BAE’de taşıyıcı gebelik: hukukî çerçeve ve sınırlar
Kısa cevap: tüm BAE için genel bir izin yoktur
24 Ekim 2026 itibarıyla yanıt, emirliğe ve somut modele bağlıdır. 2023 tarihli federal değişiklik, tıbbi yardımlı üreme kanunundaki embriyonun başka bir kadının rahmine yerleştirilmesine ilişkin önceki açık yasağı kaldırdı. Ancak değişiklik tek başına tüm taşıyıcı gebelik sözleşmeleri, ödemeler, ebeveynlik meseleleri veya klinikler için ülke çapında eksiksiz bir rejim oluşturmadı. Değiştirilen 2. madde, her emirliğin tıbbi yardımlı üremeyi kendi yerel mevzuatıyla düzenlemesine izin verir; ancak federal 6–14 ve 17. maddelerdeki hükümler saklıdır. Yerel mevzuatta ilgili bir hüküm bulunmayan konularda federal kurallar uygulanır.
Abu Dabi Sağlık Bakanlığının (DoH) gebelik taşıyıcılığı standardının 2. sürümü Aralık 2025’te yayımlanmış ve Nisan 2026’da yürürlüğe girmiştir. Standart, DoH lisanslı ve bu hizmeti sunmak için özel olarak yetkilendirilmiş hastane ve yardımcı üreme teknolojisi kliniklerine uygulanır. Bu, Abu Dabi’de düzenlenmiş bir klinik yoldur; BAE’nin tamamında her türlü taşıyıcı gebeliğe izin verildiği anlamına gelmez. Ödeme koşulları, hukuki soybağı ve yurt dışındaki tanınma, tedavi başlamadan önce yazılı olarak teyit edilmelidir.
Federal hukukta ne değişti
Tıbbi yardımlı üremeye ilişkin 2019 tarihli 7 sayılı Federal Kanun, kocanın spermi ile eşinin yumurtasının döllenip embriyonun başka bir kadının rahmine yerleştirilmesini açıkça yasaklıyordu. 2023 tarihli 17 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname, 2019 kanununun uygulama alanı, erişim koşulları ve yasak uygulamalar dahil çeşitli hükümlerini değiştirdi. Taşıyıcı gebeliğe özgü önceki açık yasak, değiştirilmiş listeden çıkarıldı.
Yasağın kaldırılması önemlidir, ancak tek başına bağımsız bir izin değildir. Federal kanun yardımcı üremeyi düzenlemeye, üçüncü kişilere ait üreme materyalinin kullanımını sınırlamaya, lisanslı merkezleri şart koşmaya ve sağlık makamlarının denetimini korumaya devam eder. 2. madde yerel düzenlemeye federal 6–14 ve 17. maddelerdeki hükümler saklı kalmak üzere izin verir; bu nedenle yerel bir yolun söz konusu federal hükümleri geçersiz kıldığı varsayılamaz. “BAE’de taşıyıcı gebelik yasaldır” şeklindeki genel bir ifade, değişikliğin tek başına ortaya koyduğundan daha ileri bir sonuç çıkarır.
Coğrafi sınır: Abu Dabi ve diğer emirlikler
DoH’nin 2. sürüm standardı, taşıyıcı gebeliğe özgü yayımlanmış en açık klinik çerçevedir. Yalnızca Abu Dabi’de DoH tarafından lisanslanmış ve hizmeti sunmaya özel olarak yetkilendirilmiş belirlenmiş hastane ve yardımcı üreme teknolojisi kliniklerine uygulanır.
Bu yolu Dubai, Sharjah, Ajman, Ras Al Khaimah, Fujairah veya Umm Al Quwain’e otomatik olarak genişletmeyin. Dubai’nin yardımcı üreme merkezleri için kendi standartları vardır; ancak incelenen materyaller taşıyıcı gebelik için eşdeğer, özel bir yetkilendirmeyi doğrulamamıştır. Bir standardın bulunamamış olması hiç kural olmadığı anlamına gelmez. Sözleşme imzalamadan, ödeme yapmadan veya embriyo transfer etmeden önce yetkili makamdan ve BAE’de yetkin bir hukukçudan yazılı teyit alın. Klinik reklamı, düzenleyici iznin yerini tutmaz.
Hangi model kapsanıyor
Abu Dabi standardı gestasyonel, yani “tam” taşıyıcı gebeliği kapsar. Embriyo, amaçlanan ebeveyn eşlerin kendi yumurtası ve spermiyle IVF yoluyla oluşturulur; taşıyıcı kadın yumurta sağlamadan gebeliği taşır. Bu, taşıyıcının kendi yumurtasının kullanıldığı geleneksel taşıyıcı gebelikten farklıdır. Standardın tanımına göre yumurta ve spermi yalnızca eşler sağlar; bu, donör yumurtası, donör spermi veya bağışlanmış embriyo için genel bir yol değildir.
Federal kurallar da üreme materyalinin üçüncü kişilere verilmesini sınırlar ve ticari kullanımını yasaklar. Bu kurallar yalnızca sözleşmede anılmamalı, gerçek tıbbi ve sözleşmesel işlemlere uygulanmalıdır. 2023 değişikliği donör gametlerini, geleneksel taşıyıcı gebeliği veya standardın kapsamı dışındaki bir kişiye transferi otomatik olarak izinli hâle getirmez. Plan standart modelden farklıysa, yazılı hukuki ve düzenleyici yanıt alınana kadar tedaviye başlamayın.
Amaçlanan ebeveynlerin uygunluğu ve tıbbi gereklilik
Abu Dabi’deki yol tıbbi endikasyon gerektirir; yalnızca kolaylık amacıyla seçilen bir seçenek değildir. DoH’nin daha önce yayımlanan kriterlerinde amaçlanan ebeveynlerin 18–47 yaşlarında olması, çocuğu büyütme konusunda fiziksel ve ruhsal yeterliliklerinin değerlendirilmesi ve implantasyonu imkânsız kılan rahim bozukluğu, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı veya tekrarlayan gebelik kaybı ya da gebeliği amaçlanan anne veya fetüs için tehlikeli kılan ciddi bir durum gibi tıbbi nedenler sayılmıştır. Önceki kriterlerdeki yaş aralığı ve örnekler, Sürüm 2’nin yürürlükteki eksiksiz uygunluk listesiyle teyit edilene kadar geçici kabul edilmelidir. Güncel şartları DoH’ye veya yetkili tesise yazılı olarak teyit ettirin. Listelenen tıbbi kategorilerin dışındaki durumları DoH tıbbi komitesi değerlendirir; otomatik kabul söz konusu değildir.
Standart “eşler” ifadesini kullanır. Ayrı olarak, 2023’te değiştirilen federal kanunun 8(2). maddesi, evlilik belgesi olmayan bazı Müslüman olmayan kişilerin çocuk soybağına ilişkin gerekli beyan ve onay prosedürünü yerine getirerek yardımcı üreme izni başvurusu yapmasına imkân tanır. Bu genel yardımcı üreme istisnası, taşıyıcı gebeliğe otomatik erişim sağlamaz. Medeni ve dinî durumu, yaşı, tıbbi kriterleri ve vatandaşlık belgelerini yazılı olarak teyit edin.
Taşıyıcı kadın için ölçütler ve güvenceler
DoH standardının güncel 2. sürümünden dizinlenmiş alıntılarda, taşıyıcı kadın için 21–45 yaş aralığı, 19–30 BMI, en az bir önceki gebelik ancak en fazla dört önceki doğum ve isthmocele bulunmaması koşuluyla en fazla iki önceki sezaryen kriterleri yer almaktadır. Ayrıca kapsamlı tıbbi ve psikolojik muayene, sağlıklı ve işlevsel üreme sistemi, gebelikte güvensiz kabul edilen ilaçları kullanmama ve yasa dışı uyuşturucu kullanımı veya alkolizm geçmişinin bulunmaması gerekir. Yetkili tesisten her kriterin somut olayda nasıl değerlendirildiğini ve belgelendiğini teyit etmesini isteyin; eski bir kontrol listesine güvenmeyin.
Taşıyıcı kadın anlaşılır tıbbi, psikolojik ve hukuki bilgi almalı, gerekli taramalardan geçmeli ve ayrı yazılı onay vermelidir. Uygun olduğu durumlarda eşinin onayı da öngörülür. Amaçlanan ebeveynlerin onayı taşıyıcı kadının onayının yerine geçmez; noter tasdikli sözleşme de gebelik risklerini ortadan kaldırmaz. Kliniğin riskleri, takip planını, sigortayı ve komplikasyon veya anlaşmazlık hâlinde izlenecek yolu tarafların anlayacağı bir dilde açıklamasını isteyin. Standart ayrıca İngilizce ve Arapça konuşan sağlık personeline erişim öngörür; taraflardan biri başka bir dile ihtiyaç duyarsa, kliniğin bilgilerin anlaşılmasını ve aydınlatılmış onamın belgelenmesini nasıl sağlayacağını sorun.
Onay ve sözleşme süreci
Özel bir aracılık anlaşması veya gayriresmî vaatle başlamayın. Önce tesisin geçerli lisansı ve gestasyonel taşıyıcı gebelik için özel DoH yetkisi olduğunu doğrulayın. Tesis uygunluğu ve tıbbi gerekliliği değerlendirmeli, tıbbi ve psikolojik raporları hazırlamalı, ayrı bilgilendirilmiş onamlar almalı ve dosyayı DoH Taşıyıcı Gebelik Tıbbi Komitesine sunmalıdır. Yayımlanan standart, raporların, hukuki sözleşmenin ve onamların incelenmesini öngörür; komite ek belge isteyebilir ve uyumu izler.
Sözleşme uygulanabilir hukuk ve yürütme düzenlemelerine uygun olmalı ve tedavi başlamadan önce noter tarafından tasdik edilmelidir. İmzadan önce sözleşmenin tam metnini ve tüm onam formlarını alın. Tarafların rolleri, tıbbi bakım, sigorta, masraflar ve olası geri ödeme/tazminat, gizlilik, gebelik, doğum ve komplikasyonlar düzenlenmelidir. Acil tıbbi kararları kimin vereceğini, kapsam dışı giderleri kimin ödeyeceğini ve uyuşmazlığın nasıl çözüleceğini açıklığa kavuşturun. Noter tasdiki, her hükmün gelecekteki her uyuşmazlıkta uygulanabilir olacağını garanti etmez.
Ticari ve ticari olmayan modeller: sınır belirsiz
Tek cümlelik kesin bir yanıt yanıltıcı olur. Özgecil veya ticari olmayan düzenleme genellikle taşıyıcı kadının kâr elde etmemesi ve ödemelerin izin verilen masraflarla sınırlı olması demektir. Ticari düzenleme ise ödeme “ücret”, “ödül” veya “tazminat” olarak adlandırılsa bile masrafların üzerindeki karşılığı kapsar. Belirleyici olan sözleşmedeki etiket değil; içeriği, amacı, tutarı ve uygulanacak hukuktur.
DoH’nin 2. sürüm onam belgelerinin dizinlenmiş metni, amaçlanan ebeveynlerin taşıyıcı kadının zamanı, sağlık hizmeti ve katılımı için “kararlaştırılan tazminat ve geri ödemeyi” BAE hukukuna ve noter tasdikli sözleşmeye tabi olarak karşılamasından söz eder. Standardın tam metni ve onam eki teyit edilmeden bu ifade ticari ücret ödemek için bağımsız bir izin olarak değerlendirilmemelidir. Federal kanun üreme materyalinin ticari kullanımını yasaklar; bazı ikincil hukuk kaynakları ise ticari taşıyıcı gebeliğin yasak olduğunu veya yalnızca masraf iadesine izin verildiğini belirtir. Bunlar aynı önerme değildir: gamet veya embriyoların ticarileştirilmesi yasağı gebelik için yapılan her ödemeyi otomatik olarak tamamen düzenlemez; ancak onam metni de sınırsız ticari izin oluşturmaz.
Erişilebilen birincil kaynaklar ülke çapında tarife, açık tazminat üst sınırı veya izin verilen masraf iadesiyle yasak kârı ayıran eksiksiz bir test ortaya koymamaktadır. Bu nedenle ticari modeli kesin olarak yasal diye tanıtmayın. Tutar kararlaştırmadan önce DoH ve BAE hukukçusundan izin verilen ödemeler, sınırlar, kanıtlar, gelir kaybı veya tıbbi olmayan giderler ve belgelendirme hakkında yazılı teyit alın. Ücreti “masraf” olarak göstermeyin ve kuralları aşmak için aracı kullanmayın.
Sigorta, masraflar ve kamu finansmanı
DoH standardı, amaçlanan ebeveynlerin gestasyonel taşıyıcı gebelikle bağlantılı gerekli sağlık hizmetlerini kapsayan bir sigorta poliçesi edinmesini ve poliçenin karşılamadığı ya da limitini aşan giderleri ödemesini şart koşar. Thiqa, Basic, Enhanced veya başka bir kamu finansman programının taşıyıcı gebelikle bağlantılı taşıyıcı kadının sağlık giderleri ya da komplikasyonları için kullanılamayacağını belirtir. Bu bir işleyiş şartıdır; özel sigortanın her olayı karşılayacağına dair garanti değildir.
Programın tamamı için doğrulanmış resmî fiyat listesi bulunamadı. Muayeneler, IVF, genetik testler, transfer, gebelik takibi, doğum, doğum sonrası bakım, komplikasyonlar, sigorta, hukuk ve noter işlemleri ile izin verilen geri ödeme veya tazminatı kapsayan yazılı ve kalem kalem teklif isteyin. İstisnaları, limitleri, bekleme sürelerini ve sigortacının ödeme yapmayı reddetmesi hâlinde kimin ödeyeceğini kontrol edin. Yalnızca paket fiyatına veya kliniğin sözlü vaadine güvenmeyin.
Soybağı, doğum kaydı ve çocuğun statüsü
DoH onam formları, taşıyıcı kadının ve uygun olduğunda eşinin çocuğun hukuki ebeveyni olarak öngörülmediklerini ve velayet ya da ebeveynlik hakkı talep etmek istemediklerini anladıklarını kaydeder. Bu önemli bir unsurdur, ancak onam formu soybağı, doğum kaydı, vatandaşlık, miras veya başka ülkede tanınma konularının tamamını tek başına çözmez. İkincil hukuk incelemeleri, özellikle soybağı ve mirasın sonuçları konusunda hâlâ belirsizlik bulunduğunu belirtmektedir.
Tedaviden önce doğumdan sonraki adımlar için yazılı talimat alın: soybağını hangi makam veya mahkemenin teyit edeceği, nüfus memurunun hangi belgeleri isteyeceği, doğum belgesinin nasıl düzenleneceği ve hangi tercüme, tasdik veya yasallaştırmaların gerektiği. Vatandaşlık ve seyahat belgelerini ilgili konsolosluk veya büyükelçilik ve göç makamlarıyla ayrıca kontrol edin. Doğum belgesi, soybağı kararı, vatandaşlık ve sınır geçiş izni farklı hukuki meselelerdir. Abu Dabi klinik standardı tek başına pasaport, vize veya yurtdışında tanınmayı garanti etmez.
Neler hâlâ yasak veya varsayılamaz
2023 değişikliği yardımcı üremeye ilişkin tüm denetim sistemini kaldırmadı. Tedavi uygun şekilde lisanslı tesiste yapılmalı ve geçerli sağlık standartlarına uymalıdır. Federal hukuk, üçüncü kişilere ait yumurta veya sperm kombinasyonlarını sınırlamaya devam eder; Abu Dabi’nin kişinin kendi gametlerine dayalı modeli geleneksel taşıyıcı gebeliği veya bağışlanmış embriyoyu kapsamaz. Üreme materyalinin ticari kullanımı, onam, saklama ve işlenmesine ilişkin kurallar önemini korur.
Bir sözleşme tek başına düzenleyici eksikliği gidermez. Yetkisiz klinik, onaylanmamış işlem, eksik onam, kanıtlanmamış tıbbi gereklilik veya kurallara aykırı ödemeler uyuşmazlık ya da düzenleyici tedbir doğurabilir. Kesin sonuçlar fiile ve uygulanacak hukuka bağlıdır; belirleyici hüküm somut olayda ayrıca teyit edilmelidir, bu nedenle burada belirli bir yaptırım belirtilmemektedir. Bir istisnaya güvenmeden önce yetkili makamdan uygulanacak hükmü yazılı olarak göstermesini isteyin.
Federal değişiklik somut olayda neyi çözmez
Federal kanun, Abu Dabi klinik standardı ve özel sözleşme farklı işlevlere sahiptir. Federal kanun temel yardımcı üreme denetimlerini belirler ve bazı alanlarda emirliklerin yerel düzenleme yapmasına izin verir. DoH standardı kendi kapsamındaki tesisler için klinik ve kurumsal şartları belirler. Sözleşme tarafların yükümlülüklerini dağıtır, ancak emredici hukuku bertaraf edemez veya mahkeme, nüfus müdürlüğü, sigortacı ya da yabancı makamın yaklaşımını garanti edemez.
2023’te evlilik belgesi olmayan bazı Müslüman olmayan kişiler için getirilen istisna, belirli koşullarda yardımcı üremeye erişimle ilgilidir. Bu, evli olmayan her çiftin, bekâr amaçlanan ebeveynin veya eşcinsel çiftin taşıyıcı gebelik programına uygun olduğu anlamına gelmez. Standart eşler ve onların gametleri etrafında düzenlenmiştir. Aile durumu, din, soybağı ve vatandaşlık ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Amaçlanan ebeveynler veya taşıyıcı kadın yabancıysa, yalnızca doğumdan sonra değil, tedaviden önce de vatandaşlık ve ikamet hukukunu inceleyin.
İmzalamadan veya ödeme yapmadan önce kontrol listesi
Para taahhüdünde bulunmadan önce yetkili tesis ve BAE hukukçusundan yazılı teyit isteyin: (1) DoH standardının yürürlükteki 2. sürümü uygulanıyor ve tesis özel olarak yetkili; (2) amaçlanan ebeveynler ve taşıyıcı kadın tüm güncel ölçütleri karşılıyor; (3) DoH tıbbi komitesi dosyayı onayladı; (4) embriyo yalnızca izin verilen gametleri kullanıyor; (5) tüm taraflara anlaşılır danışmanlık verildi ve ayrı onamlar imzalandı; (6) nihai noter tasdikli sözleşme tedaviden önce hazır; ve (7) sigorta, istisnaları açıklanarak, taşıyıcı gebelikle ilgili hizmetleri kapsıyor.
Ayrıca tıbbi faturaları, sigorta primlerini, makul masraf iadelerini ve her türlü tazminatı ayıran yazılı ödeme takvimi alın. Her ödeme kategorisi için hukuki teyit isteyin; sözleşmedeki adlandırma yeterli değildir. Doğum kaydı, soybağı, vatandaşlık ve seyahati doğrulayın; raporları, onayları, onamları, noter sözleşmesini, ödeme belgelerini ve sigortacı yazışmalarını saklayın. Abu Dabi dışında, emirliğin yetkili makamı hukuki yolu teyit etmeden başlamayın. Sözlü yanıt için yazılı teyit veya dayanak hükmü isteyin.
Ayrı yanıt gerektiren sorular
Abu Dabi standardı çocuğa otomatik olarak vatandaşlık veya seyahat belgesi verir mi? Hayır. Klinik süreç, hukuki soybağı, kan bağıyla vatandaşlık, pasaport verilmesi ve sınır geçişi ayrı konulardır. Embriyo transferinden önce her birini ilgili makam ve büyükelçilikle teyit edin.
Yurt dışında yapılan bir anlaşma Dubai’de veya başka bir emirlikte otomatik olarak kullanılabilir mi? Otomatik tanınma varsayılmamalıdır. Yabancı sözleşme ve doğum belgeleri tanıma, kamu düzeni, soybağı ve kayıt konularında ayrı sorunlar doğurabilir. Hem işlemin yapıldığı yerin hukukuna hem de çocuğun ve amaçlanan ebeveynlerin yaşayacağı yerin hukukuna ilişkin danışmanlık alın.
Kaynaklar ve inceleme sınırları
Aşağıdaki kaynaklar resmî mevzuat ve düzenleyici standartların yanı sıra ikincil hukuk yorumlarını içerir. 2023 değişikliğinin ve DoH standardı V2’nin yürürlükteki tam metni, ona dayanmadan önce resmî kaynaktan teyit edilmelidir. Tedavi öncesinde çözümlenmemiş konuları DoH ve BAE hukuku konusunda yetkin bir hukuk danışmanıyla yazılı olarak teyit edin; bu özet somut olaya ilişkin hukuki görüş değildir.
- S1. Federal Law No. (7) of 2019 Concerning Medically Assisted Reproduction
- S2. UAE Legislation — related legislation for Federal Law No. (7) of 2019
- S3. Department of Health — Gestational Surrogacy Standard (Full Surrogacy), Version 2
- S4. Cabinet Resolution No. (64) of 2020 — Executive Regulation of Federal Law No. (7) of 2019
- S5. Dubai Health Authority — Standards for Assisted Reproductive Medicine Centers (2026)
- S6. Chambers and Partners — Private Wealth 2026, UAE: Trends and Developments
- S7. Legal 500 — UAE Family Law: Country Comparative Guide
- S8. Ministry of Health and Prevention — Federal Decree-Law No. 17 of 2023 amending Federal Law No. 7 of 2019 on medically assisted reproduction
- S9. Department of Health — Standard for Gestational Surrogacy (Full Surrogacy), Version 1 (superseded)








