Kanada · Doğum belgesi ve belgeler

Eller, akçaağaç yaprağı kartı, klasörler ve büyütecin yanındaki masada boş kayıt formunu inceliyor.
Yalnızca editoryal illüstrasyondur; gerçek bir makamı, hukuki onayı veya gerçek bir belgeyi kanıtlamaz.

Kanada’da taşıyıcı annelikte doğum belgesi: kayıt, düzeltme, çeviri ve apostil

Doğumun gerçekleştiği eyalet veya bölgeden başlayın

Kanada’da ülke çapında tek bir federal nüfus kayıt sistemi ve tek tip ulusal doğum belgesi yoktur. Doğum kaydı ve belge, doğumun kaydedildiği eyalet veya bölge tarafından düzenlenir. Federal portal ilgili bölgesel kuruma yönlendirir; çocuk ebeveynlerinin ikamet ettiği yerden başka bir yerde doğmuşsa, doğumun gerçekleştiği yerdeki vital statistics kurumuyla iletişim kurulmalıdır.

Başvuru formu, kanıtlar, belge türü, düzeltme usulü ve tasdik yolu buna göre değişir. Ebeveynin güncel adresi, vatandaşlığı veya göçmenlik statüsü kaydı başka bir eyalete taşımaz. Önce kaydın nerede tutulduğunu, sonra ihtiyacınızı belirleyin: ilk kayıt, mevcut kayda dayalı belge, kayıt düzeltmesi veya yurt dışında kullanım için tasdik.

Doğum kaydı ile doğum belgesi farklı işlemlerdir

Kayıt, doğuma ilişkin resmî kaydı oluşturur. Doğum belgesi bu kayıttan düzenlenir; henüz yapılmamış kaydın yerine geçmez. Yetki alanına göre kısa belge, ebeveyn bilgilerini içeren belge veya kaydın daha kapsamlı onaylı kopyası bulunabilir. Adları ve içerikleri eyaletler arasında farklıdır.

Belgeyi istemeden önce alıcı kurumun tam olarak hangi biçimi istediğini sorun. Pasaport birimi, mahkeme, göç idaresi, yabancı nüfus müdürlüğü veya konsolosluk farklı bilgiler isteyebilir. Kısa belgede ebeveynlerin yer aldığını, onaylı kopyanın her zaman gerektiğini ya da aynı adlı belgelerin her yerde aynı olduğunu varsaymayın. Kâğıt aslın gerekip gerekmediğini de doğrulayın.

Hukuki ebeveynlik ayrıca belirlenmelidir

Taşıyıcı annelik dosyasında mesele yalnızca forma hangi adların yazılacağı değildir. Doğum ve kayıt için geçerli hukuka göre kimin çocuğun yasal ebeveyni sayıldığı belirlenmelidir. Kurallar eyalet ve bölgelere göre değişir. Dosyaya göre gebelik öncesi anlaşma, doğum sonrası rıza, yasal beyanlar, öngörülen formlar veya mahkeme kararı gerekebilir. Özel bir anlaşma, kanuni koşulların yerini kendiliğinden almaz.

Doğum belgesi tek başına hukuki ebeveynliği tesis etmez, taşıyıcı annelik için geçerli tüm yasal şartların yerine getirildiğini kanıtlamaz ve ebeveynliğin başka bir ülkede tanınacağını garanti etmez. Kanada’da doğan bir çocuk için eyalet veya bölge tarafından düzenlenen doğum belgesi, sınırlı yasal istisnalar saklı kalmak üzere, genellikle Kanada vatandaşlığının geçerli kanıtıdır; bu istisnalara ebeveynlerden birinin diplomatik ayrıcalık veya dokunulmazlığa sahip olduğu bazı durumlar dahildir. Vatandaşlık ile ebeveynliğin yurt dışında tanınması ayrı hukuki konulardır.

Eyalet örnekleri ayrıntıların neden önemli olduğunu gösterir

Ontario’da 10. bölümdeki soybağı yolu yalnızca yazılı anlaşma gebe kalmadan önce yapılmışsa, taşıyıcı anne ve amaçlanan ebeveynlerin her biri imzadan önce bağımsız hukuki danışmanlık almışsa, çocuk yardımcı üreme yoluyla dünyaya gelmişse ve amaçlanan ebeveyn sayısı dördü aşmıyorsa uygulanır. Taşıyıcı annenin soybağından vazgeçtiğine ilişkin yazılı rızası, çocuk yedi günlük olmadan verilemez. Anlaşmanın kendisi hukuken icra edilebilir değildir; ancak tarafların niyetini kanıtlamak için kullanılabilir. Rıza, taşıyıcı annenin ölmesi, rıza veremeyecek durumda olması, makul çabalara rağmen bulunamaması veya rıza vermeyi reddetmesi nedeniyle alınamazsa taraflardan biri mahkemeden soybağı kararı isteyebilir. Amaçlanan ebeveyn sayısı dörtten fazlaysa mahkeme yolu gerekebilir; mahkeme aksini kararlaştırmadıkça başvuru genellikle çocuğun ilk doğum gününden önce yapılmalıdır. Ontario’nun 5’i 1 arada çevrim içi yenidoğan kayıt işlemi, Ontario’da doğmuş, 12 aydan küçük ve doğumu henüz kaydedilmemiş çocuklarla sınırlıdır; tüm ebeveynlerin hazır bulunması gerekir. Taşıyıcı annelikte öngörülen iki beyan da çevrim içi kayıt başlamadan önce doldurulmalı, imzalanmalı ve usulünce tasdik edilmeli, ardından Registrar General’a postalanmalıdır. Bir yaş ve üzerindeki çocuklar için gecikmiş kayıt prosedürü uygulanır.

British Columbia’da 29. bölümdeki yol; gebe kalmadan önce yazılı anlaşma yapılmasını, taraflardan hiçbirinin gebe kalmadan önce anlaşmadan çekilmemesini, taşıyıcı annenin doğumdan sonra çocuğu teslim etmeye ilişkin yazılı rızasını ve amaçlanan ebeveynin veya ebeveynlerin çocuğun bakımını üstlenmesini gerektirir. Önceden yapılan anlaşma, doğumdan sonraki rızanın yerini tutmaz. Bu yol bakımından yasa, amaçlanan ebeveyni tek bir kişi veya evli ya da evlilik benzeri ilişki içindeki iki kişi olarak tanımlar. British Columbia Yüksek Mahkemesi, taşıyıcı anne ölmüşse, rıza veremiyorsa veya makul çabalara rağmen bulunamıyorsa rıza şartını kaldırabilir; ret, bu istisnanın açık bir nedeni değildir ve olaya özgü hukuki değerlendirme gerektirir. Québec Medeni Kanunu’nda, Québec’te hukuki anlamda ikametgâhı bulunan tek bir kişi veya eşlerin oluşturduğu ebeveynlik projesine dayanan ayrı bir sistem vardır; doğurmayı kabul eden kişi anlaşma yapılırken en az 21 yaşında olmalıdır. Anlaşma planlanan gebelikten önce yapılmalı ve bilgilendirme toplantısı ile noterlik işlemi dâhil yasal şekil şartlarına uymalıdır. Fransızca metin incelendikten sonra taraflar açıkça başka bir dili seçmedikçe anlaşma Fransızca düzenlenir. Rıza doğumdan sonraki 30 gün içinde, ancak yedi gün geçmeden önce değil, verilmelidir. Sınır ötesi ikametgâh ve diğer yasal koşullar uygulanacak yolu değiştirebilir. Bunlar örnektir, Kanada çapında ortak bir kontrol listesi değildir; ilgili eyalet veya bölgenin güncel hukukunu ve kayıt makamının talimatlarını doğrulayın.

Kayıt kurumuna başvurmadan önce dosyayı hazırlayın

Kurumun güncel kontrol listesini izleyin; aşağıdaki her belge her olayda zorunlu değildir. Genellikle çocuğun tam adı, doğum tarihi ve yeri, varsa kayıt numarası, ebeveyn olarak kaydedilen kişilerin adları ve kimlik bilgileri, başvuranın kimliği ve iletişim bilgileri ve kaydı isteme yetkisini gösteren kanıtlar yararlıdır. Vasi veya temsilci yetki belgesi sunmak zorunda olabilir.

Taşıyıcı annelik kaydı veya ebeveynlik düzeltmesi için anlaşma, bağımsız hukuki danışmanlık kanıtı, doğum sonrası rıza, yasal beyan, mahkeme kararı ya da özel form gerekip gerekmediğini özellikle sorun. Düzeltme için mevcut belgeyi saklayın ve doğru bilgiyi kanıtlayan belgeleri toplayın. Kurum kabul edilen biçimi doğrulamadan asıl, noter onaylı kopya veya çeviri göndermeyin. Tüm başvuru belgelerinin kopyalarını ve gönderim tarihini saklayın.

Amaca uygun belge türünü seçin

Temel doğum bilgilerini içeren belge bir işlem için yeterli, başka bir işlem için yetersiz olabilir. Örneğin Ontario doğum belgesi, ebeveyn bilgili doğum belgesi ve doğum kaydının onaylı kopyasını birbirinden ayırır. Eyalet yönetimine göre onaylı kopya daha ayrıntılı kayıt bilgileri ve geçmiş değişiklik notlarını içerir; ebeveyn bilgili belgede ebeveynlerin adları ve doğum yerleri bulunur.

Bu liste Kanada’nın tamamı için geçerli değildir. Alıcıya tam olarak hangi biçimi kabul ettiğini sorun: ebeveyn bilgileri, tam kayıt örneği, asıl belge, yakın tarihli düzenleme veya düzenleyen kurumdan doğrudan gönderim. Apostil ya da tasdik gerekiyorsa siparişten önce doğrulayın. Global Affairs Canada, kendi hizmetinde cep boy kısa belgeleri tasdik etmediğini ve asıl uzun biçimli belge istediğini belirtir. Eyalet yetkili makamlarının ayrıca kuralları olabilir.

Yalnızca kâğıdı değil, asıl kaydı düzeltin

Ad, tarih, yer veya ebeveyn bilgisi yanlışsa kaydı tutan vital statistics kurumuna başvurun. Aynı hatalı kaydın yeniden basılması sorunu çözmez. Formlar, kanıtlar, beyanlar, ücretler ve karar yetkileri eyalete ve değişikliğin türüne göre farklıdır. Yazım hatası, yasal ad değişikliğinden, ebeveynlik değişikliğinden veya kaydın hukuki temelinin değiştirilmesinden farklı ele alınabilir.

Ontario’nun resmî talimatı, Office of the Registrar General’dan kayıt değişikliği formu istenmesini söyler. Ontario Vital Statistics Act, kayıt memuru kanıtları yeterli bulduğunda düzeltmeye izin verir; bir düzenleme bazı düzeltmeler için ek koşullar getirir. Alberta’da da vital statistics belgelerini güncellemek için ayrı bir süreç vardır. Hatanın ne olduğunu, doğru kaydı ve kanıtların bunu nasıl gösterdiğini açıkça anlatın. Yeni belge düzenlenip düzenlenmeyeceğini ve eski belgenin iadesinin gerekip gerekmediğini sorun.

Çeviri: belgeyi alacak kurumun kurallarını kontrol edin

İngilizce ve Fransızca Kanada’nın resmî dilleridir; yabancı kurumun hangi dili kabul edeceği ayrı bir konudur. Çeviri gerekip gerekmediğini, hangi dile çevrileceğini ve çevirinin sertifikalı, yeminli, noter onaylı ya da belirli bir meslek kuruluşuna üye çevirmen tarafından hazırlanmış olması gerekip gerekmediğini sorun. Bir işlem için kabul edilen çeviri başka ülke veya kurum için otomatik olarak kabul edilmez.

Global Affairs Canada’nın kendi tasdik hizmetine sunulan belgeler için özel kuralı vardır: belge İngilizce veya Fransızca dışında bir dilde içerik taşıyorsa, belirtilen istisnalar dışında, genellikle asıl belgeyle birlikte sertifikalı çeviri gerekir. Çeviri, tanınan eyalet çeviri kuruluşu üyesinin onayı veya uygun noter tasdiki gibi hizmet koşullarını karşılamalıdır. Bu, tüm yabancı kurumlar için evrensel bir kural değildir. Ücret ödemeden önce çevirinin ayrıca tasdik edilmesi ve çevirmen yeminli beyanının eklenmesi gerekip gerekmediğini doğrulayın.

Apostil veya konsolosluk tasdiki: varış ülkesi karar verir

Belge yurt dışında kullanılacak diye otomatik olarak apostil istemeyin. Global Affairs Canada, tasdik gerekip gerekmediğini varış ülkesinin hukuk ve uygulamasının belirlediğini söyler. Belgeyi alacak kuruma veya o ülkenin büyükelçiliği, yüksek komiserliği ya da konsolosluğuna hangi belgeyi kabul ettiğini ve eyalet/bölge tasdikini tanıyıp tanımadığını sorun. Bazı kurumlar tasdiksiz belge kabul eder; bazıları apostil veya sonradan konsolosluk yasallaştırması ister.

Apostil Sözleşmesi Kanada için 11 Ocak 2024’te yürürlüğe girdi. Sözleşmenin uygulandığı bir devlette kullanılacak belgede apostil, genellikle Sözleşme kapsamındaki ek yasallaştırma işlemlerinin yerini alır. Sözleşme varış ülkesinde uygulanmıyorsa, tasdikten sonra o ülkenin diplomatik veya konsolosluk temsilciliğinden yasallaştırma gerekebilir. Doğru yol ülkeye ve belgeye bağlıdır.

Alberta, British Columbia, Ontario, Québec ve Saskatchewan, kendi eyaletlerinde düzenlenen belgeler için eyalet yetkili makamları aracılığıyla apostil düzenler. Global Affairs Canada, federal belgeleri ve Manitoba, New Brunswick, Newfoundland and Labrador, Northwest Territories, Nova Scotia, Nunavut, Prince Edward Island ve Yukon’da düzenlenen veya noter tasdikinden geçen belgeleri ayrıntılı kurallarına tabi olarak işler. Federal ve eyalet hizmetleri bağımsızdır; süre ve ücretleri farklı olabilir.

Global Affairs Canada, gerektiğinde tanınan asıl imza ve mühür içeren kâğıt belge ister; basit fotokopileri ve lamine belgeleri tasdik etmez. Cep boy kısa doğum belgeleri de kabul edilmez. SSS bölümünde uzun biçimli doğum belgesi gerektiği ve nüfus kayıt belgelerinin asıl olarak ya da ilgili nüfus kayıt makamınca düzenlenmiş onaylı kopya şeklinde sunulması gerektiği belirtilir; yalnızca noter tarafından onaylanmış fotokopi bunun yerine geçmez. Göndermeden önce kabul edilen belge biçimini yetkili makamla doğrulayın. Apostil, imzayı, imza sahibinin sıfatını ve mühür/kaşeyi doğrulayarak belgenin kaynağını tasdik eder. İçeriğin doğru olduğunu kanıtlamaz, ebeveynliği belirlemez ve yabancı makamın belgeyi her amaçla kabul edeceğini garanti etmez.

Hızlı karar tablosu

Tabloyu başlangıç noktası olarak kullanın; yetkili makamın güncel talimatlarının yerine geçmez. Önce hedefinizi ve kaydı hangi kurumun tuttuğunu belirleyin.

İhtiyaçİlk başvurulacak kurumÖnemli sınır
Doğumu kaydetmekDoğum yerindeki vital statistics kurumuKayıt ve ebeveynlik kuralları yetki alanına bağlıdır.
Belge istemekKaydı tutan eyalet veya bölgeAlıcının istediği tam biçimi doğrulayın.
Kaydı düzeltmekDoğum kaydını tutan kurumKanıt ve formlar değişikliğin türüne bağlıdır.
Belgeyi çevirmekAlıcı kurum ve gerekirse tasdik makamıÇeviri onay kuralları evrensel değildir.
Apostil almakBelgeyi düzenleyen yetki alanının makamıGerekli olup olmadığına varış ülkesi karar verir.
Ebeveynlik uyuşmazlığını çözmekYerel aile hukuku avukatı ve yetkili mahkeme veya kayıt kurumuBelge ve apostil ebeveynliği belirlemez.

Gecikme, ret veya çelişkili kanıt durumunda

Kayıt kurumundan eksik bilgiyi veya hukuki sorunu yazılı olarak açıklamasını isteyin; geçerli kuralı, formu, kanıt standardını ve varsa inceleme ya da itiraz yolunu sorun. Yanıt tarihini ve süreleri kaydedin. Aynı belgeleri tekrar tekrar göndermek yerine belirtilen eksikliği doğrudan gideren bir dosya sunun. Belgeyi kendiniz değiştirmeyin ve noter beyanının kanunen gerekli rıza veya mahkeme kararının yerini alacağını varsaymayın.

Uyuşmazlık yasal ebeveynlerin kim olduğu, taşıyıcı annenin rızası, yabancı mahkeme kararının etkisi veya Kanada kaydı ile yabancı ebeveynlik kararı arasındaki farkla ilgiliyse bu basit yazım hatası değildir. İlgili eyaletin yardımcı üreme kurallarını bilen yerel bir aile hukuku avukatı gerekebilir. Belgenin yurt dışında kullanılması için düzeltilmiş kayıt, mahkeme kararı, tam onaylı kayıt kopyası veya ayrı tanıma süreci istenip istenmediğini de sorun. Doğum belgesi süreci sınır ötesi ebeveynlik uyuşmazlığını tek başına çözmez.

Başvuru öncesi pratik sıra

1. Doğumun kaydedildiği eyalet veya bölgeyi belirleyin. 2. İlk kayıt, belge, düzeltme veya yurt dışı tasdiki gerekip gerekmediğini saptayın. 3. Uygulanacak ebeveynlik yolunu kontrol edip gerekli anlaşma, rıza, beyan ve kararları toplayın. 4. Alıcı kurumdan kabul edilen belge biçimini doğrulayın. 5. Kayıt yanlışsa birden fazla kopya sipariş etmek yerine önce düzeltme başvurusu yapın. 6. Yurt dışı kullanımında çeviri ve tasdik koşullarını doğrulayıp yetkili eyalet veya federal makamı belirleyin. 7. Kopyaları ve başvuru kanıtlarını saklayın; kurumun doğrulamadığı tahmini süreye göre seyahat veya başvuru planlamayın.

Eyalet kuralları, formlar ve tasdik yolu somut olay ve varış ülkesi için yeniden kontrol edilmelidir.

Resmî kaynaklar

Hukukçularımızın uygulamasından

Kanada'nın cep boyu doğum belgesi tasdike uygun değildi

Kanada'da çocukları doğduktan sonra aile kısa, cep boyu doğum belgesi aldı ve yurt dışında kullanım için tasdike gönderdi. Belge iade edildi: Global Affairs Canada bu kısa belgeleri tasdik etmiyor, uzun biçimin aslını istiyordu. Bir aracı çocuğun yeniden kaydettirilmesini önerdi. Hukukçumuz bunu durdurdu: doğumun gerçekleştiği eyalette kayıt zaten vardı; yalnızca belge türünün değiştirilmesi gerekiyordu.

Hukukçumuz önce yabancı kurumun hangi tasdiki istediğini öğrendi. Ardından eyaletin nüfus kayıt biriminden uzun biçimli doğum belgesi sipariş edilerek doğru işlem sırasıyla sunuldu. Belge itirazsız kabul edildi. Bir sonraki seferde iade yüzünden birkaç hafta daha kaybetmemeleri için ebeveynlere hangi biçimi istemeleri gerektiğine ilişkin kısa not bırakıldı.

Müvekkilin gizliliğini korumak için bazı ayrıntılar değiştirilmiştir.

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar