Amerika Birleşik Devletleri · Vatandaşlık, pasaport ve yurtdışına çıkış

Bir masa üzerindeki sade pasaport ve seyahat belgeleri

ABD: Taşıyıcı Annelik Sonrası Vatandaşlık, Pasaport ve Çıkış

Kısa yanıt: birbirinden ayrı dört kontrol

ABD’de taşıyıcı annelik yoluyla doğan bir çocuk bakımından dört ayrı soru incelenmelidir.

  • Vatandaşlık: ABD hukuku çocuğu doğumdan itibaren ABD vatandaşı olarak tanıyor mu?
  • Hukuki ebeveynlik: doğum ve ebeveynliğin belirlenmesi sürecine uygulanacak hukuka göre yasal ebeveyn kimdir?
  • ABD pasaportu: çocuk, vatandaşlık kanıtları, ebeveynlik belgeleri ve gerekli rıza temelinde pasaport alabilir mi?
  • Çıkış ve giriş: çocuk ABD’den yasal olarak ayrılabilir mi ve varış ile transit ülkelerine kabul edilir mi?

ABD doğum belgesi, pasaport verileceğini, amaçlanan ebeveynlerin yurt dışında tanınacağını veya vize, rıza ve çıkış kurallarına uyulacağını garanti etmez. EO 14418, ebeveynlerden hiçbiri ABD vatandaşı olmadığında bazı ticari taşıyıcı annelik doğumları için zamana duyarlı ek bir sorun yaratır.

Doğumla vatandaşlık: genel kural

ABD Anayasası’nın 14. Değişikliği’ndeki Vatandaşlık Maddesi ve 8 U.S.C. § 1401(a) genel kuralı belirler: ABD’de doğan ve ülkenin yargı yetkisine tabi olan kişi doğumda ABD vatandaşıdır. Yüksek Mahkeme, 30 Haziran 2026 tarihli Trump v. Barbara kararında, ABD’de hukuka aykırı veya geçici olarak bulunan ebeveynlerin çocuklarının da ABD yargı yetkisine tabi olduğunu ve doğumda vatandaşlık kazandığını belirtti. Ebeveynlerin geçici statüsü veya ABD vatandaşı olmamaları tek başına bu kuralı ortadan kaldırmaz.

Yabancı diplomatik temsilcilerin ilgili dokunulmazlığa sahip çocukları gibi tarihsel olarak tanınan dar istisnalar vardır. Yabancı bir hükümet için çalışmak otomatik olarak diplomatik dokunulmazlık sağlamaz; somut statü önemlidir. Doğum yeri de önemlidir: bu yazı ABD içinde gerçekleşen doğumları ele alır; yurt dışındaki doğumları veya ayrı vatandaşlık düzenlemesine tabi bölgeleri değil.

Vatandaşlık doğumla kazanılan hukuki statüdür; pasaport bunu kanıtlar ve seyahat belgesi olarak kullanılır, ancak vatandaşlığı yaratmaz. Bununla birlikte EO 14418 nedeniyle başvurunun tartışmasız işleneceği varsayılmamalıdır.

Güncel sorun: EO 14418 ve davalar

6 Ağustos 2026 tarihli Executive Order 14418, ebeveynlerinden hiçbiri ABD vatandaşı olmayan bazı ABD doğumlu çocuklar için federal kurumların vatandaşlığı tanıyan belgeleri düzenlememesini veya kabul etmemesini emretti. Kategoriler arasında “alien enemy” olarak sınıflandırılan bir ebeveyn, belirli yabancı hükümet çalışanları, iddia edilen dolandırıcılık ve doğumla vatandaşlık elde etmeye yönelik ticari işlem bulunur. Metin, ABD’de bulunan bir taşıyıcı anneyle doğum için yapılan ticari işlemi açıkça sayar.

Emir, Yüksek Mahkemenin Barbara kararındaki geniş gerekçeyle gerilim içindedir ve kesinleşmiş bir anayasal istisna olarak görülmemelidir. Dışişleri Bakanlığı, öneri niteliğinde ve ileriye dönük olduğunu belirttiği bir uygulama planı yayımlamıştır. Belgede planın hukuki yükümlülüklere tabi olduğu ve değiştirilebileceği belirtilir. Beyan sunulmasına ilişkin özel usul aşağıda açıklanmıştır; emrin anayasaya uygunluğu ve her taşıyıcı annelik düzenlemesine uygulanması kesin olarak çözümlenmiş değildir.

2 Eylül 2026’da Maryland’deki federal mahkeme, EO 14418’in onaylanmış bir sınıfa uygulanmasını geçici olarak yasakladı: 19 Şubat 2025’ten sonra ABD’de doğan veya doğacak ve doğum anında annesi ülkede hukuka aykırı bulunan, babası ise ne ABD vatandaşı ne de yasal daimi ikamet sahibi olan çocuklar; ya da annesinin ülkede bulunması hukuka uygun ancak geçici olan ve babası yine ABD vatandaşı veya yasal daimi ikamet sahibi olmayan çocuklar. Tedbir yalnızca bu sınıfla sınırlıdır. Taşıyıcı annelik yoluyla doğan bir çocuk bakımından sınıf tanımının tam metni ve somut olay incelenmelidir; çocuğun kapsama girdiği veya girmediği varsayılmamalıdır. 14 Ekim 2026’da açılan Blanca v. Trump davasında davacılar, ticari taşıyıcı annelik hükmü dahil EO 14418’e itiraz etmekte ve tespit ile ihtiyati tedbir talep etmektedir. Ve son olarak 21 Ekim 2026’da güncellenen kamuya açık dava takip kaydında 14 Ekim tarihli dava dilekçesi ile 15 Ekim 2026’da sunulan sınıfın onaylanması talebi ve ön ihtiyati tedbir talebi yer alıyordu; bu kayıtta ön ihtiyati tedbir talebi hakkında bir karar görünmüyordu. Kayıt eksik veya güncelliğini yitirmiş olabilir; güvenmeden önce güncel mahkeme dosyasını kontrol edin.

Pratik sonuç: Her iki amaçlanan ebeveyn de yabancıysa ve taşıyıcı anne ABD’deyse başvuru öncesinde güncel ABD hukuku danışmanlığı alın. Başvuru öncesinde emri, en son dava durumunu ve Dışişleri Bakanlığı talimatlarını yeniden kontrol edin. Başka bir davadaki kararın çocuğunuzu kapsadığını varsaymayın.

Hukuki ebeveynlik ayrı bir eyalet hukuku meselesidir

Vatandaşlık, kimin ebeveyn olarak kaydedileceğini otomatik olarak belirlemez. Ebeveynlik, taşıyıcı annelik sözleşmesinin etkisi, doğum öncesi veya sonrası mahkeme kararı alınabilmesi ve doğum kaydının hazırlanması ilgili eyaletin hukukuna ve usulüne bağlıdır. Bu görevde eyalet belirtilmediğinden hangi kararın alınabileceği, ilk belgede kimin adının yazacağı veya kararın yurt dışında tanınıp tanınmayacağı kesin olarak söylenemez.

Doğumdan önce, doğumun gerçekleşeceği eyalette yetkili bir avukattan ebeveynlik yolunu ve mahkeme ile nüfus kayıt makamının isteyeceği belgeleri doğrulamasını isteyin. Doğumdan sonra ebeveynlik kararının onaylı örneklerini alın ve adların, yazımların ve tarihlerin karar, doğum belgesi ve pasaport başvurusunda tutarlı olduğunu kontrol edin. Özel bir sözleşmenin gerekli mahkeme kararının veya resmî kaydın yerini tuttuğunu varsaymayın.

Doğumdan sonra: resmî kaydı alın ve kontrol edin

Doğumun kaydedildiği eyalet veya yerel vital kayıt makamından onaylı ABD doğum belgesi isteyin. Federal hükümet, eyaletlerin düzenlediği olağan doğum belgelerini tutmaz; CDC’nin “Where to Write for Vital Records” dizini doğru makamı bulmaya yardımcı olur. Hangi onaylı biçimin verildiğini ve pasaport, yabancı kayıt ve yargı işlemleri için birden fazla nüsha gerekip gerekmediğini sorun.

Çocuğun tam yasal adını, doğum tarihini ve yerini ve ebeveyn bilgilerini kontrol edin. Kayıt nihai ebeveynlik kararıyla uyuşmuyorsa veya bir ebeveynin adı eksik/yanlış yazılmışsa, pasaport başvurusundan önce kayıt makamı ve avukatla düzeltme yolunu belirleyin. Kararın, ilk doğum kaydının ve değiştirilen her sürümün onaylı kopyalarını saklayın. Resmî belgeyi kendiniz değiştirmeyin.

16 yaş altı çocuk için ABD pasaportu: temel belgeler

16 yaşından küçük çocuklar için Dışişleri Bakanlığı genellikle DS-11 formuyla şahsen başvuru ister. Çocuk hazır bulunmalıdır; kural olarak her iki ebeveyn veya yasal vasi de gelip onay vermelidir. Kabul görevlisi söylemeden DS-11’i imzalamayın.

  • ABD vatandaşlığının fiziksel kanıtı; genellikle düzenleyen makamın mühür veya damgasını taşıyan onaylı doğum belgesi.
  • Başvuran her yetişkin ile çocuk arasındaki hukuki ilişkiyi gösteren belge; duruma göre onaylı ebeveynlik, velayet veya evlat edinme kararı.
  • Her ebeveyn veya vasi için fotoğraflı fiziksel kimlik ve vatandaşlık kanıtı ile kimliklerin ön/arka yüz kopyaları.
  • Kurallara uygun çocuk fotoğrafı, doldurulmuş başvuru ve ilgili ücret.

Dışişleri Bakanlığı ek kanıt isteyebilir. Telefonda gösterilen dijital doğum belgesi, talimatta belirtilen fiziksel kanıtın yerine geçmez. 16 yaşından küçükler için ABD pasaportu beş yıl geçerlidir ve posta yoluyla yenilenemez; her seferinde şahsen yeni başvuru gerekir. Uluslararası hava yolculuğu için pasaport kitapçığı planlayın ve varış ülkesinin vize kurallarını ayrıca kontrol edin.

Rıza, mahkeme kararları ve ebeveynin gelememesi

Ebeveyn veya vasi gelemiyorsa diğerinin tek başına başvurabileceğini varsaymayın. Her iki tarafın velayet hakkı sürüyorsa gelemeyen ebeveyn genellikle noter onaylı DS-3053 rızasını ve notere gösterdiği kimliğin kopyasını sunar. Dışişleri Bakanlığı, formun ve diğer noter onaylı beyanların genellikle imza veya noter tasdikinden sonraki 90 gün içinde sunulmasını ister.

Bir ebeveynin tek başına yasal velayeti varsa veya hukuken yalnızca bir ebeveyn tanınıyorsa, tek velayet veya pasaport başvuru yetkisi veren karar, yalnız bir ebeveyn gösteren doğum belgesi/evlat edinme kararı ya da ölüm belgesi gibi uygun onaylı kanıt sunulmalıdır. Diğer ebeveyn bulunamıyorsa DS-5525 formu gündeme gelebilir; ancak ek kanıt istenebilir. Yönetmelik ek belge talebine izin verir ve acil veya özel aile durumlarını da düzenler.

Taşıyıcı annelik dosyasında nihai ebeveynlik kararını ve başvuranın çocuk adına hareket etme yetkisini açıklayan belgeleri ekleyin. Doğum belgesinde taşıyıcı anne yazıyorsa veya karar kesinleşmemişse, seyahat rezervasyonundan önce pasaport makamına hangi kanıtların gerektiğini sorun. Ebeveynlik kararı ile pasaport rızası farklı soruları yanıtlar.

Amaçlanan ebeveynlerin hiçbiri ABD vatandaşı değilse

EO 14418 bu hususu özellikle önemli kılar. Dışişleri Bakanlığının yayımladığı belge hâlâ önerilen ve ileriye dönük bir uygulama planı olarak tanımlanmaktadır. Plana göre, reşit olmayan başvuru sahibinin ebeveynlerinden hiçbiri ABD vatandaşı değilse, emirdeki koşullardan birinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi için her ebeveyn yalan beyan cezası altında bir beyan sunmalıdır; başvuruyla birlikte sunulmazsa inceleme sırasında istenecektir. Plan, ABD’de bulunan bir taşıyıcı anneyle yapılan ticari işlemi açıkça inceleme kategorisi olarak belirtir. Plan değiştirilebilir ve hukuki yükümlülüklere tabidir. Başvurmadan önce çocuğun doğum ve başvuru tarihleri bakımından geçerli güncel talimatları ve uygulanabilir mahkeme kararlarını kontrol edin; emrin anayasaya uygunluğu kesin olarak karara bağlanmış değildir.

Doğru yanıt verin, istenen bilgileri açıklayın; incelemeden kaçınmak için yanlış beyanda bulunmayın veya önemli olguları gizlemeyin. Metin açık değilse ya da düzenleme EO kapsamına girebilecekse imzalamadan önce vatandaşlık hukuku ve taşıyıcı annelik konusunda deneyimli bir ABD avukatına danışın. Tüm formların ve sunulan belgelerin tam kopyalarını saklayın.

Pasaport gecikirse veya reddedilirse

Önce makamın hangi konuyu incelediğini belirleyin: vatandaşlık kanıtı, hukuki ebeveynlerin kimliği, ebeveyn rızası veya EO 14418. Bunlar farklı konulardır ve farklı belgeler gerektirebilir. Gecikme ya da ret için yazılı açıklama isteyin, yazılardaki süreleri not edin ve başvuru makbuzunu, sunulan belgelerin kopyalarını ve tüm yazışmaları saklayın.

Orijinal veya onaylı kopya isteniyorsa gayriresmî ekran görüntüsü yerine onaylı belge sunun. Sorun ebeveynlikse avukattan doğum belgesi ile mahkeme kararını karşılaştırmasını ve düzeltme ya da ek karar gerekip gerekmediğini belirlemesini isteyin. Sorun EO 14418 ise avukat güncel metni, talimatları ve dava durumunu kontrol etmelidir; başka bir ailenin davasındaki kararın makamı bağladığını varsaymayın.

Uluslararası çıkışı tahmini pasaport tarihine göre planlamayın. Çocuğun sağlığı veya esenliği nedeniyle seyahat acilse avukata ve makama bildirin; ancak aciliyetin normal belge veya rıza şartlarını otomatik olarak kaldırdığını varsaymayın.

ABD’den çıkış: pasaportun çözmediği konular

ABD pasaport kitapçığı uluslararası hava yolculuğunun temel belgesidir; ancak verilmesi velayet veya çıkışla ilgili her sorunu çözmez. Dışişleri Bakanlığına göre ABD, reşit olmayan çocuğun uluslararası seyahati için genellikle her iki ebeveynin rızasını kanıtlamayı istemez. Resmî açıklama ayrıca geçerli mahkeme kararı seyahati kısıtlamadıkça, her iki ebeveynin rızası olmadan çocuğun çıkışını önleyen rutin bir çıkış kontrolü bulunmadığını belirtir.

Bu durum velayet veya ebeveynlik kararına aykırı seyahate izin vermez. Mahkeme seyahati yasaklayabilir, rıza veya mahkeme izni isteyebilir ya da pasaportların mahkemede veya tarafsız bir kişide tutulmasını emredebilir. Açık ve uygulanabilir bir karar yoksa havayolu personeli ve kolluk çıkışı engelleyemeyebilir. Uyuşmazlık varsa havaalanına gitmeden önce hukuki danışmanlık alın ve sorunu çözün. Pasaport mahkeme kararına uymanın yerine geçmez.

Varış ülkesi, transit ve olası çifte vatandaşlık

Bilet almadan önce varış ülkesinin büyükelçiliği veya konsolosluğuyla iletişime geçin ve reşit olmayanlar için resmî giriş-çıkış kurallarını kontrol edin. Çocuğun amaçlanan ebeveynlerden biri aracılığıyla o ülkenin vatandaşlığını kazanıp kazanamayacağını, yabancı pasaport veya vize gerekip gerekmediğini ve ebeveynliği hangi belgelerin kanıtladığını sorun. Bazı ülkeler seyahat etmeyen ebeveynden noter onaylı rıza, tek velayet kanıtı, mahkeme izni veya taşıyıcı annelikle doğan çocuklar için özel belgeler ister. Transit ülkelerin de kendi kuralları olabilir.

Varış ülkesinin ABD doğum belgesini, ABD mahkeme kararını veya amaçlanan ebeveynlerin statüsünü, belgeyi düzenleyen eyaletle aynı şekilde tanıyacağını varsaymayın. Onaylı tercüme, apostil veya başka bir tasdik, ek ebeveynlik işlemi ya da ayrı vatandaşlık başvurusu gerekebilir. Çocuğun statüsü tartışmalıysa yurt dışında belge almak zorlaşabileceğinden ABD’den ayrılmadan önce doğrulayın.

Çocuğun birden fazla vatandaşlığı olabilir, ancak bu yabancı hukuka bağlıdır; ABD’de doğmaktan veya genetik bağdan otomatik olarak doğmaz. ABD vatandaşları ABD’ye ABD pasaportuyla girmelidir. Her sınırda hangi pasaportun gösterileceğini ve çifte vatandaşlara ilişkin kuralları kontrol edin.

Matris: dört kararı birbirinden ayırın

SoruKontrol edileceklerKanıtlamadığı husus
Doğumda ABD vatandaşlığıDoğum yeri, 8 U.S.C. § 1401(a), güncel içtihat ve EO 14418’in durumuHukuki ebeveynin kim olduğu veya ek inceleme olmadan pasaport verileceği
Hukuki ebeveynlikDoğum eyaletinin hukuku, onaylı doğum belgesi ve kesinleşmiş kararVarış ülkesinde tanınma veya seyahat izni
ABD pasaportuDS-11, fiziksel vatandaşlık kanıtı, ilişki belgeleri, kimlikler, rıza ve EO’nun güncel olarak istediği beyanVize, yabancı pasaport veya velayet kararına uyum
Yurt dışında giriş ve çıkışVarış ve transit kuralları, vatandaşlık/vize, rıza ve velayet belgeleriABD belgelerinin yurt dışında otomatik kabulü

Matrisi yetkili makamın kararının yerine değil, kontrol listesi olarak kullanın. Her soruda belirleyici olgular farklıdır.

Doğumdan çıkışa daha güvenli sıra

  1. Doğumdan önce: doğum ve ebeveynlik işlemlerinin yapılacağı ABD eyaletini belirleyin. Eyalet hukuku, doğum kaydı ve beklenen mahkeme kararı hakkında danışmanlık alın.
  2. Doğumdan hemen sonra: onaylı doğum belgesini ve kesinleşmiş ebeveynlik kararı ile diğer gerekli kararların onaylı örneklerini alın.
  3. DS-11’den önce:Dışişleri Bakanlığının güncel çocuk pasaportu listesini, rıza kurallarını ve EO 14418 hakkındaki son talimatları kontrol edin. Amaçlanan ebeveynlerin hiçbiri ABD vatandaşı değilse beyan konusunu avukatla görüşün.
  4. İadesiz bilet almadan önce: pasaport sürecini ve varış/transit ülkelerinin vize, vatandaşlık, ebeveynliğin tanınması ve çocuk seyahati rızası şartlarını doğrulayın.
  5. Yola çıkmadan önce: çocuğun pasaportunu, onaylı doğum belgesini, ebeveynlik kararını, gerekli rızayı, tercüme/tasdikleri ve yetişkinlerin kimliklerini yanınıza alın. Mahkeme kısıtlamalarını kontrol edin ve ayrı kopyalar saklayın.

Bir belge reddedilir veya gecikirse, bir aşamanın tamamlanmasının diğer sorunları da çözdüğünü varsaymak yerine somut sorunu giderin. Seyahat ancak çocuğun belgeleri ve giriş-çıkış koşulları doğrulandığında güvenilirdir.

Kapsam ve sınırlar

Doğum eyaleti, her hukuki ebeveynin kimliği ve statüsü, doğum tarihi, taşıyıcı annelik düzenlemesi, çocuğun belgeleri ve varış ülkesinin hukuku sonucu değiştirebilir. Başvuru veya seyahat öncesinde birincil kaynakları yeniden kontrol edin ve ilgili eyalet hukuku ile vatandaşlık alanında deneyimli bir avukata danışın.

Birincil kaynaklar ve güncel durum

Hukuki ve idari kaynaklar 23.

  1. [S1] 8 U.S.C. § 1401 — doğumda ABD vatandaşlığı
  2. [S2] Yüksek Mahkeme: Trump v. Barbara (30 Haziran 2026)
  3. [S3] Executive Order 14418 — ABD vatandaşlığı
  4. [S4] Dışişleri Bakanlığı: EO 14418 için önerilen uygulama planı
  5. [S5] Dışişleri Bakanlığı: 16 yaş altı çocuk pasaportu
  6. [S6] 22 C.F.R. § 51.28 — reşit olmayanlar
  7. [S7] Dışişleri Bakanlığı: çocuklarla seyahat
  8. [S8] CDC: nüfus kayıt belgelerinin alınacağı yerler
  9. [S9] CASA, Inc. v. Trump — 2 Eylül 2026 tarihli Maryland federal mahkeme kararı
  10. [S10] Blanca v. Trump — kamuya açık dava takip kaydı ve durumu
  11. [S11] Dışişleri Bakanlığı: uluslararası çocuk kaçırmayı önleme

Hukukçularımızın uygulamasından

ABD pasaportunda ikinci ebeveynin noter formu eksikti

ABD'de doğan bebeğin yasal ebeveynlerinden biri ABD vatandaşıydı. Seyahat öncesi pasaport başvurusuna yalnızca bir ebeveyn, diğerinin rızasının taramasıyla geldi. Hukukçumuz şartları kontrol etti: her iki ebeveyn haklarını koruyorsa gelmeyen kişi genellikle noter onaylı DS-3053 formunu ve notere gösterdiği kimliğin kopyasını verir. Form onaydan itibaren 90 gün içinde sunulmalıdır. Taranmış kopya veya mektup formun yerine geçmez.

Hukukçumuz gelmeyen ebeveynin DS-3053 düzenleyip ek olarak sunmasına yardımcı oldu. Pasaport planlanan seyahate yetişmedi ve biletler değiştirildi. Yeni doğum belgesi istemek gerekmedi; yalnızca rıza tamamlandı. Pasaport verildikten sonra transit ve varış ülkesine giriş koşullarının kontrolü kalıyordu.

Müvekkilin gizliliğini korumak için bazı ayrıntılar değiştirilmiştir.

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar