Sınır ötesi rota

İki ülkenin hukuk sistemleri arasında belge incelemesini temsil eden dizüstü bilgisayar, klasörler ve kontrol listesi bulunan masa.
İki hukuk sistemi arasında belge incelemesi ve seyahat planlamasını gösteren editoryal görsel; gerçek dosya veya resmî belge değildir.

Gürcistan’da taşıyıcı gebelik sonrası Birleşik Krallık’ta ebeveynlik: tanıma, vatandaşlık ve dönüş

Gürcistan’daki taşıyıcı gebelik kuralları ile Birleşik Krallık hukuku, parental order, İngiliz vatandaşlığı ve seyahat belgelerinin ilişkisi.

Kısa yanıt

Gürcistan’da taşıyıcı gebelik yoluyla doğan çocuk, Gürcistan hukukuna göre amaçlanan ebeveynlerin çocuğu sayılabilir; ancak bu durum onları Birleşik Krallık hukukunda otomatik olarak yasal ebeveyn yapmaz. Gürcistan Sağlık Kanunu’nun 143. maddesi çiftin yazılı rızasını öngörür ve çocuk doğduğunda çiftin ebeveyn sayılacağını, taşıyıcı annenin ve donörün ebeveyn olarak tanınmayacağını belirtir. Tedaviye başlamadan önce, bu yolun yabancı aile için yürürlükteki tüm Gürcistan kurallarına göre kullanılabilir olduğu doğrulanmalıdır. Birleşik Krallık’ta Human Fertilisation and Embryology Act 2008’in 33. maddesi doğum yapan kadını yasal anne sayar. Yabancı doğum belgesi veya mahkeme kararı, Birleşik Krallık hukukunda ebeveynliği tek başına devretmez. Genellikle çocuk, başvuranla veya başvuranlarla Birleşik Krallık’ta yaşamaya başladıktan sonra İngiliz mahkemesinden parental order alınması gerekir. Vatandaşlık ve seyahat hakkı ayrı konulardır: Gürcistan doğum belgesi otomatik olarak İngiliz vatandaşlığı veya Birleşik Krallık’a giriş hakkı sağlamaz. Üç ayrı sonucu planlayın: Gürcistan’da doğum kaydı, hukuka uygun seyahat belgesi veya giriş yolu ve Birleşik Krallık’ta ebeveynliğin tanınması.

İki hukuk sisteminin neden ayrı incelenmesi gerekir

Yalnızca doğum ülkesinin hukukunu uygulamak yeterli değildir. Amaçlanan ebeveynlerin Gürcistan’da tıbbi tedavi, rıza, nüfus kaydı ve ülkeden çıkış kurallarına uyması gerekebilir; Birleşik Krallık hukuku ise orada yasal ebeveyn olup olamayacaklarını ve çocuğun İngiliz vatandaşlığı bulunup bulunmadığını belirler. Gürcistan’da geçerli bir belge İngiliz yargılamasında önemli delil olabilir, ancak Birleşik Krallık hukukuna göre ebeveynliği tek başına belirlemez. İngiliz hükûmetinin uluslararası taşıyıcı gebelik rehberi, işlemden önce uygunluk, sözleşmenin uygulanabilirliği, doğum anındaki ebeveynlik, vatandaşlık, seyahat belgeleri ve sonraki İngiliz sürecinin kontrol edilmesini önerir. Somut olgular önemlidir: çift veya tek başvuran, ilişkinin niteliği, vatandaşlık ve domicile, taşıyıcı annenin medeni durumu, kullanılan gametler ve çocuğun nerede yaşayacağı. “Gürcistan’da taşıyıcı gebelik yasaldır” şeklindeki genel ifade, belirli ailenin işleme katılabileceğini, parental order alacağını veya pasaport çıkarılacağını kanıtlamaz.

Gürcistan hukuku ne diyor, neler hâlâ doğrulanmalı?

Gürcistan Sağlık Kanunu’nun 143. maddesi, metinde açıklanan rahmi olmayan kadın durumunda embriyonun taşıyıcı anne olarak hareket eden başka bir kadının rahmine aktarılması yoluyla tüp bebek uygulamasına izin verir ve çiftin yazılı rızasını zorunlu kılar. Madde ayrıca doğan çocuğun çiftin çocuğu sayılacağını, donörün veya taşıyıcı annenin ebeveyn olarak tanınamayacağını belirtir.

Yalnızca 143. maddeye dayanarak her yabancı başvuranın, aile biçiminin, tıbbi durumun, embriyo düzenlemesinin veya ödeme yapısının uygun olduğu sonucuna varmayın. Başka kanunlar, bakanlık düzenlemeleri, kayıt şartları ve idari uygulamalar önem taşıyabilir. Gürcistan Parlamentosu ayrıca 2023'te sunulan tıbbi yardımlı üreme yasa tasarısı paketini listeliyor. 5 Haziran 2026 tarihli resmî dizin kaydı, ilgili komitenin inceleme süresinin 90 gün uzatılmasını isteyen yazısını gösteriyor; dosyanın doğrudan sayfasının tam metni ayrıca doğrulanmalıdır. Dosya üst verileri, belgenin 8 Haziran 2026'da Parlamento Bürosunda görüşüldüğünü belirtiyor. Erişilebilen materyaller uzatmanın resmen kabul edilip edilmediğini veya paket tasarısının 25 Ekim 2026 itibarıyla güncel usulî durumunu ortaya koymuyor. Tedaviye bağlanmadan önce yürürlükteki kanunları ve ikincil düzenlemeleri belirten, ailenin uygunluğunu doğrulayan ve doğum kaydında kimlerin yer alacağını açıklayan yazılı bir Gürcü hukuk görüşü alın. Ajans reklamlarına güvenmeyin ve tasarıyı yürürlükteki kanun gibi değerlendirmeyin.

Birleşik Krallık hukukunda doğum anında kim yasal ebeveyndir?

Human Fertilisation and Embryology Act 2008’in 33. maddesine göre, tedavi veya doğum Birleşik Krallık dışında gerçekleşmiş olsa ve hangi genetik materyalin kullanıldığına bakılmaksızın, çocuğu taşıyan veya taşımış olan kadın anne sayılır. Bu nedenle Birleşik Krallık hukuku açısından taşıyıcı anne, ebeveynlik tanınmış bir hukuki yolla değiştirilene kadar doğumda yasal annedir; bu yol genellikle parental order, uygun hâllerde evlat edinmedir.

Diğer yasal ebeveynin durumu somut olgulara bağlıdır. 35. madde uyarınca, taşıyıcı anne tedavi sırasında bir erkekle evli veya onunla medeni partnerlik içindeyse ve embriyo bu erkeğin spermiyle oluşturulmamışsa, rıza göstermediği kanıtlanmadıkça koca veya erkek medeni partner baba sayılabilir. Erkeğin spermi kullanılmışsa genetik babalık ayrıca değerlendirilmelidir. 42. madde kadın medeni partnerin ebeveynlik durumunu ayrıca düzenler. Yurt dışındaki taşıyıcı gebelik bakımından Birleşik Krallık hükümetinin sadeleştirilmiş rehberi, taşıyıcı anne doğum tarihinde bir erkekle evli değilse ve amaçlanan babanın spermi kullanılmışsa genetik bağlantısı olan amaçlanan babanın yasal baba sayılabileceği olası bir yolu açıklar. Bunlar farklı testlerdir: eş/partner kuralı tedavi tarihindeki ilişki durumuna, amaçlanan baba için açıklanan yol ise doğum tarihindeki duruma bakar. Rehber sadeleştirilmiş olduğundan ve sonuç olgulara bağlı bulunduğundan Birleşik Krallık’ta uzman görüşü alın. Amaçlanan ebeveynleri gösteren Gürcü belgesi bu incelemenin yerine geçmez. İlgili tarihlerde taşıyıcı annenin evlilik veya medeni partnerlik durumunu belgeleyin ve rıza istemeden önce Birleşik Krallık hukukunda ebeveyn sayılabilecek herkesi belirleyin.

Gürcistan doğum belgesi neden Birleşik Krallık’ta yeterli değildir?

Gürcistan doğum belgesi kayıt, vatandaşlık ve seyahat başvuruları için önemlidir; ancak Birleşik Krallık hukukuna göre ebeveynliği tek başına belirlemez. İngiliz hükûmeti, amaçlanan ebeveynleri gösteren yabancı doğum belgesi veya mahkeme kararının, çocuk İngiliz pasaportu almış olsa bile İngiliz parental order yerine geçmediğini belirtir. Sorun Gürcü belgesinin gerçek olup olmadığı değil, Birleşik Krallık hukukunun ona hangi etkiyi verdiğidir. Parental order, taşıyıcı anneden ve gerekiyorsa başka bir yasal ebeveynden amaçlanan ebeveynlere ebeveynliği aktaran temel İngiliz mekanizmasıdır. Birleşik Krallık hukukunda ebeveyn-çocuk ilişkisi kurar ve vatandaşlığı etkileyebilir. Şartlar karşılanmıyorsa yabancı belge otomatik olarak eksikliği gidermez. Evlat edinme veya başka bir hukuki yol uzmanla değerlendirilmelidir. Sonuç; genetik bağlantı, başvuranın statüsü, domicile, çocuğun ikameti, rıza, ödeme belgeleri ve başvurunun yapılacağı Birleşik Krallık yargı alanının usul hukukuna bağlıdır.

Kimler İngiliz parental order başvurusu yapabilir?

Bir çift için 2008 Yasası’nın 54. maddesi, çocuğun başvuranlardan farklı bir kadın tarafından embriyo transferi, sperm ve yumurtanın yerleştirilmesi veya yapay döllenme sonucunda taşınmış olmasını ve embriyonun oluşturulmasında başvuranlardan en az birinin gametlerinin kullanılmasını gerektirir. Başvuranlar evli, medeni partner veya kalıcı aile ilişkisi içinde yaşayan partner olmalı ve yasak derecede akraba olmamalıdır. Koşullar karşılanırsa hem farklı cinsiyetten hem aynı cinsiyetten çiftler başvurabilir. Tek kişi 54A maddesi uyarınca başvurabilir, ancak embriyonun oluşturulmasında kendi gametleri kullanılmış olmalıdır. Her iki yolda da karar verildiğinde başvuran en az 18 yaşında olmalı; çocuk başvuranla veya başvuranlarla yaşamalı; Birleşik Krallık, Kanal Adaları veya Man Adası’nda domicile şartı karşılanmalı; gerekli rızalar alınmalı ve ödemeler mahkemece değerlendirilmelidir. Parental order her amaçlanan ebeveynlik durumunu tanıyan genel bir yol değildir. Amaçlanan ebeveynlerden hiçbiri çocukla genetik bağa sahip değilse 54 ve 54A maddelerindeki olağan yol kullanılamaz; evlat edinme veya başka bir yasal yol için uzman görüşü alınmalıdır.

Altı aylık süre, domicile ve çocuğun ikameti

Genel kural olarak başvuru, çocuğun doğumundan itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. İngiliz hükûmet rehberi mahkemelerin bazı geç başvuruları kabul ettiğini belirtir; ancak planlama bu esnekliğe dayandırılmamalıdır. Yasal süre başlangıç noktasıdır. Mümkünse doğumdan önce İngiliz uzman görevlendirin ve doğumdan sonra hızla başvuru yapmayı planlayın. Altı ay geçtiyse otomatik ret veya kesin kabul varsaymadan, somut dosya için acil hukuki görüş alın. Başvuru ve karar anında çocuk başvuranla veya başvuranlarla yaşamalıdır. Çiftin en az bir üyesi veya tek başvuran, ilgili tarihlerde Birleşik Krallık, Kanal Adaları veya Man Adası’nda domicile sahibi olmalıdır. Domicile, kalıcı evle bağlantılı hukuki bir kavramdır; vatandaşlık, İngiliz pasaportu, geçici ikamet veya posta adresiyle aynı değildir. Resmî rehbere göre parental order verilmeden önce çocuk amaçlanan ebeveynlerle Birleşik Krallık’ta yaşamalıdır. Domicile konusunu avukata inceletin ve çocuğun bakımınıza geçtiği tarihi ve yaşadığı yerleri kanıtlayan belgeleri saklayın.

Rıza: kim onay vermelidir?

Mahkeme, taşıyıcı annenin ve başvuran olmayan diğer tüm yasal ebeveynlerin parental order’a özgürce, koşulsuz ve sonuçlarını tam anlayarak rıza verdiğinden emin olmalıdır. Taşıyıcı annenin doğumdan sonraki altı hafta dolmadan verdiği rıza geçerli değildir. Parental order rızası; doğum kaydı, pasaport veya vize başvurusu ya da Gürcistan’dan çıkış için gereken rızayla aynı değildir. Her adım için ayrı belgeler gerekebilir. Kanun, ilgili kişinin bulunamaması veya rıza verme kapasitesinin olmaması hâlinde sınırlı istisnalar öngörür. Ajans aracı olduğu veya taşıyıcı annenin eşine ulaşmak zor olduğu için istisna bulunduğunu varsaymayın. İngiliz yargılamasında taşıyıcı anneye ve diğer yasal ebeveyne doğrudan bildirim yapılması gerekebilir; süreç boyunca ulaşılabilir olmaları önemlidir. Tedaviden önce doğrudan iletişim bilgilerini ve kayıtları nasıl saklayacağınızı kararlaştırın; yerel rıza ve çıkış belgeleri için Gürcü hukukçudan ayrıca bilgi alın. Rıza yoksa, belirsizse veya ihtilaflıysa işlemleri durdurup uzman görüşü alın; sözleşme veya doğum belgesi kanuni rıza şartının yerini tutmaz.

Ödemeler, masraflar ve taşıyıcı gebelik sözleşmesi

Sözleşme tarafların niyetlerini ve pratik sorumluluklarını kayda geçirebilir; ancak Surrogacy Arrangements Act 1985’in 1A maddesi bu tür bir sözleşmenin Birleşik Krallık’ta taraflarca veya taraflara karşı icra edilemeyeceğini belirtir. Bu nedenle amaçlanan ebeveynler yalnızca sözleşmeye dayanarak taşıyıcı anneyi çocuğu teslim etmeye zorlayamaz; vaat edilen tutarlar da İngiliz mahkemesinde otomatik olarak tahsil edilemez. Sözleşme yine de önemli bir delil olabilir ve Gürcistan hukukunda ayrıca incelenmesi gereken sonuçlar doğurabilir. 1985 Yasası’nın 2. maddesi Birleşik Krallık içindeki ticari müzakere ve aracılığı da sınırlar; ülkesel kapsamı, yabancı ajansların bütün hizmetlerine genel yasak olarak yorumlanmamalıdır. Yurt dışındaki ödemeler parental order bakımından yine önemlidir. Mahkeme, sözleşmeyle, çocuğun bakımının devriyle veya kararla bağlantılı para ve menfaatleri değerlendirmelidir; makul giderleri aşan tutarlar için mahkeme izni gerekir. Resmî rehber, yabancı ödemelerin sıkça onaylandığını belirtir ancak bu garanti değildir. Taşıyıcı anneye, ajansa, kliniğe ve diğer hizmet sağlayıcılara yapılan tüm ödemeleri amaç, para birimi, fatura, makbuz ve banka dökümüyle ayrıntılı kaydedin. Ödemeleri gizlemeyin veya yapay biçimde yeniden adlandırmayın.

Çocuk otomatik olarak İngiliz vatandaşı olur mu?

Hayır. Amaçlanan ebeveynin İngiliz vatandaşlığı, yurt dışında taşıyıcı gebelik yoluyla doğan çocuğun doğumdan itibaren İngiliz vatandaşı olmasını tek başına garanti etmez. Vatandaşlık bakımından yasal ebeveynler, genetik olgular, taşıyıcı annenin evlilik veya medeni partnerlik durumu ve İngiliz ebeveynin statüsü önemlidir. Bu kurallar Gürcistan’daki ebeveynlikten ve sonraki parental order işleminden ayrıdır. Olası yollardan biri, taşıyıcı annenin ilgili doğum tarihinde bir erkekle evli olmaması ve başka biriyle medeni partnerlik içinde bulunmaması, amaçlanan babanın sperminin kullanılması ve babanın “otherwise than by descent” statüsünde İngiliz vatandaşı olmasıdır. Bu durumda resmî İngiliz rehberi, olgular kanıtlanırsa çocuğun doğumdan itibaren İngiliz olabileceğini belirtir. Taşıyıcı anne bir erkekle evliyse kocası yasal ebeveyn olarak önem taşıyabilir ve amaçlanan babanın genetik bağlantısı vatandaşlık sorusunu otomatik çözmez. Amaçlanan anne İngiliz vatandaşıysa, amaçlanan babanın genetik bağı yoksa veya İngiliz ebeveyn vatandaşlığı soy yoluyla aldıysa otomatik vatandaşlık varsaymayın. Olgulara göre çocuğu İngiliz vatandaşı olarak kaydettirmek mümkün olabilir. Çocuk daha önce vatandaşlık edinmemişse, yasal koşullar karşılanır ve kararda belirtilen amaçlanan ebeveynlerden biri İngiliz vatandaşıysa parental order vatandaşlığı karar tarihinden itibaren kazandırabilir. Seyahatten önce HM Passport Office veya UKVI ile yolu doğrulayın.

Pasaport, giriş izni ve Gürcistan’dan çıkış

Çocuğun uygun seyahat belgesine ve Birleşik Krallık’a giriş iznine ihtiyacı vardır. İngiliz vatandaşlığı hakkı varsa amaçlanan ebeveynler genellikle HM Passport Office kurallarına göre tam İngiliz pasaportu başvurusu yapar. Çocuk İngiliz vatandaşı değilse farklı bir giriş izni yolu gerekebilir; çocuğun gerçek vatandaşlığı ve durumuna göre kuralları kontrol edin. Gürcü doğum belgesi pasaport değildir, İngiliz vatandaşlığını kanıtlamaz ve giriş hakkını garanti etmez. İngiliz hükûmeti pasaport veya giriş izni başvurusunun birkaç ay sürebileceği ve belgeler verilene kadar amaçlanan ebeveynlerin çocukla doğum ülkesinde kalması gerekebileceği konusunda uyarır. Konaklama, yemek, sağlık ihtiyaçları, işten izin, çeviri ve beklenmeyen gecikmeler için bütçe ayırın. Gürcistan’dan çıkış için gereken belgeleri, taşıyıcı annenin veya başka bir yasal ebeveynin rızası dâhil, Gürcü hukukçu ve ilgili makamlarla ayrıca doğrulayın. İngiliz Büyükelçiliği taşıyıcı gebelik düzenlemelerine katılmadığını ve klinik önermediğini belirtir. Vatandaşlık ve yerel çıkış kurallarını kontrol etmeden iadesiz bilet almayın veya pasaport başvurusunun rutin olacağını varsaymayın.

Gürcistan’dan çıkış için ayrıca bir koşul vardır. Gürcistan’ın Yabancıların ve Vatansız Kişilerin Hukuki Statüsü Hakkında Kanunu’nun 49¹. maddesi, Gürcistan’da taşıyıcı gebelik yoluyla doğan çocuğun ancak Kamu Hizmetlerini Geliştirme Ajansı tarafından düzenlenen doğum kaydında her iki ebeveynin bilgileri yer alıyorsa ülkeden çıkabileceğini öngörür. Usul, Gürcistan Adalet ve İçişleri bakanlarının ortak emriyle belirlenir. Seyahati ayarlamadan önce kayıtta her iki ebeveynin doğru bilgilerinin bulunduğunu kontrol edin ve ek belgeler ile işlemleri Gürcü bir avukata ve yetkili kuruma teyit ettirin. Bu Gürcü çıkış koşulu, İngiliz vatandaşlığını, İngiliz pasaportunun verilmesini veya Birleşik Krallık hukukuna göre ebeveynliği belirlemez.

Doğumdan önce kanıt dosyasını hazırlayın

Gerekli kanıtlar dosyaya göre değişir ve resmî kontrol listeleri güncellenebilir. Tedaviden önce güvenli bir dosya oluşturun. İmzalı sözleşme ve değişiklikleri, taşıyıcı annenin kimlik ve medeni durum belgelerini, amaçlanan ebeveynlerin pasaport ve ilişki kanıtlarını, kliniğin tedavi yazısını ve tıbbi kayıtlarını, genetik bağlantıyı gösteren embriyo transferi ve gamet kayıtlarını ve doğum öncesi veya sonrası Gürcü kararlarını saklayın. Kliniğin hangi belgeleri, hangi dilde ve ne zaman vereceğini yazılı olarak teyit etmesini isteyin. Gürcü doğum belgesinin aslını, kayıt belgelerini, gerekiyorsa çeviri ve apostil veya tasdiki, pasaport/vize ve seyahat için ayrı rızaları, taşıyıcı annenin ve olası diğer yasal ebeveynlerin doğrudan iletişim ve tebligat adreslerini, çocuğun bakımınıza geçtiği tarihi ve tüm ödemelerin makbuz ve banka dökümleriyle tam kaydını da saklayın. Bazı vatandaşlık veya ebeveynlik dosyalarında DNA testi istenebilir; bunun her zaman zorunlu veya tek başına yeterli olduğunu varsaymayın. Her belge için format, çeviri, noter tasdiki ve yasallaştırma gerekliliklerini İngiliz makamına ve yerel avukata sorun. Belgeleri kendiniz değiştirmeyin ve sağlayıcıdan olguları yanlış anlatmasını istemeyin.

Tedaviden önce: kritik kararları çözün

Kapora ödemeden önce, aynı yazılı olgu özetini bir İngiliz uzman avukata ve bir Gürcü avukata inceletin. Özet; başvurunun çift veya tek kişi tarafından yapılacağını, ilişkinin durumunu, vatandaşlık ve domicile bilgilerini, hangi yumurta ve spermin kullanılacağını, donör bulunup bulunmadığını, kliniği ve prosedürü, taşıyıcı annenin uygunluğunu, ödeme yapısını ve çocuğun doğumdan sonra nerede yaşayacağını belirtmelidir. İngiliz avukat, parental order’ın kanunda bulunduğunu söylemekle yetinmemeli; 54 veya 54A maddelerinin koşullarını ve muhtemel vatandaşlık yolunu değerlendirmelidir. Gürcü avukat; yürürlükteki erişim kurallarını, tıbbi kriterleri, yazılı rızaları, sözleşmeyi, nüfus kaydını, vatandaşlık veya aile durumuna bağlı kısıtlamaları ve çocuğun çıkışını belirlemelidir. Parlamentoda kayıtlı 2023 yardımcı üreme yasa tasarısı paketinin durumunu ve kabul edilip edilmediğini de kontrol etmesini isteyin. Hukuki kaynaklara dayalı yazılı yanıtlar talep edin. İki avukat, Gürcistan doğum kaydı ve İngiliz başvurusunu kapsayan belge planı üzerinde anlaşmalıdır. Genetik bağlantının olmaması, domicile belirsizliği veya gerekli rızanın alınamaması gibi bir olgu planlanan yola uymuyorsa sorunu doğumdan sonra değil, tedaviden önce çözün.

Doğumdan sonra: kayıt sürecin sonu değildir

Doğumdan sonra yerel avukatın doğruladığı Gürcistan kayıt prosedürünü izleyin ve resmî doğum belgesiyle destekleyici belgeleri alın. Belgeyi kabul etmeden önce adları, tarihleri, ebeveyn bilgilerini, transliterasyonu ve kimlik numaralarını kontrol edin. Hataları ilgili belgeler ve kişiler erişilebilirken Gürcistan’daki yasal yöntemle düzeltin. Gerekiyorsa tasdikli çeviri, apostil veya yasallaştırma alın ve asılları saklayın. Gürcistan’da kaydedilen ebeveynlerin Birleşik Krallık’taki ebeveynliği belirleyeceğini varsaymayın. Pasaport veya giriş izni ve Gürcistan’dan çıkış için ayrı belgeler hazırlayın. Seyahat rızası, taşıyıcı annenin İngiliz parental order için sonradan vereceği rızadan farklıdır; bu rıza doğumdan altı hafta geçmeden geçerli olarak verilemez. Tedavi ve genetik bağlantı hakkındaki tıbbi kanıtları, ajans veya klinik yazısını ve eksiksiz ödeme kayıtlarını saklayın. Doğumdan önce belirlenen vatandaşlık yoluna göre İngiliz makamıyla iletişime geçin. Ek belge taleplerine tutarlı ve şeffaf cevap verin. Dosya tam olsa bile gecikme olabilir; yasal seyahat belgeleri çıkana ve Gürcistan çıkış şartları yerine getirilene kadar konaklama ve bakım düzenlemelerini sürdürün.

Dönüşten sonra: İngiliz parental order süreci

Çocuk amaçlanan ebeveynlerle Birleşik Krallık’ta yaşamaya başladıktan sonra, İngiliz uzman doğru yargı alanındaki yetkili mahkemeye başvuruyu hazırlamalıdır. İngiltere ve Galler için resmî rehber C51 formunu belirtir; İskoçya ve Kuzey İrlanda’da usul farklıdır, bu nedenle doğru yol kontrol edilmeden İngiltere-Galler formu kullanılmamalıdır. Dosyada tam doğum belgesi, sözleşme ve klinik kanıtları, genetik bağlantı kanıtı, çift başvuruyorsa ilişki kanıtı, çocuğun ikameti ve bakımıyla ilgili bilgiler, taşıyıcı annenin kimlik ve medeni durum belgeleri, gerekli rızalar, yabancı kararlar ve ayrıntılı ödeme listesi bulunmalıdır. Mahkeme yasal koşulları ve rızaların geçerliliğini incelemelidir. Taşıyıcı anneye ve diğer yasal ebeveynlere resmî bildirim yapılması gerekebilir; doğrudan iletişim bilgilerini saklayın, çünkü yalnızca ajans adresi yeterli olmayabilir. Mahkeme genellikle çocuğun, amaçlanan ebeveynlerin ve rızaların durumunu değerlendiren parental-order raportörü veya çocuk koruma hizmetinden rapor alır. Çocuğun refahı temel değerlendirme ölçütüdür. Eksik kayıtlar, açıklanmayan ödemeler, çelişkili beyanlar veya yasal ebeveyne ulaşılamaması süreci geciktirebilir ya da ciddi sorun yaratabilir. Karar otomatik değildir: eksiksiz ve doğru kanıt sunun, mahkeme talimatlarına zamanında uyun.

Olgular olası yolu nasıl değiştirir?

İngiliz amaçlanan baba spermi sağlamış ve taşıyıcı anne ilgili doğum tarihinde bir erkekle evli değilse ve başka biriyle medeni partnerlik içinde değilse, baba “otherwise than by descent” statüsünde İngiliz vatandaşı olduğu ve olgular kanıtlandığı takdirde çocuk doğumdan itibaren İngiliz vatandaşlığı hakkına sahip olabilir. Buna rağmen taşıyıcı anneden ebeveynliği İngiliz hukukuna göre devretmek için genellikle parental order gerekir. Pasaport ve parental order birbirinin yerine geçmez. Taşıyıcı anne evliyse veya medeni partnerliği varsa eşi ya da partneri yasal koşullara göre ebeveyn sayılabilir; bu durum rıza ve vatandaşlığı etkiler. Tek kişi başvuruyorsa 54A maddesi, o kişinin çocukla genetik bağını gerektirir. Çift başvuruyorsa 54. madde en az bir başvuranın genetik bağını gerektirir. Hiçbir amaçlanan ebeveynin genetik bağı yoksa bu maddeler uyarınca parental order alınamaz; evlat edinme veya başka bir yol değerlendirilmelidir. İngiliz ebeveyn vatandaşlığı soy yoluyla almışsa veya yalnızca amaçlanan anne İngiliz vatandaşıysa otomatik vatandaşlık varsaymayın. Seyahati planlamadan önce her senaryoyu İngiliz avukat ve pasaport/vatandaşlık makamıyla doğrulayın.

Bir koşul karşılanamıyorsa ne yapılmalı?

Genetik bağ yoksa amaçlanan ebeveynler 54 veya 54A maddelerindeki olağan parental order yoluna uygun değildir. İngiliz rehberi evlat edinmeyi olası alternatif olarak belirtir; ancak bu garantili bir ikame değildir ve başvuran, rıza, mutat ikamet ve göç bakımından farklı koşullar içerebilir. Sorun öngörülebiliyorsa gebelikten önce görüş alın. Domicile belirsizse, çocuk başvuranlarla Birleşik Krallık’ta yaşayamayacaksa veya taşıyıcı annenin rızası alınamayabilecekse de somut inceleme gerekir; ajansın genel güvencesi yeterli değildir. Mahkemeler bazı geç başvuruları kabul ettiğinden gecikmiş başvuru otomatik olarak umutsuz değildir, ancak altı ay doğru planlama süresidir. Makul giderleri aşan ödemeler her zaman kararı engellemez; yine de mahkeme bunları değerlendirmeli ve kanıtlar eksiksiz olmalıdır. Belgeler çelişiyorsa, isimler farklıysa, rıza tartışmalıysa veya seyahat belgesi reddedildiyse her şeyi saklayın ve iki ülkede de avukata başvurun. Pasaport makamı, göç idaresi, Gürcü kayıt makamı ve aile mahkemesine birbiriyle çelişen anlatımlar sunmayın. Yazılı karar veya ret gerekçesi isteyin ve somut olayda gerçekten mevcut düzeltme, inceleme, itiraz veya alternatif yolları belirletin.

Pratik eylem planı

Bu sırayı bir garanti değil, kontrol listesi olarak kullanın: tedaviden önce her iki hukuk sistemi için yazılı görüş alın; tedavi, rıza ve ödemelere ilişkin tüm kayıtları saklayın; doğumdan sonra Gürcistan doğum kaydını ve çıkış belgelerini kontrol edin; seyahat rezervasyonu yapmadan önce çocuğun vatandaşlığını, seyahat belgesini ve Birleşik Krallık’a giriş yolunu doğrulayın; çocuk Birleşik Krallık’ta sizinle yaşamaya başladığında gecikmeden bir uzmana başvurun ve altı ay içinde parental order başvurusu yapmayı planlayın. Sonuç somut olgulara bağlıdır.

Kapsam, kaynaklar ve mevcut bilgilerin sınırları

Bu rehber, Gürcistan’daki taşıyıcı gebelik ve kayıt kuralları ile Birleşik Krallık’ta yasal ebeveynlik, vatandaşlık, seyahat belgeleri ve parental order arasındaki ilişkiyi ele alır. Belirli bir ailenin Gürcistan’da tedaviye uygun olduğunu, ajans veya kliniğin lisanslı olduğunu, doğum belgesinde belirli ebeveynlerin yazacağını veya belirli bir çocuğun İngiliz vatandaşı olduğunu tespit etmez. Bu sonuçlar için somut olayın tüm olguları ve yetkili makamların doğrulaması gerekir.

Gürcistan Sağlık Kanunu’nun resmî birleştirilmiş metni yukarıda açıklanan 143. maddeyi içeriyor. 5 Haziran 2026 tarihli resmî dizinlenmiş Parlamento kaydı, 2023 tarihli tıbbi yardımlı üreme yasa tasarısı paketinin görüşülme süresinin 90 gün uzatılmasını isteyen ilgili komite yazısını kaydediyor; üst veriler belgenin 8 Haziran 2026'da Parlamento Bürosunda görüşüldüğünü gösteriyor. Dosyanın tam doğrudan kaydı ayrıca doğrulanmalıdır; mevcut materyaller uzatmanın resmen kabul edildiğini doğrulamıyor ve paketin 25 Ekim 2026 itibarıyla usulî durumunu ortaya koymuyor. Bu, yolun hukuken onaylandığı anlamına gelmeyen, ayrıca hukukî inceleme gerektiren somut bir konudur. Metne dayanarak hareket etmeden önce Gürcü hukukçu yürürlükteki kanunları ve ikincil düzenlemeleri, Birleşik Krallık aile hukuku ve vatandaşlık uzmanı ise somut aile için geçerli şartları doğrulamalıdır.

Resmî kaynaklar ve mevzuat

Bu rehberi kullanmadan önce resmî metinleri ve güncel şartları yeniden kontrol edin.

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar