Gürcistan · Klinikler, ajanslar, sözleşmeler ve ödemeler

Ödeme planı belgeleri, hesap makinesi ve kimlik bilgileri çıkarılmış sözleşme sayfaları bulunan inceleme masası; yalnızca editoryal görsel.
Editoryal görseldir; doğrulanmış bir kliniği, makamı veya gerçek sözleşmeyi göstermez.

Gürcistan: Taşıyıcı Annelik Sözleşmeleri, Acenteler ve Ödemeler — Kurallar ve Riskler

Pratik sonuç

Gürcistan, kanunda öngörülen bir taşıyıcı annelik ve tüp bebek yolunu tanır; ancak bu, her acente paketi, ödeme vaadi veya sözleşme hükmünün kendiliğinden hukuka uygun ve icra edilebilir olduğu anlamına gelmez. Üç konu ayrı değerlendirilmelidir: doğum kaydı için özel şartların karşılanması; belirli bir ödeme veya hizmet hükmünün genel sözleşme hukukuna göre geçerliliği; ve amaçlanan ebeveynlerin ikamet ülkesinin soybağını ve belgeleri tanıyıp tanımayacağı. Noterlik işlemiyle düzenlenen sözleşme kayıt için önemlidir, fakat her uyuşmazlığın sonucunu garanti etmez. Bu rehber Gürcistan’daki sözleşmeleri, klinikleri, aracıları, ödemeleri ve ihlal risklerini ele alır.

Mevzuatın açıkça düzenlediği konular

Gürcistan Sağlık Hizmetleri Kanunu’nun 143. maddesi belirli koşullarda tüp bebeğe izin verir ve kadının rahmi yoksa embriyonun başka bir kadının rahmine aktarılması için çiftin yazılı rızasını arar. Bu yolla çocuk doğarsa çift ebeveyn kabul edilir; donör veya taşıyıcı anne ebeveyn olarak tanınamaz. 143. madde acente ücret tarifesi, taşıyıcı anne için standart ödeme, zorunlu taksit takvimi veya eksiksiz bir örnek sözleşme belirlemez. Medeni Kanun, kanun sınırları içinde sözleşme serbestisi tanır; kanuna, kamu düzenine veya ahlaka aykırı işlem ise geçersizdir. Tıbbi işlemin izinli olması, her para uyuşmazlığını otomatik olarak çözmez. Önemli bir kayıt vardır: 18 sayılı Kararın 19(3). maddesi, doğum kaydında ebeveynlerin farklı şekillerde gösterilebileceğini belirtir: genetik ebeveynler; genetik ebeveyn ile sözleşmede adı geçen diğer kişi; veya çift. Kanun’un 143(2). maddesi ise çiftten söz eder. Bu rehber, somut olayda bu hükümlerin nasıl birlikte uygulanacağını çözümlememektedir; embriyo oluşturulmadan önce amaçlanan ebeveyn kaydı biçimini Gürcü bir hukukçudan ve kayıt makamından yazılı olarak teyit edin.

Özel sözleşme: şekil ve taraflar

Adalet Bakanı’nın 18 sayılı Kararı’nın 19. maddesine ilişkin erişilebilir resmî Gürcüce metin, ilgili doğum kaydı yolu için kamu noterlik işlemiyle tasdik edilmiş sözleşme gerektirir. Gerekli taraflar genetik ve donör durumuna göre değişir: taşıyıcı anne ve genetik ebeveyn olan çift; ya da taşıyıcı anne, çiftin genetik ebeveyni, genetik olmayan ikinci amaçlanan ebeveyn ve donör; ya da taşıyıcı anne, çift ve donör(ler). Acente hizmet sözleşmesi, sıradan imzalı belge, imza taraması veya ödeme makbuzu bu özel belgenin yerine geçmez. İsimler, kimlik bilgileri, donör durumu ve noter belgesi klinik tıbbi sertifikası ve ekleriyle tutarlı olmalıdır. 71 sayılı Kararın 54¹. maddesi ek şekil şartları getirir: tüm taraflar tek bir noter önünde tek bir senedi imzalar; taşıyıcı anne şahsen hazır bulunmalı, donör ise bağışı doğrulayan bir sağlık kuruluşu belgesi sunmalıdır. Gerekli belgeler eksikse veya güvenilir değilse noter tasdiki reddetmelidir.

İmza zamanı, çiftin durumu ve dondurulmuş embriyolar

Program için oluşturulan embriyoda özel sözleşme embriyo oluşturulmadan önce yapılmalıdır. Dondurulmuş embriyolar için sınırlı bir istisna vardır: belgeler embriyonun oluşturulduktan sonra kriyoprezervasyonunu gösteriyor ve oluşturulma ile implantasyon arasında en fazla 10 yıl geçiyorsa sözleşme implantasyondan önce yapılabilir; dondurmadan önce düzenlenmiş ve amaçlanan ebeveynleri belirten belge de sunulmalıdır. 10 yıldan eski embriyolar için bu istisnanın geçerli olduğunu varsaymayın. 19. madde, çocuğu yetiştirmeyi amaçlayan kadın ve erkekten oluşan çifti şart koşar; çift en az bir yıldır evli olmalı veya en az bir yıldır birlikte yaşamalıdır. Birlikte yaşama notere belgelerle kanıtlanmalıdır. Dayanmadan önce yürürlükteki metni doğrulayın.

Doğum kaydı ayrı bir süreçtir

Sözleşme hukuki ve idari süreci destekler, ancak doğum kaydını tek başına tamamlamaz. 19. madde ayrıca embriyo implantasyonu sırasında veya en geç sonraki iş günü düzenlenen klinik tüp bebek sertifikasını ve Gürcistan hukukunun gerektirdiği diğer belgeleri ister. 19(5). madde kural olarak her iki ebeveynin başvurusunu gerektirir; ebeveynlerden biri sözleşme imzalandıktan sonra fakat doğumdan önce ölürse veya destek alan kişi olarak tanınırsa diğer ebeveyn tek başına başvurabilir. Belgeler, tıbbi doğum belgesinin kayıt makamına sunulduğu tarihten itibaren 7 takvim günü içinde sunulmalı ve ilgili ücret ödenmelidir. Belgeler bu süre içinde sunulmaz veya ücret ödenmezse 18 sayılı Karar, istenen ebeveyn bilgileriyle kayıt yapılmasının reddedilmesini öngörür: ebeveynler doğum kaydına yazılmaz ve çocuğun adı ile soyadı vesayet ve bakım makamının başvurusu üzerine kaydedilir. Bunun çıkış açısından doğrudan bir sonucu vardır: Gürcistan’ın Yabancıların ve Vatansız Kişilerin Hukuki Statüsü Hakkında Kanunu’nun 49¹. maddesi, Gürcistan’da taşıyıcı annelik yoluyla doğan bir çocuğun ancak doğum kaydında her iki ebeveynin bilgileri yer alıyorsa Gürcistan’dan ayrılabileceğini öngörür. 19(8). madde, ölü doğum için özel bir kural öngörür: gerekli noterlik sözleşmesi mevcutsa, 19. maddenin diğer şartları karşılanmamış olsa bile doğum ebeveyn bilgileriyle kaydedilir; sözleşme süresinde sunulmazsa kayıt, ebeveyn bilgileri olmadan genel usule göre yapılır. Klinik tüp bebek sertifikası hatalı veya eksikse ya da destekleyici belgeler sunulmamışsa kayıt makamı kliniğe eksikliği gidermesi için 15 iş günü verir; eksiklik giderilmezse aynı sonuç doğar. Gerekli belgeler sunulduğunda kayıt süresi 5 iş günüdür. Doğumdan önce süre başlangıcını ve belge listesini kayıt makamıyla teyit edin; kaydın otomatik yapılacağını varsayarak seyahat veya son ödeme planlamayın.

Ödemeler ve ücretler: bilinenler ve belirsizlikler

İncelenen birincil mevzuat taşıyıcı anne için yasal ücret, acente komisyon oranı, tek tip program fiyatı veya zorunlu ödeme takvimi belirlememektedir. Bu kaynak boşluğu, her ticari ödemenin izinli veya her ücret hükmünün icra edilebilir olduğunu kanıtlamaz. Noter tasdiki, her koşulda her tutarın hukuka uygunluğunu veya iade talebinin başarılı olacağını göstermez. Ödeme öncesinde her tutarın ne için olduğu, kime ödendiği, hangi belgenin ödeme şartını tetiklediği, üçüncü kişilere ayrılan tutarlar ve tedavi başarısız, gecikmiş veya durdurulmuşsa ne olacağı yazılmalıdır. Gürcü bir avukattan ücret, komisyon, bonus, ceza ve iade edilmeyen depozitoyu güncel hukuk ve kamu düzeni açısından değerlendirmesini isteyin.

Klinik hizmetleri, rıza ve kayıtlar

Kliniğin tıbbi hizmetleri, aracının koordinasyon hizmetlerinden ve taşıyıcı annelik sözleşmesinden ayrı belgelenmelidir. Gürcistan Hasta Hakları Kanunu, tüp bebek için yazılı bilgilendirilmiş rıza ister. Hastaya tedavi, riskler, alternatifler, maliyet ve ödeme yöntemleri açıkça anlatılmalı; sağlık hizmeti sağlayıcıları gizliliği korumalıdır. Taşıyıcı annenin tıbbi rızası yalnızca bir ödeme aşaması değildir ve zorunlu hasta haklarından feragat sayılmamalıdır. İmzalı tedavi planı, ayrıntılı fiyat listesi, iptal kuralları, kliniğin tüzel kişiliği ve izinleri, uzmanların yeterlilikleri ve tıbbi kayıtlara erişim sürecini isteyin. Hangi kararların hastaya ait olduğunu ve kliniğin hangi hizmetleri üstlendiğini netleştirin.

Bir acente ne vaat edebilir?

Acente tanıştırma, çeviri, lojistik veya idari koordinasyon yapabilir; ancak reklamı hukuki yetkisini, tıbbi yeterliliğini veya klinik, taşıyıcı anne ya da donörü bağlama gücünü kanıtlamaz. Gerçek hizmet sağlayıcısını belirten ayrı bir hizmet sözleşmesi kullanın ve aracının sözleşme tarafı mı, yazılı yetkili temsilci mi, yoksa yalnızca koordinatör mü olduğunu açıklayın. Şirketi, kayıt bilgilerini, imza yetkisini, banka hesabı sahibini ve kliniğin doğrudan iletişim bilgilerini doğrulayın. Acente başkası adına para alıyorsa yazılı yetki, hesap verme yükümlülüğü ve izlenebilir ödeme kayıtları isteyin. Klinik, taraf, alıcı veya iade şartları gizlice değişmemelidir. Taşıyıcı annelik acentelerine özel bir lisans bilinmemektedir; böyle bir lisans iddiası güncel resmî kayıttan ve hukuki dayanağından kontrol edilmelidir.

İmzadan önce müzakere edilecek hükümler

Sözleşme tüm tarafları ve temsilcileri tanımlamalı, donör, klinik ve acentenin rolünü açıklamalı ve belgeler çelişirse hangisinin üstün olduğunu belirtmelidir. Hizmetleri, çıktıları, aşamaları, para birimini, vergileri ve banka masraflarını, faturaları, vadeleri, izinli alıcıları ve ödeme kanıtlarını yazın. Klinik ve acente ücretlerini, taşıyıcı anneyle ilgili ödemeleri, ilaçları, gebelik takibini, doğumu, yenidoğan bakımını, seyahati ve belgeleri tek bir paket bedelinde gizlemek yerine ayırın. Başarısız döngü, implantasyon olmaması, düşük, çoğul gebelik, komplikasyon, gecikme, klinik değişikliği, amaçlanan ebeveynlerden birinin ölümü veya ayrılması ve hizmetlerin sona ermesini düzenleyin. İade edilebilir/edilemez tutarları ve kesinti belgelerini belirleyin. Gizlilik, kayıtlara erişim, şikâyet, uygulanacak hukuk, yetkili merci ve geçerli dil hükümlerini ekleyin. Hiçbir hüküm tıbbi karar satın almamalı veya yabancı soybağı, vatandaşlık ya da çıkış izni garantilememelidir.

İhlal, cezai şart, iade ve hukuki yollar

Medeni Kanun uyarınca yükümlülükler gereği gibi, dürüstlük kuralına uygun ve kararlaştırılan zaman ve yerde yerine getirilmelidir. Sözleşme ve olaylara bağlı olarak ihlal tazminat talebine yol açabilir; geciken para ödemesine kararlaştırılmış faiz uygulanabilir. Yazılı cezai şart mümkündür, ancak mahkeme aşırı yüksek bir cezayı indirebilir. Bu genel yollar, taşıyıcı annelik sözleşmesindeki her yükümlülüğü icra edilebilir kılmaz: hüküm şekil, kanun ve kamu düzeni şartlarına uymalıdır ve somut olay önemlidir. İade hükmü kullanılmamış fonları, belgeli üçüncü taraf giderlerini, sunulmuş hizmetleri ve ihlalden kaynaklanan kayıpları ayırmalıdır. Fesih veya ödeme tutma öncesinde bildirim, düzeltme süresi, uyuşmazlık hükümleri ve tıbbi bakımın kesilmesi riski kontrol edilmelidir.

İmza öncesi belge kontrol listesi

Para göndermeden önce tüm ekleriyle eksiksiz sözleşme taslağını alın. Kamu noterlik işlemi taslağını, gerekli tarafların kimlik belgelerini, donörün rolünü gösteren bilgileri, en az bir yıllık evlilik veya birlikte yaşama kanıtını ve somut olaya uygun embriyo kayıtlarını isteyin. Embriyonun oluşturulma, dondurulma ve implantasyon tarihleri ile amaçlanan ebeveyn bilgilerini karşılaştırın. Kliniğin yazılı fiyat teklifini, hizmet sözleşmesini, tedavi ve rıza formlarını, iade politikasını, acente sözleşmesini, faturaları ve ödeme talimatlarını alın. Şirketi ve kliniği bağımsız olarak doğrulayın; kliniği acentenin verdiği numara yerine bağımsız bulduğunuz iletişim bilgileriyle arayın. Her transferin makbuzunu ve banka kaydını saklayın. Sözleşmeyi anlaşmazlık çıktıktan sonra değil, imzadan önce bağımsız bir Gürcü avukata inceletin.

Güvenli sonraki adımlar ve sınırlamalar

İmzadan önce bir Gürcü avukattan 18 ve 71 sayılı Kararların güncel birleştirilmiş metnini, sonraki değişiklikleri, gerekli noterlik şeklini ve taraf yapısını, ayrıca önerilen ücret ve aracılık komisyonlarının somut olayda hukuka uygun ve icra edilebilir olup olmadığını doğrulamasını isteyin. Erişilebilir resmî 18 sayılı Karar PDF’si, 598 sayılı Karar dâhil 2020’ye kadarki değişiklikleri içerir. 21 Eylül 2020 tarihli resmî 614 sayılı Karar, 71 sayılı Karara 54¹. maddeyi eklemiştir; ancak 71 sayılı Kararın kamuya açık temel sayfası güncel birleştirilmiş metni göstermediğinden 2020 sonrası değişiklikler ayrıca kontrol edilmelidir. 10 Ekim 2026 tarihli uygulama rehberi çerçeveyi karşılaştırmalı olarak ele alır, ancak ikincil kaynaktır. Kanun’un 143(2). maddesi çifti ebeveyn olarak belirtirken, 18 sayılı Kararın 19(3). maddesi ebeveyn kaydı için birden fazla yapı öngörür; embriyo oluşturulmadan önce bu hükümlerin somut olaya nasıl uygulanacağı doğrulanmalıdır. Klinikten tedavi kapsamını, rıza sürecini, ayrıntılı ücretleri ve düzenleyeceği belgeleri yazılı olarak teyit etmesini isteyin. Taşıyıcı annelik, klinik ve acente sözleşmeleri ayrı ama tutarlı olmalı; aşama kanıtı ve belgeli iade mekanizması olmadan tüm program bedelini ödemeyin. Amaçlanan ebeveynlerin ikamet ülkesinde soybağının tanınması, vatandaşlık, seyahat belgeleri ve çıkış/yeniden giriş için ayrıca hukuki görüş alın. Yardımcı Üreme Hakkında ayrı bir kanun teklifi olan 07-2/299/10 sayılı taslak, önerilen kanunun yalnızca Gürcistan vatandaşlarına uygulanacağını belirten bir hüküm içerir. 30 Nisan 2025 tarihli resmî Parlamento yazısı, istişarelerin sürdüğünü ve inceleme süresinin üç ay uzatılmasının önerildiğini belirtir; teklifin sonraki usulî durumuna ilişkin yayımlanmış bir kayıt bilinmemektedir. Taslağı yürürlükteki kanun olarak kabul etmeyin. Amaçlanan ebeveynlerden biri Gürcistan vatandaşı değilse, para taahhüdünden önce teklifin güncel parlamento durumunu ve varsa geçiş hükümlerini kontrol edin.

Kaynaklar ve doğrulama sınırları

  1. Law of Georgia on Health Care, Article 143 (official English consolidated text; latest listed version 10 June 2026)
  2. Civil Code of Georgia (official English consolidated text; latest listed version 25 June 2026)
  3. Order No. 18 on Registration of Civil Acts, Article 19 (official Georgian PDF; accessible consolidated text includes amendments through 2020)
  4. Law of Georgia on Patient Rights (official English consolidated text; current final version reviewed)
  5. Order No. 71 on Notarial Acts
  6. Order No. 598 of 25 August 2020 amending Order No. 18 (official Georgian amendment text on couple eligibility, cohabitation evidence, frozen embryos and IVF-certificate timing)
  7. Order No. 614 of 21 September 2020 amending Order No. 71 (official Georgian amendment text adding Article 54¹ on notarising surrogacy contracts)
  8. Surrogacy and IVF Law in Georgia: A Legal Guide (secondary practitioner source, updated 10 October 2026)
  9. Law of Georgia on the Legal Status of Aliens and Stateless Persons, Article 49¹ (official consolidated text; departure rule for children born through surrogacy; amendment list includes 25 June 2026)
  10. Draft Law of Georgia on Assisted Reproduction, Bill No. 07-2/299/10 (official parliamentary draft; proposed Article 1(3) on scope)
  11. Official Parliament letter of 30 April 2025 on Bill No. 07-2/299/10 (consultations and recommended three-month extension; not confirmation of current status)

Hukukçularımızın uygulamasından

Gürcistan'da yalnızca harcanmayan bakiye iade edildi

Gürcistan'daki program durdurulunca çift tüm parayı geri istedi. Ajans fatura sunmadan tek bir “yapılmış gider” tutarıyla cevap verdi.

Hukukçumuz sözleşmeyi inceleyip parayı üçe ayırdı: verilmiş hizmetler, gelecek aşamalar ve üçüncü kişi giderleri. Yazışmalar bir kısmın hiç harcanmadığını gösteriyordu. Talep için ödeme belgeleri, hizmet tutanakları ve ajansın kanıtlayamadığı giderlerin listesi toplandı. Hukukçumuz yalnızca sözleşmenin noterlikte yapılmasına dayanmadı. Hesaplar karşılaştırıldıktan sonra ajans kullanılmayan bakiyeyi iade edip kesintileri açıkladı; aile belgelenen hizmetleri ödedi. Tüm tutar değil, yalnızca harcanmamış para geri verildi. Hesaplaşma yazılı hale getirildi.

Müvekkilin gizliliğini korumak için bazı ayrıntılar değiştirilmiştir.

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar