca geçersizdir ve çocuk, tüm amaçlar bakımından, doğuran kadının çocuğu sayılır. Bu metin yasal çerçevenin özetidir; belirli bir düzenlemenin onaylanacağını garanti etmez.

Uygulanacak hukuk ve mahkeme kararları

Temel düzenleme, Children’s Act 38 of 2005’in 19. bölümü ve 292–303. maddeleridir. Bu hükümler sözleşmeyi, mahkeme onayını, genetik kökeni, döllenme zamanını, ebeveynliği, sözleşmenin sona ermesini, ödemeleri, gizliliği ve yasak davranışları düzenler. Tarafların rızası veya bir kliniğin program sunması yeterli değildir; High Court yasal koşulları incelemelidir.

294. maddedeki genetik şart mahkemelerde tartışılmıştır. AB and Another v Minister of Social Development [2016] ZACC 43 kararında Anayasa Mahkemesi, 294. maddeyi anayasaya aykırı bulan High Court kararını onamamıştır. KB and Another v Minister of Social Development [2024] ZASCA 54 kararında Temyiz Mahkemesi, genetik bağı olan bir kardeş isteğiyle ilgili yeni bir itirazı reddetmiştir. Bu kararlar, 294. maddenin yürürlükte kabul edilmesini ve mahkemenin hakkaniyet gerekçesiyle şartı kaldıracağının varsayılmamasını gerektirir. Kararlar her başvuru sahibinin uygunluğu, ücretler, yabancı ülkedeki ebeveynlik veya seyahat meselelerini otomatik olarak çözmez.

PDF’de Children’s Amendment Act 17 of 2022’ye kadar değişiklik geçmişi yer alır; ancak bu belge tek başına daha sonraki değişiklik veya yürürlük bildirimlerinin bulunmadığını kanıtlamaz. Sözleşme imzalanmadan veya tedavi başlamadan önce Güney Afrikalı bir hukukçu en güncel resmî yayınları kontrol etmelidir.

Şekil, sözleşmenin yeri ve ikametgâh

292. maddeye göre sözleşme ancak yazılıysa, tüm taraflarca imzalanmışsa ve Güney Afrika’da yapılmışsa geçerlidir. Sözleşme yapıldığı sırada en az bir niyetli ebeveyn Güney Afrika’da ikametgâha sahip olmalıdır; tek bir niyetli ebeveyn varsa bu şart o kişi için geçerlidir. Taşıyıcı anne ve varsa eşi veya partneri de o sırada Güney Afrika’da ikametgâha sahip olmalıdır. Sözleşme, niyetli ebeveynlerin ikametgâhının veya mutat ikametinin bulunduğu bölgedeki High Court tarafından onaylanmalıdır.

Dar bir istisna vardır: haklı neden gösterilirse mahkeme, taşıyıcı anne ile eşinin veya partnerinin ikametgâh şartından vazgeçebilir. Kanun, niyetli ebeveynin ikametgâhı veya sözleşmenin Güney Afrika’da yapılması için benzer genel bir muafiyet öngörmez. Vatandaşlık, geçici vize, kısa süreli ziyaret veya klinik adresi tek başına ikametgâhı kanıtlamaz. İkametgâh, kişinin koşullarına ve niyetine bağlı hukuki bir meseledir ve başvurudan önce belgelerle değerlendirilmelidir.

293. madde partner rızasını düzenler. Niyetli ebeveyn evliyse veya kalıcı bir ilişki içindeyse eşi ya da partneri yazılı rıza vermeli ve sözleşmeye taraf olmalıdır. Aynı kural taşıyıcı annenin eşi veya partneri için de geçerlidir. Bu partner çocuğun genetik ebeveyni değilse ve rızayı makul olmayan şekilde reddediyorsa mahkeme sözleşmeyi onaylayabilir. Bu sınırlı bir yargısal yetkidir; genel bir rıza muafiyeti değildir.

High Court neyi değerlendirmelidir?

295. madde, niyetli ebeveyn veya ebeveynlerin çocuk doğuramadığı ve bu durumun kalıcı ve geri döndürülemez olduğu hallerde onaya izin verir. Mahkeme hukuki ehliyeti, ebeveynliği üstlenmeye uygunluğu ve sözleşmenin sonuçları ile hak ve yükümlülüklerin anlaşıldığını değerlendirmelidir. Yalnızca sözleşmenin imzalanmış olması yeterli değildir.

Taşıyıcı anne de hukuken ehil ve uygun olmalı, sonuçları anlamalı ve ticari değil özgeci amaçlarla hareket etmelidir. Taşıyıcı anneliği gelir kaynağı olarak kullanamaz. Kanun, en az bir gebelik ve canlı doğumun belgelenmiş geçmişini ve kendisine ait yaşayan bir çocuğunun bulunmasını şart koşar. Bunlar klinik tercihi değil, yasal koşullardır. Sözleşme ayrıca çocuğun istikrarlı bir ev ortamındaki iletişim, bakım, yetiştirme ve genel refahını; niyetli ebeveynlerden birinin veya ikisinin ölümü ya da doğumdan önce boşanma/ayrılık halinde ne olacağını yeterli biçimde düzenlemelidir.

Mahkeme tüm tarafların kişisel ve ailevi koşullarını, özellikle doğacak çocuğun menfaatini dikkate alır. Koşullar kanıtlarla desteklenmelidir; gerekli belgeler ve ilgili High Court biriminin uygulaması Güney Afrikalı hukukçuyla teyit edilmelidir. Tarafların anlaşmış veya tıbbi masrafları ödemiş olması otomatik onay sağlamaz.

Genetik köken

294. madde, gebelik için her iki niyetli ebeveynin gametlerinin kullanılmasını gerektirir. Biyolojik, tıbbi veya diğer geçerli nedenlerle bu mümkün değilse niyetli ebeveynlerden en az birinin gameti kullanılmalıdır. Tek niyetli ebeveyn varsa o kişinin kendi gameti kullanılmalıdır. Hüküm, çocuğun başka bir akrabayla genetik ilişkisini değil, niyetli ebeveynin gametini şart koşar.

Donör yumurtası veya spermi tamamen yasak değildir; ancak donör gametleri, en az bir niyetli ebeveynin gamet katkısı şartını aşmak için kullanılamaz. Niyetli ebeveynin gameti olmadan yalnızca donör gametlerine dayanan plan 294. maddenin metnine uymaz. Anayasa Mahkemesinin 2016 kararı hükmü yürürlükte bırakmış, 2024 kararı da genetik olarak bağlı kardeşler için genel bir istisna yaratmamıştır. Kliniğin embriyo oluşturmaya hazır olması veya doğmuş bir çocuğun aynı donörlerle bağlantısı yasal şartın yerine geçmez. Şüpheli durumda embriyo oluşturmadan veya transfer etmeden önce Güney Afrikalı hukukçudan yazılı görüş alın.

Özgeci model ve izin verilen ödemeler

301. madde, kanundaki istisnalar dışında, sözleşmeyle bağlantılı olarak para veya ayni ödül ya da tazminat verilmesini, vaat edilmesini, alınmasını veya kabul edilmesini yasaklar. Bu nedenle taşıyıcı anneye ticari ücret ödenemez. 295. madde ayrıca özgeci amacı şart koşar ve taşıyıcı anneliğin gelir kaynağı olarak kullanılmasını yasaklar.

Kanun; yapay döllenme, gebelik, doğum ve sözleşmenin mahkemece onaylanmasıyla doğrudan bağlantılı masrafların; sözleşme nedeniyle taşıyıcı annenin uğradığı gelir kaybının; gebelik nedeniyle ölüm veya sakatlığı kapsayan sigortanın karşılanmasına izin verir. Sözleşmenin onayı veya uygulanması için gerçek hukuki ya da tıbbi mesleki hizmet veren kişi makul ücret alabilir. Bu, herhangi bir tutarı “masraf” veya “harcırah” olarak adlandırmaya izin vermez. Her ödemenin amacı, tutarı, belgeleri ve sözleşmesel dayanağı kaydedilmelidir.

Ajans, komisyoncu, aracı, eşleştirme, işe alım veya koordinasyon ücretleri sırf hizmet bedeli olarak adlandırıldığı için otomatik olarak hukuka uygun değildir. 301(3). maddedeki istisna açıkça gerçek hukuki veya tıbbi hizmetleri kapsarken 303(2). madde, ücret karşılığında taşıyıcı anneliğe istekli kişilerin ilan edilmesini ayrıca sınırlar. Aracının rolü ve ücreti somut olay temelinde incelenmelidir. Yasak bir ödeme vaadi icra edilemeyebilir; 301. madde ihlalleri 305. madde kapsamında suçtur.

