Güney Kore · Niyet sahibi ebeveynlerin uygunluğu

Anonimleştirilmiş dosya inceleme masası, karar ağacı ve okunabilir kişisel veri içermeyen nötr klasörler.
Editoryal görseldir; gerçek bir kurumu, hukuki onayı veya gerçek bir davayı kanıtlamaz.

Güney Kore: yabancı veya ülkede ikamet etmeyen amaçlanan ebeveynler programa katılabilir mi?

25 Ekim 2026 itibarıyla taşıyıcı annelik için amaçlanan ebeveynlere özgü eksiksiz bir yasal kabul süreci bilinmemektedir. Bu, izin verildiği anlamına gelmez: tedavi, üreme materyali, ödemeler, ebeveynlik ve göçmenlik ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Kısa cevap

Bütün yabancı başvuru sahiplerinin kabul edildiğini ya da ülkede ikamet etmeyenlerin, bekârların veya evli olmayan çiftlerin tümünün dışlandığını kesin biçimde söylemek doğru olmaz. Amaçlanan ebeveynlerin taşıyıcı annelik programına kabulünü vatandaşlık, göçmenlik ikameti, evlilik veya ilişki türüne göre eksiksiz biçimde belirleyen özel bir Güney Kore kanunu bilinmemektedir. Bu, her düzenlemenin hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Tıbbi işlemlerin ve üreme materyalinin kullanımının, ödemelerin ve aracılığın hukuka uygunluğu ile doğum sonrası ebeveynlik ve kayıt ayrı ayrı incelenmelidir. Bir ajans kategorinizin «onaylandığını» söylediği için sözleşme imzalamayın veya ödeme yapmayın. Tedaviden önce somut olaya ilişkin yazılı bir Kore hukuku görüşü alın.

Önemli bir ek sınır vardır: Yüksek Mahkeme, 24 Nisan 2025’te çocuğun taşıyıcı anneden başkalarına teslimini ve doğuran kadının annelik haklarından vazgeçmesini öngören anlaşmaların Medeni Kanun’un 103. maddesi uyarınca geçersiz olduğuna karar verdi. Uyruk, ikamet veya evlilik bu sonucu ortadan kaldırmaz.

Bağlayıcı kanunun düzenlediği konular

Biyoetik ve Güvenlik Kanunu embriyo üretimini, üreme materyalini ve rızayı düzenler. Madde 22, tüp bebek amacıyla embriyo üreten sağlık kuruluşunun bu amaçla yetkilendirilmiş olmasını gerektirir. Madde 23, gebelik dışındaki amaçlarla embriyo üretimini yasaklar; ölen veya reşit olmayan kişilerin yumurta ya da spermiyle döllenmeyi, çocuk sahibi olmak isteyen evli küçükler için açıkça belirtilen istisna dışında, sınırlar; ayrıca embriyo, yumurta veya spermin para, malvarlığı menfaati ya da başka bir karşılık karşılığında sağlanmasını, kullanılmasını veya bu işlere aracılık edilmesini yasaklar. Madde 24, gerekli açıklamalar yapıldıktan sonra ilgili üreme hücresi bağışçısının, tüp bebek uygulanan kişinin ve uygun olduğu durumda bağışçı ya da hastanın eşinin yazılı rızasını gerektirir.

Kore’nin resmî mevzuat portalı Biyoetik ve Güvenlik Kanunu’nun 1 Ekim 2025 tarihinde yürürlüğe giren metnini göstermektedir (21065 sayılı Kanun). 23. madde ayrıca çocuğun cinsiyetini seçmek amacıyla döllenmede kullanılacak yumurta ve spermin seçilmesini yasaklar. Önceden incelenen İngilizce çeviri 2024 metnine dayanmaktadır; yürürlükteki Korece metnin kontrolü yerine geçmez.

Yabancı vatandaşlık: otomatik kabul veya ret yok

Yabancı amaçlanan ebeveynleri otomatik olarak kabul eden veya Kore vatandaşı olmadıkları için kategorik biçimde dışlayan özel bir taşıyıcı annelik kuralı bilinmemektedir. Kanundaki sessizlik, iki yönde de sonuç çıkarmaya izin vermez. Biyoetik Kanunu sağlık kuruluşlarını ve üreme materyali işlemlerini düzenler; yabancı bir kişinin amaçlanan ebeveyn olarak resmî onay alması için açık bir başvuru süreci oluşturmaz. Kliniğin dosyayı görüşmeye istekli olması yasal izin değildir. Özellikle ebeveynlerin vatandaşlık veya ikamet ülkesi olmak üzere ilgili her ülkenin hukuku da ayrıca incelenmelidir; Kore’de tedavi görmek ile çocuğun yurt dışındaki hukuki statüsü farklı konulardır.

İkamet, vize ve ülkede kalış süresi

Taşıyıcı annelik kapsamında amaçlanan ebeveynler için özel bir asgari Kore ikamet süresi, zorunlu Kore adresi veya ülkede bulunulması gereken asgari gün sayısı bilinmemektedir. Bu, genel göçmenlik kurallarını veya kliniğin kabul koşullarını ortadan kaldırmaz. Vize, kalış süresi, hastaneye erişim, kimlik doğrulama, tercüme, sigorta ve doğum yerinin yakınında kalabilme imkânı ayrı ayrı teyit edilmelidir. Kore’de ikamet etmek kişiyi kendiliğinden hukuki ebeveyn yapmaz; ülkede ikamet etmemenin otomatik olarak uygunsuzluk doğurduğu da bilinmemektedir. Kliniğe uyguladığı ikamet koşulunu belirtmesini ve bunun kanuna, idari rehberliğe veya kendi politikasına mı dayandığını açıklamasını isteyin.

Evlilik ve aile durumu

Biyoetik ve Güvenlik Kanunu’nun 24. maddesi, üreme hücresi bağışçısının veya tüp bebek uygulanan kişinin varsa eşini rıza vermesi gereken kişiler arasında sayar. Bu, belirli bir rıza kuralıdır; evli amaçlanan ebeveynlerin taşıyıcı anneliğe genel olarak kabul edildiğini belirleyen bir kural değildir. Aynı hüküm bekârların, evli olmayan çiftlerin, birlikte yaşayan partnerlerin veya eşcinsel çiftlerin her durumda kabul edildiğini ya da yasaklandığını da kanıtlamaz. Yanıt, somut tıbbi düzene, rızası gereken kişilere, klinik politikasına ve ebeveynliğin nasıl kurulacağına bağlıdır. Klinik belirli bir aile modelini tercih ediyorsa, belirli bir yasal hüküm göstermeden bunu kanun gibi kabul etmeyin. Tedaviye erişim, ilişkinin tanınması ve hukuki ebeveynlik ayrı konulardır.

Yaygın başvuru durumları nasıl değerlendirilir?

  • Yabancı evli çift: vatandaşlık ve evlilik tek başına uygunluğu kanıtlamaz. Kliniğin yazılı görüşünü ve işlem ile ebeveynlik konusunda bağımsız Kore hukuku danışmanlığını alın.
  • Kore’de yaşayan yabancı: ikamet pratik veya göçmenlik açısından önemli olabilir; ancak taşıyıcı anneliğe kabul ölçütü olarak belirlendiği bilinmemektedir.
  • Ülkede ikamet etmeyen başvuru sahipleri: özel bir ikamet eşiği tespit edilmemiştir. Vizeyi, tedaviye erişimi, kimlik belgelerini ve gerekli kalış süresini doğrulayın.
  • Bekâr, evli olmayan veya eşcinsel başvuru sahipleri: evrensel bir yasal evet ya da hayır varsaymayın. Güncel yazılı klinik politikasını ve hukuki dayanağını isteyin; ebeveynliği ayrıca değerlendirin.
  • Çocukla genetik bağ: tek başına hukuki ebeveyn olarak tanınmayı veya Kore’de ya da başka bir ülkede kaydı garanti etmez.
  • Ajans veya klinik «uygunsunuz» diyorsa: kesin kanun maddelerini, yazılı kararın kapsamını ve ebeveynlik ile seyahate ilişkin çözülmemiş riskleri sorun. Reklam, hukuki onay değildir.

2025 Yüksek Mahkeme kararı başvuranlar açısından neyi değiştiriyor?

Yüksek Mahkeme, 24 Nisan 2025 tarihli 2022Meu15371 sayılı kararında, bir kadının yardımcı üreme yöntemiyle çocuk doğurup başkalarına teslim etmesini öngören anlaşmayı Medeni Kanun’un 103. maddesi kapsamında kamu düzenine aykırı bularak geçersiz saydı. Doğuran kadının annelik haklarından vazgeçmesini öngören bağlantılı anlaşma da geçersizdir. Somut olayda kadın hem yumurtayı sağlamış hem de doğum yapmıştı; Mahkeme geçersiz sözleşmeye rağmen onu anne olarak kabul etti. Önceki kararı bozarak dosyayı, kadının anneliğin tespiti davasının çocuğun esenliğine ciddi zarar verdiği istisnai koşullarda dava hakkının kötüye kullanılması sayılıp sayılmayacağının incelenmesi için geri gönderdi. Bu, anlaşmanın geçerli olduğu veya amaçlanan ebeveynlerin otomatik olarak hukuki ebeveyn olduğu anlamına gelmez.

Karar yabancılar için izin yolu oluşturmaz, her tıbbi işlemi kapsayan genel bir ceza yasağını kanıtlamaz ve genetik bağı bulunmayan gebelik taşıyıcısında ebeveynlik sonucunu kendiliğinden çözmez. Böyle bir durum ayrıca incelenmelidir. Çocuğu teslim veya annelik haklarından feragat taahhüdü icra edilebilir güvence sayılamaz. Tedavi ya da ödeme öncesinde bağımsız bir Koreli hukukçu, somut kişileri ve çocuğun statüsü için hukuka uygun yolu değerlendirmelidir.

Doğum sonrası ebeveynlik ayrı bir hukuki konudur

Tedaviye kabul ile doğumdan sonra kimin hukuki ebeveyn olacağı ayrı meselelerdir. Yonhap’ın 18 Mayıs 2018 tarihli haberi, ABD’de taşıyıcı anne aracılığıyla doğan bir çocukla ilgili Seul Aile Mahkemesinin istinaf kararını aktarmıştır. Yabancı doğum belgesinde anne olarak taşıyıcı anne gösterildiği için amaçlanan ebeveynlerin Kore’de doğum kaydı başvurusu reddedilmişti. Habere göre mahkeme anneliği belirlerken genetik bağdan ziyade doğum olgusuna öncelik verdi. Kararın tam metni bu rehber için bağımsız biçimde incelenmemiştir; haber her olay için evrensel kural gibi sunulmamalıdır. Aynı haber, Güney Kore’de taşıyıcı annelik yoluyla doğumun yasak olduğunu da ileri sürer; ancak bu geniş iddianın belirli yasal dayanağını ve kapsamını göstermez. Bu nedenle ilgili ifade bu rehberde doğrulanmış genel bir yasak olarak tekrarlanmamıştır; Koreli hukukçu kararın aslını ve yürürlükteki hukuku kontrol etmelidir. Haber yine de sözleşme veya DNA testinin ebeveynlik sorununu mutlaka çözemeyeceğini gösterir. Kore Medeni Kanunu’nun 844. maddesi, belirli evlilik durumlarında kocanın babalığı karinesini düzenler; taşıyıcı annelik için izin prosedürü değildir.

Hukuki inceleme için hazırlanacak belgeler

  • Her amaçlanan ebeveynin pasaportu ve vatandaşlık kanıtı; gerekiyorsa güncel ikamet ve vize bilgileri.
  • Medeni durum belgeleri: evlilik belgesi, gerekiyorsa kayıtlı veya fiilî birliktelik kanıtı ve uygulanabildiği ölçüde önceki eşe ilişkin kesinleşmiş boşanma ya da ölüm belgeleri.
  • Tıbbi özet ve tedavi açıklaması: yumurta veya spermi kimin sağlayacağı, embriyonun nerede oluşturulacağı ve gebeliği kimin taşıyacağı.
  • Kliniğin yasal adı, embriyo üretimi için yetkilendirme kanıtı, yazılı kabul veya ret, güncel hasta politikası ve önerilen rıza formları.
  • Tüm sözleşme taslakları, ücret tarifeleri, iade hükümleri, aracılık anlaşmaları ve ödeme yöntemleri. Tazminat, masraf veya hizmet ücreti olarak tanımlanan tutarları belirleyin.
  • Doğum ülkesi ve ilgili her ülke için ebeveynlik planı; kayıt, vatandaşlık, seyahat belgeleri ve çocuğun her ülkeden çıkış ve giriş izinleri dâhil.

Ödeme veya tedaviden önce izlenecek güvenli sıra

  1. Önce ajans ve klinikten bağımsız bir Kore avukatına somut olguları ve yürürlükteki mevzuatı inceletin.
  2. Sonra sağlık kuruluşundan yazılı yanıt alın: hangi işlemleri yapacak, 22. madde kapsamında yetkili mi, kimi tüp bebek hastası sayıyor ve 24. madde uyarınca kimlerin yazılı rızasını istiyor?
  3. Avukattan 23. maddeyi embriyo, gamet, ödeme ve aracılık bakımından ayrı incelemesini isteyin. Üreme materyali karşılığında menfaat yasağının gebeliği taşıma ücretine ilişkin her sorunu otomatik olarak çözdüğünü varsaymayın; bu ödemenin hukuka uygun olduğunu da varsaymayın.
  4. Embriyo transferinden önce, ret veya uyuşmazlık durumunda izlenecek yol da dâhil olmak üzere, ebeveynlik ve doğum kaydı için yazılı plan alın.
  5. Ebeveynlerin vatandaşlık ve ikamet ülkelerinin hukukuna ilişkin görüş alın; ebeveynliğin tanınması, vatandaşlık, pasaport ve çocuğun seyahati için ilgili konsolosluklara danışın.
  6. 2025 kararı nedeniyle çocuk teslimi veya annelik haklarından feragat sözleşmesini imzalamayın; icra edilebilir olduğu varsayımıyla ödeme yapmayın. Önce yapıyı, hukuka uygun alternatifleri, mali riskleri ve çocuğun statüsünü bağımsız Kore hukuku görüşüyle değerlendirin.

Klinik kabul ederse veya başvuruyu reddederse

Klinikten bağlayıcı hukuku kendi iç kabul ölçütlerinden ayırmasını isteyin. Politikanın tarihini ve sürümünü, dayandığı kesin hükmü, yanıtın koşullu olup olmadığını ve yalnızca tedaviyi mi yoksa ebeveynlik ile doğum kaydını da mı kapsadığını sorun. Eş rızasının nasıl ele alınacağını, üreme materyalinin kaynağını, öngörülen ödemeleri ve tedavinin başarısız olması, gebeliğin sona ermesi, tarafların ayrılması veya taşıyıcı anneyle uyuşmazlık çıkması durumunda ne olacağını öğrenin. Bir kliniğin reddi, kanunun her türlü düzenlemeyi yasakladığını kanıtlamaz. Başka bir kliniğin kabulü de bütün düzenlemenin hukuka uygunluğunu veya ebeveynlerin kaydedileceğini garanti etmez. Medeni durum, vatandaşlık, önceki tedaviler veya diğer önemli bilgileri gizlemeyin.

Üç hukuki soruyu birbirinden ayırın

Karar vermeden önce üç soruya ayrı yanıt alın: (1) somut kişiler ve sağlık kuruluşu planlanan tıbbi işlemleri ve üreme materyali kullanımını hukuka uygun biçimde yapabilir mi? (2) doğumdan sonra hangi ebeveynlik statüsü hangi makam tarafından tanınacak? (3) çocuk gerekli vatandaşlığı, pasaportu veya seyahat belgesini alabilecek, Kore’den yasal olarak çıkabilecek ve amaçlanan ebeveynlerin ülkesine girebilecek mi? Bir soruya olumlu yanıt verilmesi diğerlerini çözmez. Sözleşme, klinik e-postası, genetik kanıt veya yabancı doğum belgesi delil olabilir; ancak uygulanacak hukuki sürecin yerine otomatik olarak geçmez. Bu üç başlık için ayrı, yazılı yanıtlar alın.

Yararlı bir yazılı hukuki görüşün içeriği

Görüşte ilgili kişiler ve ülkeler belirtilmeli, somut tıbbi işlemler açıklanmalı, yürürlükteki hükümler ve uygulanabilir içtihatlar gösterilmeli, kanun ile klinik politikası ayrılmalı, rıza ve sözleşmenin sınırları açıklanmalı, ödeme ve aracılık riskleri incelenmeli ve sorun çıkması hâlinde alternatif içeren gerçekçi bir ebeveynlik ve kayıt yolu sunulmalıdır. Erişilebilir birincil kaynaklarla doğrulanamayan konular açıkça belirtilmelidir. 2018 kararı burada yalnızca haber üzerinden erişilebilmektedir ve klinik politikaları bağımsız doğrulanmamıştır. Sonuçlara güvenilmeden önce Kore uzmanı güncel konsolide mevzuatı ve uygulamayı yeniden kontrol etmelidir.

Kaynaklar ve sınırlar

Aşağıdaki kaynaklar bu rehber için gerçekten incelenmiştir. Yonhap haberi kararın tam metni değil, haber özetidir.

  1. S1. Bioethics and Safety Act (Republic of Korea)
  2. S2. Civil Act (Republic of Korea)
  3. S3. Court recognizes surrogate mother as legal parent — Yonhap News Agency
  4. S4. Supreme Court Decision 2022Meu15371 (24 April 2025), full Korean judgment
  5. S5. Bioethics and Safety Act, Article 23, Korean version effective 1 October 2025
  6. S6. Civil Act, Article 103, Korean version effective 17 March 2026

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar