Zuid-Korea · Klinieken, bureaus, contracten en betalingen

Synthetisch redactioneel beeld in fotografische stijl met contractdocumenten, een betalingsschema, rekenmachine en map op een beoordelingstafel.
Synthetisch redactioneel beeld; het toont geen echte kliniek, daadwerkelijke overeenkomst of goedkeuring en voorspelt geen juridische uitkomst.

Zuid-Korea: contracten, bureaus en betalingen bij draagmoederschap

De praktische kern

Het belangrijkste risico is de afdwingbaarheid van de overeenkomst, niet alleen de vraag of een kliniek geassisteerde voortplanting kan uitvoeren. Op 24 april 2025 verklaarde het Hooggerechtshof van Korea een overeenkomst nietig die een vrouw verplicht een via geassisteerde voortplanting verwekt en geboren kind aan anderen over te dragen. Dat gebeurde op grond van artikel 103 van het Burgerlijk Wetboek. Ook een overeenkomst waarbij de vrouw die bevalt afstand doet van al haar rechten als moeder is nietig. Een privécontract kan dus geen overdracht van het kind, overgang van ouderschap of bepaalde uitkomst van de geboorteaangifte garanderen.

Afzonderlijk verbiedt artikel 23(3) van de Bioethics and Safety Act het verstrekken of gebruiken van embryo’s, eicellen of sperma tegen geld, vermogensvoordeel of een andere tegenprestatie. Ook het uitlokken of bemiddelen van zo’n uitwisseling is verboden. Deze regel staat los van de uitspraak over de draagmoederschapsovereenkomst en brengt een ander risico mee.

De medische overeenkomst, diensten van het bureau en de draagmoederschapsovereenkomst moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Een kliniekcontract stelt op zichzelf geen ouderschap vast, en registratie voor het aantrekken van buitenlandse patiënten legaliseert geen afspraak om een kind over te dragen. Bepaal vóór ondertekening of betaling precies welke dienst iedere betaling dekt.

Wat de uitspraak van 2025 vaststelt

In zaak 2022Meu15371 oordeelde het Hof op 24 april 2025 dat de afspraak om een kind te dragen en het daarna aan de wensouders af te staan in strijd is met goede zeden en openbare orde en daarom nietig is op grond van artikel 103. Volgens het Hof maakt de afspraak het lichaam van de vrouw tot een instrument, bestaat het risico dat het kind als ruilobject wordt behandeld en wordt de band die tijdens zwangerschap en geboorte ontstaat miskend. Ook de bijbehorende toezegging om alle moederlijke rechten op te geven is ongeldig.

Als de vrouw die het kind heeft gebaard genetisch aan het kind verwant is, is zij volgens de uitspraak de moeder, ook wanneer de geboorte voortkomt uit een nietige draagmoederschapsovereenkomst. De zaak werd terugverwezen omdat de lagere rechter niet voldoende had onderzocht of de concrete afstammingsvordering in uitzonderlijke omstandigheden, gelet op het welzijn van het kind, misbruik van procesrecht kon opleveren. De uitspraak beslist niet elk ouderschapsgeschil op dezelfde manier en regelt niet automatisch elke situatie met een donoreicel of embryo. Wel is duidelijk dat een privécontract de juridische afstamming niet kan herschrijven of de rechten van de vrouw die bevalt kan wegnemen.

De uitspraak beperkt de nietigheid niet tot gevallen met een buitensporige vergoeding. Er is geen veilige basis om aan te nemen dat een gratis of “altruïstische” afspraak tot overdracht van een kind afdwingbaar is. Het Hof heeft evenmin een toegestane vergoeding vastgesteld. Het bedrag in de feiten van die zaak is geen wettelijk tarief, marktprijs of garantie op terugbetaling.

Houd drie soorten betalingen uit elkaar

1. Eicellen, sperma en embryo’s. Artikel 23(3) ziet uitdrukkelijk op het verstrekken of gebruiken van embryo’s, eicellen of sperma tegen geld, vermogensvoordeel of een andere tegenprestatie, waaronder bemiddeling. Ook een betaling met de naam “advies”, “matching”, “donorondersteuning” of “onkostenvergoeding” moet naar de werkelijke inhoud en toepasselijke uitvoeringsregels worden beoordeeld. Het etiket op de factuur bepaalt de rechtmatigheid niet.

2. Betaling voor zwangerschap of overdracht van het kind. De uitspraak maakt de kernbelofte om het kind over te dragen en de daarmee verbonden afstand van moederlijke rechten nietig. De termen “vergoeding”, “kosten” of “termijnbetaling” maken die belofte niet afdwingbaar. De uitspraak betekent niet op zichzelf dat elke uitgave tijdens een zwangerschap een strafbaar feit is; een werkelijk afzonderlijke uitgave of dienst moet op de eigen feiten worden beoordeeld.

3. Zelfstandige medische of administratieve diensten. Een echte behandelrekening van een kliniek of een afzonderlijk omschreven rechtmatige vertaal- of logistieke dienst is niet automatisch hetzelfde als betaling voor gameten of een belofte om een kind over te dragen. Er moet een echte dienst zijn, met een geïdentificeerde aanbieder, duidelijke voorwaarden en naleving van toepasselijke regels. Vermijd één ondoorzichtige totaalprijs voor het hele “programma”.

Klinieken, bureaus en verwijzingsregels

Kliniekovereenkomst. Vraag de kliniek rechtstreeks een overeenkomst te sluiten met de daadwerkelijke patiënt. Vraag om een schriftelijk behandelplan, gespecificeerde kostenraming, informatie over voorzienbare risico’s, toestemmingsformulieren, regels voor opslag of vernietiging van reproductief materiaal en voorwaarden voor annulering en facturering. Artikel 24 van de Bioethics and Safety Act regelt schriftelijke toestemming en voorafgaande uitleg bij het afnemen van eicellen of sperma voor embryo-creatie. Controleer wie voor de concrete procedure toestemming moet geven. Medische toestemming is geen ouderschapsovereenkomst.

Betaalde patiëntenverwijzing. Artikel 27(3) van de Medical Service Act verbiedt in het algemeen het met winstoogmerk introduceren, bemiddelen of werven van patiënten voor medische instellingen of zorgverleners. Er bestaan wettelijke uitzonderingen, waaronder het aantrekken van bepaalde buitenlandse patiënten die niet als verzekerde of meeverzekerde persoon onder de Koreaanse Nationale Zorgverzekering vallen en niet onder de wettelijke uitsluiting voor in Korea verblijvende buitenlanders vallen. Of de regel geldt, hangt af van de werkelijke activiteiten van de tussenpersoon, de status van de patiënt en de betalingsstructuur.

Registratie voor buitenlandse patiëntenwerving. Als een tussenpersoon patiëntwerving uitvoert zoals gedefinieerd in de wet over internationale uitbreiding van medische diensten en het aantrekken van internationale patiënten, is registratie vereist. De definitie omvat onder meer afspraken en behandelcontracten regelen, medische informatie verstrekken en gerelateerde faciliteiten bieden. Niet-klinische bemiddelaars moeten aan wettelijke voorwaarden voldoen, waaronder garantieverzekering, kapitaal en een kantoor in Korea. Controleer de registratie zelfstandig en vraag de kliniek waar nodig rechtstreeks om bevestiging.

Deze registratie is geen vergunning voor draagmoederschap. Een onderneming die alleen een draagmoeder en wensouders met elkaar in contact brengt, kan anders worden beoordeeld dan een onderneming die ook medische behandeling regelt of een verwijzingscommissie ontvangt. De feitelijke activiteit, ontvanger van iedere betaling, patiëntenstatus en rol van de onderneming zijn belangrijker dan de contracttitel.

Snel overzicht van transactierisico’s

TransactieJuridische positie / risicoPraktische reactie
Afspraak om een kind te dragen en over te dragen; afstand van rechten door de vrouw die bevaltNietig volgens de uitspraak van 2025 en artikel 103 van het Burgerlijk Wetboek.Niet gebruiken om overdracht af te dwingen of ouderschap vast te stellen.
Betaling voor verstrekking/gebruik van eicellen, sperma of embryo’s, of bemiddeling daarinUitdrukkelijk verboden door artikel 23(3) van de bio-ethiekwet.Laat de concrete transactie vóór betaling door een Koreaanse jurist beoordelen.
Kliniekkosten voor behandelingAfzonderlijke beoordeling van dienst, toestemming en naleving.Rechtstreeks contract en gespecificeerde prijsopgave.
Bemiddelingscommissie voor patiëntenverwijzingMedische wetgeving en regels voor buitenlandse patiënten kunnen gelden.Controleer patiëntenstatus, rol en vereiste registratie.
Vertaling, reis of administratieve dienstNiet automatisch onrechtmatig; de echte dienst en het doel van het pakket tellen.Omschrijf dienst en prijs apart; maskeer geen verboden betaling.
Terugbetaling of escrowMaakt de kernovereenkomst niet geldig en garandeert geen terugbetaling.Onderzoek doel, ontvanger, geleverde dienst en restitutieregels.

Wat contracten voor zelfstandige rechtmatige diensten moeten regelen

Vermeld voor iedere werkelijk zelfstandige en rechtmatige dienst de volledige juridische naam en het adres van de aanbieder, de afnemer en concrete resultaten. Leg prijs, valuta, eventuele belastingen, betalingsmomenten, factuur en betalingsbewijs, annulering, terugbetalingsformule, termijnen, klachtenkanaal, toepasselijk recht en forum vast. Als er twee taalversies zijn, bepaal dan welke voorrang heeft en laat de tekst vóór ondertekening vertalen.

Vertrouw niet op bepalingen die gegarandeerd ouderschap, een gegarandeerde geboorteakte of paspoort, automatische overdracht van ouderstatus of een afdwingbare plicht om het kind af te staan beloven. Vermijd bepalingen die de vrouw die bevalt verplichten alle rechten op te geven of haar bestraffen voor medische toestemming of spoedeisende zorg. De uitspraak van 2025 ondermijnt rechtstreeks de afdwingbaarheid van de overdrachts- en afstandsbelofte; notariële bekrachtiging, getuigen of een rechtskeuze herstellen dat gebrek niet.

Houd de medische overeenkomst en toestemmingsformulieren gescheiden van bureau- of logistieke contracten. Benoem wie iedere betaling ontvangt en welke concrete werkzaamheden die partij moet verrichten. Eén pakket voor behandeling, gameten, zwangerschap, overdracht, ouderschapsdocumenten en reizen maakt het moeilijker rechtmatige diensten te scheiden, verantwoordelijkheid toe te wijzen en terugbetaling te beoordelen. Controleer een beweerde samenwerking tussen bureau en kliniek rechtstreeks bij de kliniek.

Leg voor zelfstandige diensten de onafhankelijke escrowhouder, vrijgavevoorwaarden, kosten, bewijsstukken, geschillenregeling en insolventiegevolgen vast. Laat de voorwaarden vóór storting door een Koreaanse advocaat controleren; escrow maakt een ongeldige overdrachtstoezegging niet geldig.

Terugbetaling: nietigheid betekent geen automatische restitutie

Ga er niet van uit dat elk bedrag dat onder een nietige draagmoederschapsregeling is betaald automatisch kan worden teruggevorderd. Artikel 741 van het Burgerlijk Wetboek bevat de algemene regel over teruggave van voordelen zonder rechtsgrond. Artikel 746 verhindert in beginsel echter teruggave van goederen of diensten die voor een onrechtmatige oorzaak zijn verstrekt, behalve wanneer die oorzaak uitsluitend aan de kant van de ontvanger ligt. De toepassing hangt af van doel en omstandigheden van de betaling. De uitspraak van 2025 heeft niet alle mogelijke terugbetalingsclaims beslist.

Splits bedragen vóór een claim uit: kliniekbehandeling die daadwerkelijk is geleverd; voorschot voor een nooit geleverde dienst; vergoeding voor omschreven rechtmatig werk; betaling in verband met eicellen, sperma of embryo’s; en betaling met als doel het kind over te dragen of ouderlijke rechten prijs te geven. De juridische behandeling kan verschillen. De ontvanger, het verrichte werk, de rol van partijen, het doel van de toepasselijke regels en uitzonderingen kunnen van belang zijn. De woorden “niet restitueerbaar” of “volledige terugbetaling” beslissen de kwestie niet op zichzelf.

Bewaar bewijs en laat een Koreaanse advocaat de artikelen 741 en 746 op de feiten toepassen voordat u een formele sommatie stuurt of procedeert. Een betaling zelf “onrechtmatig” noemen helpt de betaler niet noodzakelijk: de regel over prestaties voor een onrechtmatige oorzaak kan terugvordering blokkeren. Omgekeerd mag de ontvanger het geld niet altijd houden. Vermeld in een claim de ontvanger, het exacte bedrag, de datum, het opgegeven doel en de niet-geleverde dienst.

Controlelijst vóór betaling

Controleer de partijen. Vraag de volledige geregistreerde naam, bedrijfsgegevens, het fysieke adres en een bankrekening op naam van dezelfde rechtspersoon. Stel vast wie elke betaling ontvangt. Neem rechtstreeks contact op met de kliniek om behandelprijzen te bevestigen en vertrouw niet uitsluitend op de tussenpersoon.

Controleer de gereguleerde rol.Als de tussenpersoon afspraken of behandelcontracten regelt voor buitenlandse patiënten die aan de wettelijke criteria voldoen, vraag dan de gegevens van de vereiste registratie op en controleer deze onafhankelijk. Vraag ook om de registratie van de kliniek wanneer dat nodig is. Een logo, een claim van “overheidspartner” of de verklaring van de agent bewijst geen registratie of toestemming voor draagmoederschap.

Controleer elke betalingsregel. Eis een schriftelijke uitsplitsing van ontvanger, doel, bedrag, valuta, termijn en terugbetalingsvoorwaarden. Maak geen geld over naar een privérekening of rekening van een derde, betaal niet contant of met crypto om sporen te vermijden en accepteer geen factuur die een betaling voor gameten of overdracht als algemene consultancy vermomt. Dit zijn risicobeperkende aanbevelingen; de juridische uitkomst hangt af van feiten en toepasselijke regels.

Betwijfel garanties. Vraag onafhankelijk advies als iemand een “rechtbankbestendig” draagmoederschapscontract, gegarandeerd ouderschap, geboorteakte of paspoort, een geheime kliniekdeal of een bepaling belooft die de vrouw die bevalt verhindert haar toestemming te wijzigen of medische beslissingen te nemen. Registratie van een bureau of notariële bekrachtiging zet de uitspraak van het Hooggerechtshof niet opzij.

Als u al hebt getekend, betaald of behandeling bent gestart

Bewaar alle ondertekende versies, bijlagen, advertenties, e-mails, berichten, betalingsbevestigingen, facturen, kwitanties, bankafschriften, registratiegegevens van het bureau, behandelplannen en toestemmingsformulieren van de kliniek. Maak een gedateerde tijdlijn: wie stelde het programma voor, wat werd beloofd, wie ontving elke betaling, welke dienst is geleverd en wat staat nog open? Wijzig documenten niet en verwijder geen berichten.

Raadpleeg een Koreaanse advocaat met ervaring in familierecht, civiele contracten en voortplantingsgeneeskunde. Als een ander land betrokken is, vraag daar ook advies: ouderschap volgens Koreaans recht, het recht dat op het bureaucontract van toepassing is en erkenning van ouderschap in het buitenland zijn afzonderlijke vragen. Ga er niet van uit dat een rechtskeuzeclausule dwingende Koreaanse regels voor handelingen in Korea uitsluit.

Als behandeling loopt, onderbreek medisch noodzakelijke zorg niet abrupt alleen vanwege een contractgeschil. Vraag onafhankelijk medisch advies en dringend juridisch advies over veilige vervolgstappen. Laat ontvanger, rechtsgrond en gevolgen controleren voordat u nieuwe niet-noodzakelijke betalingen doet. Vermijd bedreigingen, druk of openbare bekendmaking van de identiteit van een kind en gevoelige medische gegevens.

Als het kind al is geboren, moeten ouderschap, registratie, gezag en het belang van het kind afzonderlijk en met spoed worden beoordeeld. Ga er niet van uit dat het draagmoederschapscontract de juridische status bepaalt en dien geen valse verklaringen of misleidende stukken bij autoriteiten in. Na de uitspraak moeten de omstandigheden van de geboorte, genetische band, bestaande registratie en situatie van het kind individueel worden onderzocht.

Officiële bronnen

De links verwijzen naar officiële Koreaanse primaire bronnen. De meeste zijn in het Koreaans; een Engelse vertaling weerspiegelt mogelijk niet alle latere wijzigingen.

Laatst bijgewerkt:

Auteur: Khachatrian Razmik, LL.M.

Internationale juridische diensten voor draagmoederschap en afstamming — LEX SURROGACY van Lex Agency · Auteursprofiel · Redactionele richtlijnen