Süreler ve ebeveynliğin hukuki sonucu

296. madde katı bir sıra belirler: mahkeme sözleşmeyi onaylamadan yapay döllenme gerçekleşemez ve onay tarihinden 18 ay geçtikten sonra da döllenme yapılamaz. Tedavi ayrıca National Health Act 61 of 2003’e uygun olmalıdır. Mahkeme kararı tedaviden sonra tamamlanabilecek bir formalite değil, sözleşme kapsamında döllenmenin ön koşuludur. 18 aylık süre dolarsa eski kararın hâlâ tedaviye izin verdiği varsayılmamalı; devam etmeden önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Geçerli sözleşmeye uygun doğan çocuk, 297. madde uyarınca doğum anından itibaren tüm amaçlar bakımından niyetli ebeveyn veya ebeveynlerin çocuğudur. Taşıyıcı anne çocuğu makul olarak mümkün olan en kısa sürede teslim etmelidir. Taşıyıcı anne, eşi/partneri ve akrabalarının ebeveynlik veya bakım hakkı yoktur; sözleşmede öngörülmedikçe iletişim hakları da bulunmaz. 292 ve 293. maddelere tabi olarak, yapay döllenmeden sonra sözleşme genel olarak sona erdirilemez.

Kanuna uyulmamasının sonucu ağırdır: 297(2). maddeye göre geçersiz sözleşme halinde çocuk, doğuran kadının çocuğu sayılır. Gayriresmî sözleşme, doğum sonrası beyan veya klinik kayıtları zorunlu koşulların ihlalini otomatik olarak düzeltmez. Güney Afrika hukukundaki ebeveynlik; vatandaşlık, pasaport, göçmenlik statüsü ve başka ülkede tanınma meselelerinden ayrıdır.

Gebeliğin sonlandırılması ve sözleşmenin sona ermesi

Kanun, taşıyıcı annenin gebeliği sonlandırma kararını niyetli ebeveynlere vermez. 300. madde uyarınca gebeliğin sonlandırılması Choice on Termination of Pregnancy Act 92 of 1996 kapsamında yapılabilir ve karar taşıyıcı anneye aittir. Taşıyıcı anne sonlandırmadan önce niyetli ebeveynlere bilgi vermeli ve işlemden önce onlarla görüşmelidir. Bilgilendirme ve görüşme yükümlülüğü karar yetkisini devretmez. Sözleşme, taşıyıcı annenin gebeliği sürdürmeye zorlanabileceği varsayımına dayanmamalıdır.

298. madde, taşıyıcı anne çocuğun genetik ebeveyni de ise özel bir hak tanır: doğumdan sonra 60 gün dolmadan mahkemeye yazılı bildirimle sözleşmeyi sona erdirebilir. Mahkeme tarafları bilgilendirip duruşma yaptıktan sonra talebi değerlendirir ve çocuğun menfaatine başka bir karar verebilir. Bu, her gebelik taşıyıcısı için genel 60 günlük cayma süresi değildir; hüküm genetik ebeveynlik şartı içerir.

299. madde, 298. madde uyarınca genetik ebeveyn olan taşıyıcı annenin sözleşmeyi sona erdirmesinin sonuçlarını düzenler. Sözleşme doğumdan sonra sona ererse, 297. madde kapsamında doğan ebeveynlik hakları sona erer ve taşıyıcı anneye, varsa eşine veya partnerine; bunlar yoksa niyetli babaya geçer. Sözleşme doğumdan önce sona ererse çocuk doğum anından itibaren taşıyıcı annenin ve varsa eşinin veya partnerinin, bunlar yoksa niyetli babanın çocuğu sayılır. Bu durumda niyetli ebeveynlerin ebeveynlik hakları olmaz ve bu hakları ancak evlat edinme yoluyla elde edebilirler; kanun ayrıca 299. maddenin şartları çerçevesinde çocuğun niyetli ebeveynlere veya onların akrabalarına karşı nafaka ya da miras taleplerini dışlar. Bunlar sözleşme hükmüyle değiştirilemeyecek kanuni sonuçlardır. Sözleşmenin sona erdirilmesine ilişkin herhangi bir adım atmadan veya buna cevap vermeden önce somut olay için gecikmeden Güney Afrika hukuk danışmanlığı alın.

298(3) ve 300(3). maddeler, 301. madde kapsamındaki belirli ödemeler için olası tazmin yükümlülüğünü düzenler. 298(3). madde, genetik ebeveyn olan taşıyıcı annenin 298. madde uyarınca sözleşmeyi sona erdirmesi halinde; 300(3). madde ise gebeliğin tıbbi olmayan bir nedenle sonlandırılması halinde uygulanır. Bu hükümlerin hiçbiri tüm ödemelerin otomatik iadesini öngörmez; uygulama somut olaylara ve kanunun tam metnine bağlıdır.

İç atıf konusunda özellikle dikkat gerekir: yürürlükteki metnin 297(1)(e) maddesi 292 ve 293. maddelere atıf yapar; oysa 298–300. maddeler sözleşmenin sona ermesini ve gebeliğin sonlandırılmasını ayrıca düzenler. Güney Afrika Hukuk Reformu Komisyonunun 2019 tarihli incelemesine ait dizin alıntısı, atfın 298 ve 300. maddeler olarak değiştirilmesini öneriyor gibi görünürken 2025 taslağı 298 ve 299. maddeleri önerir. 2019 raporunun tam metni ayrıca doğrulanmalıdır; rapordaki bir öneri de yasa taslağı da tek başına yürürlükteki hukuk değildir. Hukuki sonuç yalnızca bu atıftan çıkarılmamalıdır: sözleşmenin sona ermesi konusunda görüş vermeden önce Güney Afrikalı bir hukukçu yürürlükteki metni doğrulamalı ve 297–300. maddeleri birlikte değerlendirmelidir.

Yasak davranışlar, gizlilik ve olası suçlar

303. madde, Kanun uyarınca mahkeme izni olmadan taşıyıcı annelik sözleşmesinin uygulanması için bir kadının yapay döllenmesini veya buna yardım edilmesini yasaklar. Ayrıca ücret karşılığında ya da ücret elde etmek amacıyla bir kişinin sözleşmeye girmeye istekli olduğunun duyurulmasını yasaklar. Ücretli reklam, aday bulma veya aracılık, taşıyıcı annenin giderlerinin karşılanmasından ayrı bir hukuki sorun doğurabilir. Aracının gerçek rolü ve ödemenin niteliği önemlidir; ödeme adını değiştirmek yasağı ortadan kaldırmaz.

302. madde tarafların kimliğini korur. Taşıyıcı annelik sözleşmesine ilişkin mahkeme yargılamasındaki tarafların kimliği yazılı rızaları olmadan yayımlanamaz; taşıyıcı annelik sonucu doğan çocuğun kimliğini açığa çıkaran olguların yayımlanması da yasaktır.

305. madde, 301, 302 ve 303. maddelerin ihlallerini suç sayar. Kanun para cezası veya 10 yıla kadar hapis ya da her ikisini öngörür; tekrarlanan mahkûmiyetlerde hapis cezası para cezasıyla birlikte veya ayrı olarak 20 yıla kadar çıkabilir. Bunlar kanuni üst sınırlardır; belirli bir dosyada verilecek cezanın tahmini değildir. Sorumluluk, isnat edilen hükme, delillere, mahkûmiyete ve uygulanacak hukuka bağlıdır. Açık yasal süreç dışında ödeme, reklam veya döllenme adımından önce durup hukuki görüş alınmalıdır.

Yabancı katılımcılar ve sınır ötesi sonuçlar

Biçimsel şartlar yalnızca pasaporta değil, ikametgâha ve sözleşmenin yapıldığı yere bağlıdır. 292. madde en az bir niyetli ebeveynin Güney Afrika’da ikametgâha sahip olmasını ve sözleşmenin orada yapılmasını gerektirir; taşıyıcı anne ile eşi veya partneri de orada ikametgâha sahip olmalıdır, ancak mahkeme haklı nedenlerle bu son şarttan vazgeçebilir. Vatandaşlık ile ikametgâh aynı şey değildir. Bununla birlikte, yalnızca metne bakarak her yabancı vatandaşın otomatik olarak uygun veya uygunsuz olduğu sonucuna varılamaz; mahkeme somut olayda 295. maddeyi de uygulamalıdır.

Niyetli ebeveyn yurt dışında yaşıyorsa plan imzadan önce her iki ülkede incelenmelidir. Güney Afrika mahkeme kararı veya yerel ebeveynlik kuralı, başka bir ülkenin ebeveynliği tanıyacağını, pasaport vereceğini, vatandaşlık sağlayacağını veya çocuğun çıkışına/girişine izin vereceğini garanti etmez. Sonuç, ilgili ülkenin hukukuna ve idari prosedürüne, çocuğun durumuna ve mevcut belgelere bağlıdır. Dört konuyu ayrı değerlendirin: (1) Güney Afrika’daki sözleşmenin geçerliliği; (2) Güney Afrika hukukuna göre ebeveynlik; (3) vatandaşlık ve seyahat belgeleri; (4) ebeveynlerin ikamet ülkesinde tanıma veya kayıt. Birindeki olumlu yanıt diğerlerini otomatik olarak çözmez.

