Georgië: draagmoederschapscontracten, bureaus en betalingen — regels en risico’s
Praktisch antwoord
Georgië kent een wettelijk geregelde IVF-route met draagmoederschap, maar dat betekent niet dat elk bemiddelingspakket, elke betalingsbelofte of elke contractsbepaling automatisch rechtmatig en afdwingbaar is. Houd drie vragen uit elkaar: zijn de bijzondere eisen voor de geboorte-inschrijving vervuld; is een specifieke betalings- of dienstenclausule geldig onder het algemene contractenrecht; en erkent het woonland van de wensouders het ouderschap en de documenten? Een notarieel contract is belangrijk voor de registratie, maar garandeert niet de uitkomst van elk geschil. Deze gids behandelt Georgische contracten, klinieken, bemiddelaars, betalingen en risico’s bij niet-nakoming. De toegankelijke bronnen zijn op 24 oktober 2026 bekeken; de actuele Georgische tekst en de feiten van een individueel dossier moeten lokaal worden bevestigd.
Wat de wet daadwerkelijk bepaalt
Artikel 143 van de Georgische wet op de gezondheidszorg staat IVF onder bepaalde omstandigheden toe en vereist schriftelijke toestemming van het paar wanneer, bij afwezigheid van een baarmoeder, een embryo in de baarmoeder van een andere vrouw wordt geplaatst. Wordt binnen deze wettelijke route een kind geboren, dan geldt het paar als ouder en mogen donor en draagmoeder niet als ouder worden erkend. Artikel 143 stelt geen bemiddelingstarief, standaardvergoeding voor de draagmoeder, verplicht betalingsschema of volledig modelcontract vast. Het Burgerlijk Wetboek laat contractsvrijheid binnen wettelijke grenzen toe, maar een rechtshandeling die wet, openbare orde of goede zeden schendt, is nietig. Toestemming voor de medische procedure beslist niet automatisch elk geldgeschil. Een belangrijke kanttekening: artikel 19(3) van Besluit nr. 18 noemt verschillende mogelijkheden voor de vermelding van ouders in de geboorteakte: de genetische ouders, een genetische ouder samen met de andere persoon die in de overeenkomst wordt genoemd, of het paar. Artikel 143(2) van de wet spreekt zelf over het paar. Deze gids beslecht niet hoe die bepalingen in een individueel geval op elkaar inwerken; laat de beoogde oudervermelding vóór de embryocreatie schriftelijk bevestigen door een Georgische advocaat en de registratie-instantie.
Bijzonder contract: vorm en partijen
De toegankelijke officiële Georgische tekst van besluit nr. 18 van de minister van Justitie, artikel 19, vereist voor de relevante registratieroute een contract dat bij openbare notariële akte is bekrachtigd. De vereiste partijen hangen af van de genetische en donorsituatie: draagmoeder en het genetische ouderpaar; of draagmoeder, de genetische ouder, de niet-genetische tweede wensouder en donor; of draagmoeder, het paar en donor(en). Een dienstencontract met het bureau, een gewoon ondertekend document, een scan van een handtekening of een betalingsbewijs vervangt dit specifieke instrument niet. Namen, identiteitsgegevens, donorinformatie en de notariële akte moeten overeenkomen met het medische certificaat van de kliniek en de bijlagen. Besluit nr. 71, artikel 54¹, voegt formele waarborgen toe: alle partijen ondertekenen één akte bij één notaris; de draagmoeder moet persoonlijk verschijnen en de donor moet een verklaring van een medische instelling over de donatie overleggen. De notaris moet bekrachtiging weigeren als vereiste stukken ontbreken of onbetrouwbaar zijn.
Ondertekening, relatie van het paar en ingevroren embryo’s
Voor een embryo dat voor het programma wordt gemaakt, moet het bijzondere contract vóór de creatie van het embryo worden gesloten. Voor ingevroren embryo’s geldt een beperkte uitzondering: als documenten aantonen dat het embryo na creatie is ingevroren en er maximaal 10 jaar zit tussen creatie en implantatie, mag het contract vóór implantatie worden gesloten; ook is een vóór het invriezen afgegeven certificaat nodig waarop de wensouders staan. Ga er niet van uit dat deze uitzondering geldt voor embryo’s ouder dan 10 jaar. Artikel 19 beperkt het wensouderpaar tot een vrouw en een man die het kind willen opvoeden en ten minste één jaar getrouwd zijn of minstens één jaar samenwonen. Samenwonen moet tegenover de notaris met documenten worden bewezen. Controleer de actuele tekst voordat u erop vertrouwt.
Geboorteregistratie is een afzonderlijke procedure
De overeenkomst ondersteunt de juridische en administratieve procedure, maar voltooit de geboorte-inschrijving niet op zichzelf. Artikel 19 vereist ook het IVF-certificaat van de kliniek, afgegeven bij de embryotransfer of uiterlijk op de volgende werkdag, en de overige documenten die het Georgische recht verlangt. Artikel 19(5) vereist in beginsel een aanvraag van beide ouders; overlijdt één ouder na het sluiten van de overeenkomst maar vóór de geboorte, of is die persoon erkend als iemand die ondersteuning ontvangt, dan mag de andere ouder alleen aanvragen. De documenten moeten worden ingediend en de toepasselijke vergoeding moet worden betaald binnen 7 kalenderdagen vanaf de datum waarop de medische geboorteverklaring bij het register wordt ingediend. Als de documenten niet tijdig worden ingediend of de vergoeding niet tijdig wordt betaald, schrijft Besluit nr. 18 voor dat inschrijving met de gevraagde oudergegevens wordt geweigerd: de ouders worden niet in de geboorteakte vermeld en de voor- en achternaam van het kind worden opgenomen op verzoek van de voogdij- en beschermingsautoriteit. Dit heeft directe gevolgen voor vertrek uit het land: artikel 49¹ van de Georgische wet inzake de rechtspositie van vreemdelingen en staatlozen bepaalt dat een kind dat in Georgië via draagmoederschap is geboren Georgië alleen mag verlaten als de gegevens van beide ouders in de geboorteakte staan. Artikel 19(8) bevat een bijzondere regel voor een doodgeboren kind: als de vereiste notariële overeenkomst bestaat, wordt de geboorte met oudergegevens geregistreerd, ook als niet aan andere eisen van artikel 19 is voldaan; wordt de overeenkomst niet binnen de termijn ingediend, dan volgt registratie volgens de algemene procedure zonder oudergegevens. Als het IVF-certificaat van de kliniek onjuist of onvolledig is, of bewijsstukken ontbreken, geeft het register de kliniek 15 werkdagen om het gebrek te herstellen; gebeurt dat niet, dan geldt hetzelfde gevolg. Na indiening van de vereiste documenten geldt een registratietermijn van 5 werkdagen. Bevestig vóór de geboorte bij het register wanneer de termijn begint en welke documenten nodig zijn; plan geen reis of slotbetaling op basis van de aanname dat registratie automatisch verloopt.
Betalingen en vergoeding: wat vaststaat en wat niet
Voor zover bekend stelt de Georgische wetgeving geen wettelijke vergoeding voor de draagmoeder, vast commissiepercentage voor bureaus, universele programmaprijs of verplicht afbetalingsschema vast. Deze leemte betekent niet dat elke commerciële betaling is toegestaan of elke vergoedingsclausule afdwingbaar is. Notariële bekrachtiging bewijst niet dat elk bedrag onder alle omstandigheden rechtmatig is en garandeert geen terugbetaling. Leg vóór betaling vast waarvoor elk bedrag dient, wie het ontvangt, welk bewijs betaling activeert, welke bedragen voor derden bestemd zijn en wat gebeurt bij mislukking, vertraging of stopzetting van de behandeling. Laat een Georgische advocaat de vergoeding, commissie, bonus, boete en niet-terugbetaalbare aanbetaling toetsen aan het actuele recht en de openbare orde.
Kliniekdiensten, toestemming en dossiers
Medische diensten van de kliniek moeten apart worden vastgelegd van coördinatiediensten van de bemiddelaar en het draagmoederschapscontract. De Georgische wet op patiëntenrechten vereist schriftelijke geïnformeerde toestemming voor extracorporale bevruchting. Patiënten moeten duidelijke informatie krijgen over behandeling, risico’s, alternatieven, kosten en betaalmethoden; zorgverleners moeten vertrouwelijkheid beschermen. De medische toestemming van de draagmoeder is geen gewone betalingsmijlpaal en mag niet worden behandeld als afstand van dwingende patiëntenrechten. Vraag om een ondertekend behandelplan, gespecificeerde prijzen, annuleringsregels, identiteit en relevante vergunningen van de kliniek, kwalificaties van specialisten en een procedure voor toegang tot medische dossiers. Maak duidelijk welke beslissingen bij de patiënt blijven en welke diensten de kliniek werkelijk heeft toegezegd.
Wat een bureau kan beloven
Een bureau kan contacten, vertaling, logistiek of administratie coördineren, maar reclame bewijst geen juridische bevoegdheid, medische deskundigheid of macht om de kliniek, draagmoeder of donor te binden. Gebruik een afzonderlijk dienstencontract dat de daadwerkelijke dienstverlener noemt en vastlegt of de bemiddelaar contractspartij, schriftelijk gemachtigde vertegenwoordiger of alleen coördinator is. Controleer de rechtspersoon, registratiedata, tekenbevoegdheid, rekeninghouder en rechtstreekse contactgegevens van de kliniek. Als het bureau geld voor een ander ontvangt, eis dan schriftelijke machtiging, verantwoordingsplicht en traceerbare betalingen. Wijzigingen van kliniek, partijen, ontvanger of terugbetalingsvoorwaarden mogen niet stilzwijgend gebeuren. Een aparte vergunning specifiek voor draagmoederschapsbureaus is niet bekend; controleer elke geclaimde bijzondere vergunning in het actuele officiële register en aan de hand van de rechtsgrond.
Voor ondertekening te bespreken clausules
Het contract moet alle partijen en vertegenwoordigers identificeren, de rollen van donor, kliniek en bureau uitleggen en bepalen welk document voorgaat bij tegenstrijdigheid. Leg diensten, resultaten, mijlpalen, valuta, belastingen en bankkosten, facturen, vervaldata, toegestane ontvangers en betalingsbewijzen vast. Splits kliniek- en bureaukosten, betalingen rond de draagmoeder, medicijnen, zwangerschapszorg, bevalling, zorg voor de pasgeborene, reizen en documenten uit; verberg ze niet in één pakketprijs. Regel een mislukte cyclus, geen implantatie, miskraam, meerlingzwangerschap, complicaties, vertraging, kliniekwissel, overlijden of scheiding van wensouders en beëindiging van diensten. Definieer terugbetaalbare en niet-terugbetaalbare bedragen en bewijs voor inhoudingen. Neem regels op over vertrouwelijkheid, dossierinzage, klachten, toepasselijk recht, forum en leidende taal. Geen clausule mag een medische beslissing kopen of buitenlandse afstamming, nationaliteit of uitreis garanderen.
Niet-nakoming, boetes, terugbetaling en rechtsmiddelen
Volgens het Burgerlijk Wetboek moeten verplichtingen behoorlijk, te goeder trouw en op de afgesproken tijd en plaats worden nagekomen. Afhankelijk van contract en feiten kan niet-nakoming recht geven op schadevergoeding; bij te late geldbetaling kan overeengekomen rente verschuldigd zijn. Een schriftelijk boetebeding is mogelijk, maar de rechter kan een buitensporig hoge boete verlagen. Deze algemene remedies maken niet iedere draagmoederschapsverplichting afdwingbaar: de clausule moet voldoen aan vormvereisten, wet en openbare orde, en de concrete feiten zijn doorslaggevend. Een terugbetalingsclausule moet ongebruikte middelen, bewezen kosten van derden, reeds geleverde diensten en schade door niet-nakoming onderscheiden. Controleer vóór opzegging of inhouding de kennisgevingen, hersteltermijnen, geschilregeling en risico’s voor de medische zorg.
Controlelijst vóór ondertekening
Vraag vóór een overboeking het volledige concept met alle bijlagen op. Vraag het ontwerp van de openbare notariële akte, identiteitsbewijzen van alle vereiste partijen, informatie over de donorrol, bewijs van minstens één jaar huwelijk of samenwonen en de voor de zaak relevante embryodocumenten. Vergelijk de data van creatie, invriezen en implantatie en de gegevens van de wensouders in alle stukken. Vraag de schriftelijke prijsopgave van de kliniek, dienstencontract, behandel- en toestemmingsformulieren, terugbetalingsbeleid, bureaucontract, facturen en betaalinstructies. Controleer bedrijf en kliniek onafhankelijk en bel de kliniek via contactgegevens die u zelf hebt gevonden. Bewaar ontvangstbewijzen en bankafschriften van elke overboeking. Laat het contract vóór ondertekening door een onafhankelijke Georgische advocaat beoordelen, niet pas na een conflict.
Veilige vervolgstappen en beperkingen
Laat vóór ondertekening door Georgische rechtsbijstand bevestigen wat de actuele geconsolideerde tekst van Besluit nr. 18 en nr. 71 is, welke latere wijzigingen gelden, welke notariële vorm en partijen vereist zijn, en of de voorgestelde vergoeding en bemiddelingskosten op de concrete feiten rechtmatig en afdwingbaar zijn. De toegankelijke officiële PDF van Besluit nr. 18 bevat wijzigingen tot en met 2020, waaronder Besluit nr. 598. Het officiële Besluit nr. 614 van 21 september 2020 voegde artikel 54¹ toe aan Besluit nr. 71; de openbare basispagina van Besluit nr. 71 toont echter zelf geen actuele geconsolideerde tekst, zodat wijzigingen na 2020 afzonderlijk moeten worden gecontroleerd. Een praktijkgids van 10 oktober 2026 toetst het kader mee, maar is een secundaire bron. Artikel 143(2) verwijst naar het paar als ouders, terwijl artikel 19(3) van Besluit nr. 18 meerdere configuraties voor de oudervermelding noemt; de verhouding tussen deze bepalingen moet vóór de embryocreatie voor de concrete zaak worden bevestigd. Vraag de kliniek schriftelijk de behandeling, toestemmingsprocedure, uitgesplitste kosten en af te geven documenten te bevestigen. Houd de draagmoederschapsovereenkomst, kliniekovereenkomst en bemiddelingsovereenkomst afzonderlijk maar consistent; betaal niet het volledige programmabedrag zonder bewijs van mijlpalen en een gedocumenteerde terugbetalingsregeling. Vraag afzonderlijk advies over het recht van het woonland van de wensouders inzake erkenning van ouderschap, nationaliteit, reisdocumenten en uit- en herinreis. Een afzonderlijk wetsvoorstel over geassisteerde voortplanting, nr. 07-2/299/10, bevat een voorgestelde bepaling volgens welke de wet alleen voor Georgische staatsburgers zou gelden. In een officiële parlementaire brief van 30 april 2025 staat dat overleg nog liep en wordt aanbevolen de behandelingstermijn met drie maanden te verlengen; de latere procedurele status van het voorstel is niet bekend. Behandel het voorstel niet als geldend recht. Als een van de wensouders geen Georgisch staatsburger is, controleer dan vóórdat geld wordt vastgelegd de actuele parlementaire status en eventuele overgangsbepalingen.
Bronnen en verificatiebeperkingen
- Law of Georgia on Health Care, Article 143 (official English consolidated text; latest listed version 10 June 2026)
- Civil Code of Georgia (official English consolidated text; latest listed version 25 June 2026)
- Order No. 18 on Registration of Civil Acts, Article 19 (official Georgian PDF; accessible consolidated text includes amendments through 2020)
- Law of Georgia on Patient Rights (official English consolidated text; current final version reviewed)
- Order No. 71 on Notarial Acts
- Order No. 598 of 25 August 2020 amending Order No. 18 (official Georgian amendment text on couple eligibility, cohabitation evidence, frozen embryos and IVF-certificate timing)
- Order No. 614 of 21 September 2020 amending Order No. 71 (official Georgian amendment text adding Article 54¹ on notarising surrogacy contracts)
- Surrogacy and IVF Law in Georgia: A Legal Guide (secondary practitioner source, updated 10 October 2026)
- Law of Georgia on the Legal Status of Aliens and Stateless Persons, Article 49¹ (official consolidated text; departure rule for children born through surrogacy; amendment list includes 25 June 2026)
- Draft Law of Georgia on Assisted Reproduction, Bill No. 07-2/299/10 (official parliamentary draft; proposed Article 1(3) on scope)
- Official Parliament letter of 30 April 2025 on Bill No. 07-2/299/10 (consultations and recommended three-month extension; not confirmation of current status)
