Zuid-Korea · Juridische status en modellen

Redactionele illustratie van een juridische onderzoeksruimte met een open wetboek en neutrale aantekeningen.
Alleen een redactionele illustratie; geen bewijs van een echte autoriteit, instelling of juridische goedkeuring.

Draagmoederschap in Zuid-Korea: juridisch kader en grenzen

Kort antwoord

Zuid-Korea is geen rechtsgebied waar wensouders ervan mogen uitgaan dat draagmoederschap juridisch beschikbaar is enkel omdat een kliniek geassisteerde voortplanting aanbiedt of partijen de afspraak altruïstisch noemen. De sterkste actuele rechterlijke lijn is dat een overeenkomst waarbij een vrouw via geassisteerde voortplanting zwanger wordt en bevalt om het kind daarna aan anderen over te dragen, nietig is op grond van artikel 103 van het Koreaanse Burgerlijk Wetboek. Die bepaling maakt rechtshandelingen nietig die in strijd zijn met de goede zeden of de openbare orde. Het Hooggerechtshof bevestigde dit beginsel op 24 april 2025. De familierechtbank van Seoul had in 2018 al geoordeeld dat gestationeel draagmoederschap volgens haar uitleg van het Koreaanse recht niet was toegestaan en had in die zaak de weigering om de wensmoeder als moeder van het kind te registreren bevestigd.

Verschillende kwesties moeten afzonderlijk worden beoordeeld: geldigheid van de overeenkomst, betalingen, behandeling van embryo’s en gameten, juridisch moederschap en vaderschap, geboorteaangifte, adoptie, nationaliteit en immigratie. Nietigheid van de overeenkomst beslist niet automatisch alle latere vragen over de juridische status van het kind of financiële aanspraken tussen volwassenen. Deze gids berust op primaire bronnen die tot en met 23 oktober 2026 zijn gecontroleerd; het is algemene informatie en geen individueel juridisch advies.

Wat het recht regelt en waar grenzen liggen

De belangrijkste bronnen zijn het Burgerlijk Wetboek, de Wet bio-ethiek en veiligheid, de Wet registratie van familierechtelijke betrekkingen en rechterlijke uitspraken die deze wetten toepassen. Voor zover bekend bevatten zij geen afzonderlijke wettelijke vergunningsroute voor draagmoederschap, geen duidelijke wettelijke uitzondering voor altruïstische afspraken en geen mechanisme waardoor een privaat contract op zichzelf juridisch ouderschap aan wensouders overdraagt.

Een leemte in de wet betekent geen toestemming. Het is evenmin juist om te stellen dat elke handeling rond draagmoederschap uitdrukkelijk een strafbaar feit is. De duidelijkst ondersteunde conclusie uit de rechterlijke uitspraken is civielrechtelijke nietigheid van de afspraak om het kind over te dragen en van de afstand door de bevallende vrouw van haar moederlijke rechten. Andere gevolgen hangen af van de concrete handelingen, het bewijs, de betrokkenen, medische procedures, betalingen en procesfase.

Artikel 103 Burgerlijk Wetboek: waarom de overeenkomst ertoe doet

Artikel 103 van het Koreaanse Burgerlijk Wetboek bepaalt dat een rechtshandeling nietig is wanneer de inhoud in strijd is met de goede zeden of de openbare orde. Zowel de familierechtbank van Seoul in 2018 als het Hooggerechtshof in 2025 paste deze algemene civielrechtelijke regel toe op draagmoederschapsovereenkomsten. De rechters behandelden de afspraak niet als een gewone dienstenovereenkomst die eenvoudig volgens de voorwaarden kon worden afgedwongen. Het Hooggerechtshof legde uit dat een afspraak om een via geassisteerde voortplanting geboren kind over te dragen het lichaam van de vrouw en het kind tot handelsobject maakt en de emotionele band miskent die tijdens zwangerschap en bevalling ontstaat.

In de praktijk mogen wensouders niet aannemen dat een ondertekende overeenkomst hun een afdwingbaar recht geeft om overdracht van het kind, afstand van moederschap of een bepaalde ouderregistratie te eisen. De bevallende vrouw mag evenmin aannemen dat een contractuele afstand de rechten die uit de bevalling voortvloeien wegneemt. Het contract kan handelingen en bedoelingen bewijzen, maar bewijs is niet hetzelfde als een afdwingbaar recht. Reeds betaalde bedragen, kosten, misleiding, schade en restitutie vergen afzonderlijke analyse; nietigheid van de hoofdafspraak garandeert geen terugbetaling en beslist niet over alle financiële vorderingen.

De beslissing van de familierechtbank van Seoul uit 2018

In de beslissing van 9 mei 2018, zaak 2018브15, behandelde de familierechtbank van Seoul een gehuwd paar dat met hun eigen gameten een embryo had laten maken en dat bij een andere vrouw had laten plaatsen. Het kind werd in de Verenigde Staten geboren. Op de buitenlandse geboorteakte stond de vrouw die was bevallen als moeder, terwijl de wensouders de wensmoeder in Korea wilden laten registreren. De registratieautoriteit wees de aanvraag af omdat de moedernaam in de aangifte niet overeenkwam met de geboorteakte. De rechtbank liet die weigering in stand.

De rechtbank redeneerde dat de Koreaanse regels voor geboorteaangifte de bevalling moeten verifiëren en het juridische moederschap moeten laten aansluiten bij de vrouw die het kind heeft gebaard. Ook concludeerde zij dat gestationeel draagmoederschap — waarbij een vrouw een embryo draagt zonder genetische band met het kind — volgens haar uitleg van het Koreaanse recht niet was toegestaan; de overeenkomst was in strijd met de goede zeden en openbare orde en daarom nietig op grond van artikel 103. Dit was een beslissing van de familierechtbank van Seoul, niet van het Hooggerechtshof. Zij is belangrijk voor moederschap en registratie, maar moet nauwkeurig worden beschreven met vermelding van het gerecht en de feiten.

Uitspraak van het Hooggerechtshof van 24 april 2025

In uitspraak 2022므15371 van 24 april 2025 had de draagmoeder zowel de eicel als de baarmoeder geleverd. De afspraak voorzag in een betaling van 80 miljoen Zuid-Koreaanse won. Het Hooggerechtshof verklaarde de afspraak om het kind na de geboorte aan anderen over te dragen nietig op grond van artikel 103 van het Burgerlijk Wetboek. Ook de afspraak waarbij de bevallende vrouw afstand deed van al haar rechten als moeder werd nietig verklaard. Wanneer de vrouw die het kind baart ook genetisch verwant is, is zij volgens het Hof de moeder, ook als de geboorte plaatsvond op basis van een nietige draagmoederschapsovereenkomst.

De procedurele uitkomst mag niet worden overdreven. Het Hooggerechtshof vernietigde de uitspraak in hoger beroep en verwees de zaak terug. Het legde uit dat een vordering tot vaststelling van ouderschap uitzonderlijk als misbruik van procesrecht kan worden afgewezen als herstel van de juridisch ware ouder-kindrelatie het welzijn van het kind ernstig zou schaden. Dit is een beperkte, feitelijke uitzondering en geen algemene regel dat de bevallende vrouw elk geschil automatisch wint of verliest. Relevante factoren zijn onder meer hoe de juridische gezinsrelatie is ontstaan, de duur en inhoud van de emotionele en feitelijke relatie met de opvoeders, mogelijk nadeel voor kind en juridische ouders, de motieven van de eiseres, de gevolgen van afwijzing voor haar en de gevolgen voor anderen.

De zaak uit 2025 betrof rechtstreeks een vrouw die zowel genetische moeder als draagmoeder was. Zij mag niet worden voorgesteld alsof zij elke situatie heeft beslist waarin het embryo van de wensouders afkomstig is en wordt gedragen door een genetisch niet-verwante vrouw. Die gestationele situatie werd in 2018 door de familierechtbank van Seoul behandeld. Samen vormen de uitspraken ernstige juridische obstakels voor zowel traditionele als gestationele draagmoederschap; de concrete route om ouderschap vast te stellen blijft afhankelijk van de feiten en procedure.

Commerciële en niet-commerciële modellen

Het juridische risico verdwijnt niet doordat partijen de afspraak altruïstisch noemen of zeggen dat geen vergoeding wordt betaald. In de uitspraak van 2025 lag de nadruk op de verplichting het kind over te dragen en de ongeldige afstand van moederschap, niet alleen op het betaalde bedrag. De geraadpleegde primaire bronnen bieden geen betrouwbare uitzondering voor kosteloze afspraken en geen regel die een altruïstische overeenkomst afdwingbaar maakt.

De analyse van betalingen moet wel precies blijven. De Wet bio-ethiek en veiligheid verbiedt afzonderlijk het verstrekken of gebruiken van embryo’s, eicellen of sperma tegen geld, vermogensvoordeel of een andere tegenprestatie, en verbiedt het uitlokken of bemiddelen van zulke transacties. Deze bepaling betreft embryo’s en gameten; zij mag niet ten onrechte worden omschreven als een algemeen wettelijk verbod op elke betaling aan een vrouw die een zwangerschap draagt. Of een bepaalde betaling, bemiddelingsdienst of medische handeling een andere regel schendt, hangt af van de feiten. Civielrechtelijke nietigheid en strafrechtelijke of bestuursrechtelijke aansprakelijkheid zijn verschillende conclusies.

Overzicht van regels en gevolgen
OnderwerpJuridische positiePraktisch gevolg
Afspraak om het kind over te dragenNietig op grond van artikel 103 en de uitspraken uit 2018 en 2025.Vertrouw niet op afdwinging van overdracht of afstand van moederschap.
Kosteloos/altruïstisch modelEr is geen duidelijke wettelijke uitzondering bekend.Geen betaling maakt de afspraak niet automatisch afdwingbaar.
Betaling voor embryo’s of gametenArtikel 23(3) verbiedt verstrekking/gebruik tegen tegenprestatie en bemiddeling.Dit is geen algemeen verbod op elke betaling aan de draagmoeder.
Kliniek en toestemmingArtikel 22 vereist aanwijzing van de instelling; artikel 24 schriftelijke toestemming.Controleer aanwijzing, formulieren en concrete medische stappen.
Ouderschap en buitenlandse documentenGeboorte en bewijs daarvan zijn relevant; een buitenlandse akte beslist Koreaanse ouderschap niet automatisch.Plan ouderschap, registratie, adoptie en reizen afzonderlijk.

Geassisteerde voortplanting, embryo’s en gameten

De Wet bio-ethiek en veiligheid regelt belangrijke onderdelen van geassisteerde voortplanting, maar is geen volledige draagmoederschapswet. Artikel 22 vereist dat een medische instelling die eicellen of sperma verzamelt of bewaart voor in-vitrofertilisatie, of deze bevrucht om embryo’s te maken, door de minister van Volksgezondheid en Welzijn wordt aangewezen als instelling voor embryovorming. Reclame of de mededeling dat een kliniek IVF aanbiedt, bewijst die aanwijzing niet. Controleer vóór behandeling de actuele status bij de bevoegde Koreaanse autoriteit en vraag om een schriftelijke beschrijving van de voorgestelde procedure.

Artikel 24 vereist schriftelijke toestemming van de betrokken personen voordat eicellen of sperma voor embryovorming worden verzameld en verplicht de instelling de onderwerpen waarop de toestemming ziet uit te leggen. Artikel 23 beperkt embryovorming tot zwangerschapsdoeleinden en verbiedt bepaalde handelingen, waaronder selectie van gameten om het geslacht te kiezen, bevruchting met gameten van een overleden persoon en gebruik van gameten van minderjarigen, behoudens de wettelijke uitzondering voor een gehuwde minderjarige die een kind wil krijgen. Artikel 23(3) verbiedt ook het tegen betaling verstrekken of gebruiken van embryo’s, eicellen of sperma en het uitlokken of bemiddelen van zulke transacties.

Deze regels bewijzen op zichzelf niet dat elke IVF-procedure in verband met draagmoederschap is toegestaan of verboden. De toepassing hangt af van het materiaal, de toestemmingen, betrokkenen, kliniek, betalingen en medische handelingen. Betaling voor gameten of embryo’s moet worden onderscheiden van vergoeding van aantoonbare medische kosten of betaling aan de draagmoeder. Die categorieën zijn juridisch niet hetzelfde. Dat een arts bereid is de procedure uit te voeren, beslist niet over contractgeldigheid, ouderschap, geboorteaangifte of de nationaliteit van het kind.

Wie is de juridische moeder en wat geldt voor de wensvader?

De familierechtbank van Seoul beschouwde in 2018 de bevalling als het centrale criterium om de juridische moeder te bepalen onder de toegepaste regels. In 2025 bevestigde het Hooggerechtshof dat de vrouw die het kind baart de moeder is wanneer zij ook genetisch verwant is, ondanks de nietigheid van de overeenkomst. Het is daarom riskant aan te nemen dat de genetische band van de wensmoeder, betaling van kosten, een contract of dagelijkse verzorging haar automatisch vanaf de geboorte juridische moeder maakt.

De positie van de wensvader moet afzonderlijk worden onderzocht. Het Burgerlijk Wetboek bevat regels over het vermoeden van vaderschap van de echtgenoot voor een kind dat tijdens het huwelijk is verwekt, en regels over erkenning en rechterlijke vaststelling van ouderschap. Die gelden onder hun eigen voorwaarden; een DNA-test of draagmoederschapsovereenkomst vervangt de wettelijke procedure niet automatisch. Van belang kunnen zijn of de wensvader met de bevallende vrouw is getrouwd, of zijn sperma is gebruikt, hoe de geboorte is geregistreerd en of het kind in Korea of in het buitenland is geboren. De uitspraak uit 2018 noemde adoptie als mogelijke route voor de wensmoeder in die zaak, maar garandeert niet dat adoptie in elk geval beschikbaar of goedgekeurd is; voorwaarden, toestemmingen, het belang van het kind, actuele adoptiewetgeving en de bevoegde rechtbank moeten worden gecontroleerd.

Geboorteregistratie in Korea

Artikel 44 van de Wet registratie van familierechtelijke betrekkingen regelt welke gegevens in een geboorteaangifte moeten staan en welke bewijsstukken nodig zijn. Volgens de tekst die sinds 2 oktober 2026 geldt, moet de aangifte binnen één maand worden gedaan en bevat zij onder meer de gegevens van het kind, de datum en plaats van geboorte en informatie over de ouders. De wet regelt ook documenten waarmee de geboorte kan worden bewezen, waaronder een geboorteakte of een document van een bevoegde Koreaanse of buitenlandse autoriteit.

Een buitenlandse geboorteakte beslist op zichzelf niet of Korea een wensouder als juridische ouder moet registreren. In de zaak van 2018 bevestigde de rechtbank de weigering omdat de naam van de moeder in de aangifte afweek van die op de akte en beschouwde zij de bevallende vrouw als moeder. De zaak betrof een specifiek kind dat in het buitenland was geboren en specifieke documenten; ga er niet van uit dat elke aanvraag hetzelfde wordt beslist zonder de actuele regels en feiten te onderzoeken. Bewaar bij weigering de volledige aanvraag, geboorteakte, vertalingen, bewijs van indiening en schriftelijke redenen. Probeer een afwijking niet met onjuiste informatie te verhelpen. Vraag snel een Koreaanse familierechtadvocaat naar herziening of een gerechtelijke route en bescherming van de status van het kind.

Buitenlandse trajecten, nationaliteit en reizen

Een draagmoederschapstraject in het buitenland neemt Koreaanse rechtsvragen niet weg voor Koreaanse wensouders of een kind wiens status in Korea moet worden geregeld. De zaak uit 2018 betrof een kind dat in de Verenigde Staten was geboren, maar het Koreaanse registratieprobleem bleef bestaan. Het recht van de plaats van behandeling of geboorte kan bepaalde lokale kwesties regelen, terwijl Koreaans recht de gevolgen van de overeenkomst, het familieregister of procedures bij Koreaanse autoriteiten kan bepalen. Ga er niet van uit dat één buitenlands document alle vragen oplost.

Beoordeel afzonderlijk: (1) geldigheid van de afspraak en betalingen volgens het recht van de plaats waar zij plaatsvonden; (2) wie volgens elk toepasselijk recht juridisch ouder is; (3) erkenning of aanvaarding in Korea van een buitenlandse geboorteakte, ouderschapsbeslissing of uitspraak; (4) Koreaanse of andere nationaliteit van het kind; en (5) de mogelijkheid van een paspoort, visum of reisdocument. Genetische verwantschap, geboorteplaats, contract of buitenlandse uitspraak kunnen bewijs zijn, maar beslissen niet automatisch elke categorie. Vraag vóór behandeling in het buitenland een Koreaanse advocaat de gekozen jurisdictie, het contractrecht, routes voor ouderschap en adoptie, de te verwachten documenten en een alternatief plan te beoordelen als de buitenlandse registratie de bevallende vrouw als moeder noemt.

Praktische risico’s en mogelijke juridische routes

Het grootste risico is een verschil tussen het gezin dat volwassenen wilden vormen en de familierechtelijke relatie die autoriteiten erkennen. De overeenkomst kan nietig zijn; de bevallende vrouw kan juridische moeder blijven; de wensmoeder kan niet in de geboorteaangifte worden geaccepteerd; en de wensvader kan een afzonderlijke procedure nodig hebben, zelfs bij een genetische band. Het kind kan worden geraakt door documentvertraging, onzekerheid over status, parallelle procedures, privacyproblemen of conflicten tussen volwassenen. De afspraak altruïstisch noemen of vertrouwelijk houden neemt deze risico’s niet weg.

De vervolgstappen hangen af van de fase. Vóór de conceptie moet een plan dat op afdwingbaarheid van het contract vertrouwt worden gepauzeerd totdat schriftelijk Koreaans juridisch advies is verkregen. Na behandeling maar vóór geboorte moeten medische gegevens, toestemmingen, genetische relaties, geplande geboortedocumenten en buitenlands recht worden beoordeeld. Na geboorte of weigering van registratie kunnen correcte officiële documenten, beoordeling van de schriftelijke weigering, vaststelling van ouderschap, onderzoek naar adoptie of een procedure en bescherming van de directe burgerlijke status van het kind dringend zijn. Vernietig geen berichten of betalingsbewijzen en verstrek geen onjuiste gegevens. De uitspraak van 2025 maakt het welzijn van het kind relevant voor de beperkte vraag of een ouderschapsvordering misbruik van procesrecht is; zij garandeert geen uitkomst.

Praktische checklist vóór de volgende stap

1. Breng alle landen en betrokkenen in kaart: wensouders, draagmoeder, eventuele eicel- of spermadonoren, kliniek en tussenpersonen. Leg vast wie elke gameet levert en wie zal bevallen. Genetische, gestationele, wens- en juridische ouder zijn geen onderling verwisselbare begrippen.

2. Vraag vóór ondertekening, betaling of behandeling actueel Koreaans juridisch advies. Laat artikel 103 van het Burgerlijk Wetboek, de beslissing van de familierechtbank van Seoul uit 2018 en de uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2025 afzonderlijk analyseren. Maak onderscheid tussen geldend recht, een beslissing van een lagere rechter en punten die voor de concrete feiten onzeker blijven.

3. Controleer de aanwijzing van de kliniek onder artikel 22 van de Wet bio-ethiek en veiligheid. Vraag de schriftelijke toestemmingsformulieren onder artikel 24, een beschrijving van de omgang met embryo’s en gameten en een transparante betalingsspecificatie. Scheid vergoeding, terugbetaling van medische kosten, bemiddelingskosten en betalingen voor gameten of embryo’s.

4. Plan ouderschap en registratie vóór de conceptie. Vraag welke documenten het ziekenhuis en de buitenlandse autoriteit zullen afgeven, wiens naam als moeder wordt vermeld, of registratie in Korea is voorzien en welke wettelijke route voor wensvader of wensmoeder mogelijk is. Ga er niet van uit dat adoptie of erkenning automatisch verloopt.

5. Als het kind al is geboren, bewaar dan de originele geboorteakte, medische en genetische gegevens, toestemmingen, overeenkomsten, betalingsbewijzen, vertalingen en correspondentie met autoriteiten. Vraag bij weigering de schriftelijke redenen en raadpleeg snel een Koreaanse familierechtadvocaat. Geef geen onjuiste informatie, wijzig registers niet informeel en maak het privéverhaal van het kind niet openbaar.

Conclusie

Op 23 oktober 2026 is de veiligste omschrijving dat draagmoederschapsovereenkomsten in Zuid-Korea op ernstige juridische obstakels stuiten. Rechters hebben afspraken om een via geassisteerde voortplanting geboren kind over te dragen en afstandsverklaringen van de bevallende vrouw van moederlijke rechten nietig verklaard op grond van artikel 103 van het Burgerlijk Wetboek. De beslissing van de familierechtbank van Seoul uit 2018 is vooral relevant voor gestationeel draagmoederschap en geboorteaangifte; de uitspraak van het Hooggerechtshof uit 2025 is de belangrijkste hoogste-rechterlijke autoriteit over de nietigheid van de afspraak en afstand en over moederschap wanneer de bevallende vrouw genetisch verwant is aan het kind.

Deze conclusie mag niet worden uitgebreid tot de onbewezen stelling dat elke gerelateerde handeling strafbaar is, kosteloze afspraken geen risico opleveren of elke ouderschapszaak een vooraf bepaalde uitkomst heeft. Kliniekactiviteiten, betalingen voor gameten of embryo’s, vaderschap, adoptie, geboorteaangifte, nationaliteit en buitenlandse uitspraken moeten afzonderlijk worden beoordeeld. Vóór handelen, en vooral na geboorte of een weigering van registratie, is individueel advies van een Koreaanse familierechtadvocaat noodzakelijk.

Geraadpleegde primaire rechtsbronnen

  1. S1: Supreme Court Decision 2022므15371, 24 April 2025 (official Korean judgment)
  2. S2: Seoul Family Court Decision 2018브15, 9 May 2018 (official Korean judgment)
  3. S3: Civil Act, Article 103 (current Korean text)
  4. S4: Bioethics and Safety Act, Article 22 (current Korean text)
  5. S5: Bioethics and Safety Act, Article 23 (current Korean text)
  6. S6: Bioethics and Safety Act, Article 24 (current Korean text)
  7. S7: Act on Registration of Family Relations, Article 44 (text effective 2 October 2026)
  8. S8: Civil Act, Article 844 (current English-language text)

Gidsen: Zuid-Korea

Zuid-Korea: medische en donoreisen

Brongebaseerde gids over ART-instellingen, donoronderzoek, schriftelijke toestemming, grenzen aan eicelafname en toegestane vergoedingen.

Laatst bijgewerkt:

Auteur: Khachatrian Razmik, LL.M.

Internationale juridische diensten voor draagmoederschap en afstamming — LEX SURROGACY van Lex Agency · Auteursprofiel · Redactionele richtlijnen