2025 tarihli yasa tasarısı: öneriler yürürlükteki hukuk değildir

26 Eylül 2025’te Department of Social Development, Children’s Amendment Bill, 2025 taslağını kamu görüşüne açtı. Taslak, 19. bölümde değişiklikler öneriyor: 292. maddede intended parent’lar, taşıyıcı anne ve varsa eşi/partneri için domicile şartını olağan ikametle değiştirmek ve yetkili High Court’u olağan ikamete göre belirlemek; uygunluk ölçütlerine sağlık ve yaşı açıkça eklemek; taşıyıcı annenin önceki gebelik ve yaşayabilir doğum geçmişi ile yaşayan bir çocuğa sahip olması şartlarını kaldırmak; psikososyal ve tıbbi raporlar, ajans/aracı bilgileri, ödeme kanıtları ve sigorta maliyeti tahminleri dahil ek mahkeme belgeleri istemek; 297(1)(e) maddesindeki atfı 298 ve 299. maddelere çevirmek; ve önerilen 303A maddesiyle taşıyıcı annelik düzenlemeleri yapma yetkisi getirmek. Resmî gazetede yayımlanması, taslağı tek başına yürürlükteki hukuk hâline getirmez. Bilinen son resmî durum bilgisi, 13 Mayıs 2026 tarihli ilgili parlamento komitesi açıklamasıdır: açıklamaya göre 7. Parlamento taslağı 2024’te yeniden yazılması için Bakanlığa geri göndermiş, 2025 taslağı hakkında 1.800’den fazla görüş alınmış ve Bakanlık o tarihte metni Temmuz 2026’ya kadar NEDLAC’a, Mart 2027’de ise Kabine/Parlamentoya sunulmak üzere tamamlamayı beklemiştir. Mayıs ayında bildirilen bu takvim, Temmuz aşamasının tamamlandığını veya taslağın 26 Ekim 2026’daki gerçek durumunu doğrulamaz. Bu nedenle kabul ve yürürlüğe giriş durumu ayrıca kontrol edilmelidir. Önerilen hükümler yürürlükteki hukuk olarak uygulanmamalıdır.

Karar matrisi: işlemden önce kontrol

Bu matrisi başlangıç kontrolü olarak kullanın; gerçek sözleşme, deliller ve güncel mevzuat incelemesinin yerine geçmez. Zorunlu bir koşuldaki tek eksiklik bile planın öngörüldüğü şekilde ilerlemesini engelleyebilir.

SoruKontrol edilecek kuralPratik kontrol
İmzalı sözleşme yeterli mi?Hayır. 292. madde formaliteleri ve High Court onayı gerekir.İmza, yer, ikametgâh, rıza ve mahkeme yetkisini kontrol edin.
Tedavi karar öncesi başlayabilir mi?Hayır. Döllenme onaydan sonra ve 18 ay içinde olmalıdır.Önce kararı alın, tarihi kaydedin ve süreyi kontrol edin.
Taşıyıcı anne ücret alabilir mi?Ticari ücret yoktur; yalnızca kanuni istisnalar uygulanır.Her ödemeyi belgeleyin; ajans/aracı ücretlerini ayrıca inceleyin.
Doğumda ebeveyn kimdir?Geçerli sözleşmede niyetli ebeveyn(ler); geçersizse 297(2). madde uygulanır.Gayriresmî sözleşmenin veya klinik kaydının kusuru düzelttiğini varsaymayın.
Yalnızca donör gametleri kullanılabilir mi?294. madde her iki niyetli ebeveynin gametlerini veya geçerli nedenle bu mümkün değilse en az birinin gametini gerektirir; tek ebeveyn kendi gametini kullanmalıdır.Embriyo oluşturmadan önce genetik planı doğrulayın.
Yabancı vatandaşlık tek başına belirleyici mi?Hayır. İkametgâh, mahkeme ölçütleri ve yabancı hukuk ayrı incelenir.İmzadan önce Güney Afrika ve hedef ülke hukukçusuna danışın.
Ücret karşılığı taşıyıcı anne ilanı verilebilir mi?303(2). madde ücret karşılığı veya ücret amacıyla ilanı yasaklar.Ücretli arama, eşleştirme ve reklamı inceleyin.

Pratik kontrol listesi ve doğrulanacak hususlar

Herhangi bir ödeme, embriyo oluşturma veya döllenmeden önce her niyetli ebeveynin ve taşıyıcı annenin ikametgâhına ilişkin kanıtları toplayın; medeni hâli veya kalıcı ilişkiyi belirleyin ve gerekli yazılı rızaları alın. Tıbbi ekipten niyetli ebeveynlerin doğum yapamama durumunun kalıcı ve geri döndürülemez olduğunu belgelemelerini; taşıyıcı annenin en az bir önceki gebelik ve canlı doğum geçmişini ve yaşayan çocuğunu belgelendirmelerini isteyin. Embriyo oluşturmadan önce genetik planı 294. maddeye göre kontrol edin. Başvuru dosyasında tıbbi raporların tarihlerini, önceki gebelik ve doğum kayıtlarını, çocuğun hayatta olduğunu gösteren belgeleri ve her bir tarafın yazılı rızasını ayrı ayrı indeksleyin. Klinikle, hangi işlemin yapay döllenme sayıldığı ve mahkeme onayından önce hiçbir döllenme veya transfer yapılmayacağı konusunda yazılı teyit alın. Tarafların medeni durumu ya da ikametgâhı değişirse bunu tedavi başlamadan önce avukata bildirin; sürenin dolması halinde eski karara dayanarak işlem yapmayın.

Güney Afrikalı hukukçuya yazılı sözleşmeyi, High Court başvurusunu ve destekleyici delilleri hazırlatıp inceletin. Sözleşme izin verilen masrafları, gelir kaybını, sigortayı, çocuğun istikrarlı evini ve refahını, iletişim düzenini ve doğumdan önce ölüm, boşanma veya ayrılık sonuçlarını açıkça düzenlemelidir. İzin verilen masraf iadesini ücret, ödül veya aracı komisyonundan ayırın; faturaları, belgeleri ve her ödemenin sözleşmesel dayanağını saklayın. Döllenmeden önce mahkeme onayını alın, tarihini kaydedin ve tedavinin 18 ay içinde ve sağlık mevzuatına uygun gerçekleşmesini sağlayın.

Her gider kalemi için tarih, hizmetin niteliği, ödeyen ve alıcı, dayanak belge ve sözleşmedeki karşılığı ayrı ayrı kaydedilmelidir; izin verilen giderlerle ticari ücretleri ayırmayan toplu paket ücretleri ayrıca incelenmelidir. Başvuru dosyasındaki isimlerin kimlik belgeleri ve yazılı rızalarla birebir uyuştuğunu kontrol edin. Mahkeme kararındaki taraf adlarının, onay tarihinin ve koşulların klinik dosyasına doğru aktarıldığını teyit edin. Tedavi planı, gamet kaynağı veya tarafların ilişki/ikamet durumu değişirse, değişikliğin onayı etkileyip etkilemediği yazılı olarak değerlendirilmeden devam etmeyin. Mahkeme onayı, doğum kaydı ya da yabancı belge sürecinin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez.

Doğum kaydı, vatandaşlık, pasaport, göçmenlik ve yabancı ülkede ebeveynliğin tanınmasını ayrıca planlayın. Yetkili makamlar ve hedef ülke hukuku kontrol edilmeden taşıyıcı annenin veya ajansın yabancı belgeler hakkındaki güvencelerine dayanmayın. Aşağıdaki kaynaklar yasal özeti ve belirtilen kararları destekler.

Birincil kaynaklar, mahkeme kararları ve yasa tasarısı

Bu kaynaklar yasal özeti ve belirtilen kararları destekler; kullanılmadan önce yürürlük durumu ve sonraki bildirimler yeniden kontrol edilmelidir.

  1. Children’s Act 38 of 2005 — official Justice Department PDF
  2. AB and Another v Minister of Social Development [2016] ZACC 43 — judgment text (SAFLII)
  3. KB and Another v Minister of Social Development [2024] ZASCA 54 — Supreme Court of Appeal judgment
  4. Children’s Amendment Bill, 2025 — 26 Eylül 2025’te görüş için yayımlanan taslak
  5. Portfolio Committee on Social Development, statement on delays in the Children’s Amendment Bill (13 May 2026)
  6. South African Law Reform Commission, Review of Legislation Administered by the Department of Social Development (2019)

Rehberler: Güney Afrika

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar