Zuid-Korea: kunnen buitenlandse of niet-ingezeten wensouders draagmoederschap gebruiken?
Er is geen volledig wettelijk toelatingsproces bekend dat specifiek is gericht op wensouders bij draagmoederschap. Dat betekent geen toestemming: behandeling, voortplantingsmateriaal, betalingen, ouderschap en immigratie moeten afzonderlijk worden beoordeeld.
Kort antwoord
Het is niet verantwoord om te stellen dat alle buitenlandse aanvragers worden toegelaten of dat alle niet-ingezetenen, alleenstaanden of ongehuwde stellen zijn uitgesloten. Er is geen Zuid-Koreaanse wet bekend die een volledige, specifieke toelatingstoets voor wensouders vastlegt op basis van nationaliteit, verblijfsstatus, huwelijk of relatievorm. Dat betekent niet dat iedere regeling rechtmatig is. De rechtmatigheid van de medische behandeling en het gebruik van voortplantingsmateriaal, betalingen en bemiddeling, en het ouderschap en de registratie na de geboorte moeten afzonderlijk worden onderzocht. Onderteken niets en betaal niet alleen omdat een bemiddelaar zegt dat uw categorie is «goedgekeurd». Vraag vóór de behandeling om een schriftelijke, op uw feiten toegesneden beoordeling door een Koreaanse advocaat.
Er geldt bovendien een doorslaggevende beperking: op 24 april 2025 oordeelde het Hooggerechtshof dat een overeenkomst tot overdracht van een kind na draagmoederschap en afstand van moederlijke rechten door de vrouw die is bevallen, nietig is op grond van artikel 103 Burgerlijk Wetboek. Nationaliteit, verblijfplaats of huwelijk neemt dit niet weg.
Wat de bindende wet regelt
De Wet op Bio-ethiek en Veiligheid regelt de productie van embryo’s, voortplantingsmateriaal en toestemming. Artikel 22 vereist dat een medische instelling die embryo’s voor in-vitrofertilisatie produceert daarvoor is aangewezen. Artikel 23 verbiedt de productie van embryo’s voor andere doeleinden dan zwangerschap; beperkt bevruchting met eicellen of sperma van overledenen en minderjarigen, met de uitdrukkelijke uitzondering voor een gehuwde minderjarige die een kind wil krijgen; en verbiedt het verstrekken of gebruiken van embryo’s, eicellen of sperma, of bemiddeling daarbij, tegen geld, vermogensvoordeel of een andere tegenprestatie. Artikel 24 vereist na de voorgeschreven uitleg schriftelijke toestemming van de relevante donor, de persoon die IVF ondergaat en, indien van toepassing, de echtgenoot van de donor of patiënt. De Engelse vertaling vermeldt Wet nr. 20327 van 20 februari 2024 (in werking sinds 21 augustus 2024).
Volgens het officiële Koreaanse wetgevingsportaal geldt de versie van de Bioethics and Safety Act die op 1 oktober 2025 in werking trad (wet nr. 21065). Artikel 23 verbiedt ook selectie van eicellen en zaadcellen voor bevruchting met als doel het geslacht van het kind te kiezen. De eerder geraadpleegde Engelse vertaling is gebaseerd op de versie van 2024 en vervangt geen controle van de actuele Koreaanse wettekst.
Buitenlandse nationaliteit: geen automatische toelating of uitsluiting
Er is geen specifieke draagmoederschapsregel bekend die buitenlandse wensouders automatisch toelaat of hen categorisch uitsluit omdat zij geen Koreaanse staatsburgers zijn. Uit het ontbreken van een regel volgt geen van beide conclusies. De bio-ethiekwet regelt medische instellingen en procedures met voortplantingsmateriaal, maar biedt geen duidelijke aanvraagprocedure waarmee een buitenlander officiële goedkeuring als wensouder kan krijgen. De bereidheid van een kliniek om een zaak te bespreken is geen wettelijke toestemming. Ook het recht van elk betrokken land moet afzonderlijk worden onderzocht, vooral dat van het land van nationaliteit of verblijf van de wensouders: behandeling in Korea en de juridische status van het kind in het buitenland zijn verschillende kwesties.
Verblijf, visum en verblijfsduur
Er is geen specifieke minimale verblijfsduur in Korea, verplicht Koreaans adres of minimumaantal verblijfsdagen voor wensouders bij draagmoederschap bekend. Dat betekent niet dat algemene immigratieregels of de toelatingsvoorwaarden van een kliniek vervallen. Visum, verblijfsduur, toegang tot het ziekenhuis, identiteitscontrole, tolken, verzekering en de praktische mogelijkheid om in de buurt van de geboorteplaats te blijven, moeten afzonderlijk worden bevestigd. Wonen in Korea maakt iemand niet vanzelf juridisch ouder; omgekeerd leidt niet in Korea wonen voor zover bekend evenmin automatisch tot uitsluiting. Vraag de kliniek iedere verblijfsvoorwaarde te noemen en uit te leggen of deze op wetgeving, administratieve richtlijnen of eigen beleid berust.
Huwelijk en gezinssituatie
Artikel 24 van de Wet op Bio-ethiek en Veiligheid noemt de eventuele echtgenoot van de donor van voortplantingscellen of van de IVF-patiënt als persoon wiens toestemming nodig is. Dit is een specifieke toestemmingsregel, geen algemene regel dat gehuwde wensouders voor draagmoederschap worden toegelaten. Het bewijst evenmin dat alleenstaanden, ongehuwde stellen, samenwonenden of stellen van hetzelfde geslacht universeel zijn toegestaan of verboden. Het antwoord hangt af van de concrete medische regeling, de personen wier toestemming vereist is, het beleid van de kliniek en de route naar juridisch ouderschap. Behandel de voorkeur van een kliniek voor een bepaald gezinsmodel niet als wet zonder een specifieke wetsbepaling. Toegang tot behandeling, erkenning van een relatie en juridisch ouderschap zijn afzonderlijke vragen.
Veelvoorkomende situaties beoordelen
- Buitenlands gehuwd stel: nationaliteit en huwelijk bewijzen op zichzelf geen toelating. Vraag het schriftelijke standpunt van de kliniek en onafhankelijk Koreaans juridisch advies over de procedure en het ouderschap.
- Buitenlander die in Korea woont: verblijf kan praktisch of immigratierechtelijk relevant zijn, maar is voor zover bekend geen wettelijk toelatingscriterium voor draagmoederschap.
- Niet-ingezeten aanvragers: er is geen specifieke verblijfsdrempel gevonden. Controleer visum, toegang tot behandeling, identiteitsdocumenten en benodigde verblijfsduur.
- Alleenstaanden, ongehuwde stellen of stellen van hetzelfde geslacht: ga niet uit van een universeel wettelijk ja of nee. Vraag het actuele schriftelijke kliniekbeleid en de rechtsgrond; beoordeel ouderschap apart.
- Genetische band met het kind: die garandeert op zichzelf geen erkenning als juridische ouder of registratie in Korea of een ander land.
- Een bureau of kliniek zegt «u komt in aanmerking»: vraag om de exacte wetsartikelen, de reikwijdte van het schriftelijke antwoord en openstaande risico’s rond ouderschap en reizen. Reclame is geen juridische goedkeuring.
De betekenis van de uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2025
In uitspraak 2022Meu15371 van 24 april 2025 verklaarde het Hooggerechtshof een overeenkomst nietig waarbij een vrouw na medisch begeleide voortplanting een kind baart en aan anderen overdraagt: deze is in strijd met de openbare orde onder artikel 103 Burgerlijk Wetboek. Ook de daarmee samenhangende afstand van haar rechten als geboortemoeder is nietig. In de behandelde zaak had de vrouw zowel de eicel geleverd als het kind gebaard; zij bleef de moeder. Het Hof vernietigde de eerdere beslissing en verwees de zaak terug om te beoordelen of haar vordering tot vaststelling van moederschap uitzonderlijk misbruik van procesrecht kon opleveren, indien die het belang van het kind ernstig zou schaden. De verwijzing maakte de overeenkomst niet geldig en gaf de wensouders niet automatisch de juridische ouderstatus.
De uitspraak schept geen goedkeuringsprocedure voor buitenlanders, bewijst geen algeheel strafrechtelijk verbod op elke medische handeling en beslecht niet vanzelf het ouderschap bij een draagmoeder zonder genetische band. Dit vergt aparte analyse. Afspraken over kinderoverdracht en afstand van moederlijke rechten zijn geen afdwingbare zekerheid. Laat vóór behandeling of betaling de precieze betrokkenen en een rechtmatige route voor de status van het kind onafhankelijk naar Koreaans recht beoordelen.
Ouderschap na de geboorte is een afzonderlijke juridische vraag
Toelating tot een behandeling en de identiteit van de juridische ouders na de geboorte zijn afzonderlijke kwesties. Een bericht van Yonhap van 18 mei 2018 beschreef een uitspraak in hoger beroep van de Seoul Family Court over een kind dat via een draagmoeder in de Verenigde Staten was geboren. De Koreaanse geboorteaangifte van de wensouders was geweigerd omdat de buitenlandse geboorteakte de draagmoeder als moeder vermeldde. Volgens het bericht gaf de rechtbank bij de vaststelling van moederschap voorrang aan de bevalling boven genetica. De volledige uitspraak is voor deze gids niet onafhankelijk onderzocht; het nieuwsbericht mag daarom niet als universele regel voor iedere zaak worden gepresenteerd. Hetzelfde bericht stelt ook dat een geboorte via een draagmoeder in Zuid-Korea verboden is, maar noemt niet de specifieke wettelijke grondslag of de reikwijdte van die brede stelling. Daarom wordt die stelling hier niet herhaald als een geverifieerd algemeen verbod; een Koreaanse advocaat moet de uitspraak en het geldende recht controleren. Het bericht laat wel zien waarom een contract of DNA-test het ouderschap niet noodzakelijk oplost. Artikel 844 van het Koreaanse Burgerlijk Wetboek gaat over het vermoeden van vaderschap van de echtgenoot in bepaalde huwelijkssituaties; het is geen toelatingsprocedure voor draagmoederschap.
Documenten voor juridische beoordeling
- Paspoorten en bewijs van nationaliteit van iedere wensouder; actuele verblijfs- en visuminformatie indien relevant.
- Burgerlijke-staatdocumenten: huwelijksakte, bewijs van een geregistreerd of feitelijk partnerschap indien relevant, en definitieve echtscheidings- of overlijdensakten van eerdere echtgenoten waar van toepassing.
- Medische samenvatting en beschrijving van de behandeling: wie eicellen of sperma levert, waar het embryo wordt gemaakt en wie de zwangerschap draagt.
- Wettelijke naam van de kliniek, bewijs van aanwijzing voor embryo-productie, schriftelijke acceptatie of weigering, actueel patiëntenbeleid en voorgestelde toestemmingsformulieren.
- Alle conceptovereenkomsten, tarieven, terugbetalingsclausules, bemiddelingsovereenkomsten en betalingsroutes. Identificeer bedragen die worden aangeduid als vergoeding, kosten of servicekosten.
- Een schriftelijk ouderschapsplan voor het geboorteland en ieder betrokken land, inclusief registratie, nationaliteit, reisdocumenten en toestemming voor vertrek en binnenkomst van het kind.
Veilige volgorde vóór betaling of behandeling
- Schakel eerst een Koreaanse advocaat in die onafhankelijk is van het bureau en de kliniek om de concrete feiten en het geldende recht te beoordelen.
- Vraag daarna een schriftelijk antwoord van de medische instelling: welke procedures voert zij uit, is zij aangewezen op grond van artikel 22, wie beschouwt zij als IVF-patiënt en wiens schriftelijke toestemming verlangt zij op grond van artikel 24?
- Laat artikel 23 afzonderlijk beoordelen voor embryo’s, gameten, betalingen en bemiddeling. Ga er niet van uit dat het verbod op tegenprestaties voor voortplantingsmateriaal automatisch iedere vergoeding voor het dragen van een zwangerschap beslist; ga evenmin uit van de rechtmatigheid van zo’n betaling.
- Vraag vóór embryotransfer om een schriftelijk plan voor ouderschap en geboorteaangifte, inclusief stappen bij weigering of conflict.
- Vraag advies over het recht van de landen van nationaliteit en verblijf van de wensouders en raadpleeg de betrokken consulaten over erkenning van ouderschap, nationaliteit, paspoort en reizen van het kind.
- Onderteken wegens de uitspraak van 2025 geen overeenkomst voor overdracht van het kind of afstand van moederlijke rechten en betaal niet in de verwachting dat die afdwingbaar is. Vraag eerst onafhankelijk Koreaans advies over de constructie, rechtmatige alternatieven, financiële risico’s en de status van het kind.
Als de kliniek instemt of de aanvraag afwijst
Vraag de kliniek bindend recht te onderscheiden van haar interne criteria. Vraag naar datum en versie van het beleid, de exacte wettelijke bepaling, eventuele voorwaarden en of het antwoord alleen de behandeling of ook ouderschap en geboorteaangifte betreft. Vraag hoe toestemming van de echtgenoot wordt geregeld, waar het voortplantingsmateriaal vandaan komt, welke betalingen zijn voorzien en wat er gebeurt bij mislukte behandeling, beëindiging van de zwangerschap, scheiding of een conflict met de draagmoeder. De weigering van één kliniek bewijst niet dat de wet elke regeling verbiedt. De acceptatie door een andere bewijst niet dat de hele regeling rechtmatig is of dat de wensouders zeker worden geregistreerd. Verzwijg geen burgerlijke staat, nationaliteit, eerdere behandelingen of andere belangrijke feiten.
Houd drie juridische vragen gescheiden
Vraag vóór de beslissing drie afzonderlijke antwoorden: (1) mogen de specifieke personen en medische instelling de geplande medische handelingen en het gebruik van voortplantingsmateriaal rechtmatig uitvoeren? (2) welk ouderschap wordt na de geboorte door welke autoriteit erkend? (3) kan het kind de vereiste nationaliteit, het paspoort of reisdocument krijgen, Korea rechtmatig verlaten en het land van de wensouders binnenkomen? Een positief antwoord op één vraag beslist de andere niet. Een contract, kliniekmail, genetisch bewijs of buitenlandse geboorteakte kan relevant bewijs zijn, maar vervangt niet automatisch de toepasselijke juridische procedure.
Wat een bruikbaar schriftelijk juridisch advies moet bevatten
Het advies moet de betrokken personen en rechtsgebieden noemen, de concrete medische stappen beschrijven, actuele wetsbepalingen en toepasselijke rechtspraak aanhalen, wetgeving van kliniekbeleid onderscheiden, de grenzen van toestemming en contract uitleggen, betalingen en bemiddeling analyseren en een realistische route naar ouderschap en registratie met een terugvaloptie uiteenzetten. Het moet uitdrukkelijk aangeven wat niet met toegankelijke primaire bronnen kan worden bevestigd. De uitspraak uit 2018 is hier alleen beschikbaar via een nieuwsbericht; kliniekbeleid is niet onafhankelijk geverifieerd. Laat vóór gebruik een Koreaanse specialist de geconsolideerde wet en de toepasselijke praktijk opnieuw controleren.
Bronnen en beperkingen
De onderstaande bronnen zijn daadwerkelijk. Het Yonhap-bericht is nieuwsverslag, niet de volledige uitspraak.
- S1. Bioethics and Safety Act (Republic of Korea)
- S2. Civil Act (Republic of Korea)
- S3. Court recognizes surrogate mother as legal parent — Yonhap News Agency
- S4. Supreme Court Decision 2022Meu15371 (24 April 2025), full Korean judgment
- S5. Bioethics and Safety Act, Article 23, Korean version effective 1 October 2025
- S6. Civil Act, Article 103, Korean version effective 17 March 2026
