Szwajcaria · Status prawny i modele

Redakcyjne zdjęcie otwartego tomu prawniczego na biurku w spokojnej czytelni prawniczej.
To wyłącznie ilustracja redakcyjna; nie przedstawia rzeczywistego organu, kliniki, dokumentu urzędowego ani orzeczenia.

Macierzyństwo zastępcze w Szwajcarii: zakaz, sankcje oraz model komercyjny i altruistyczny

Krótka odpowiedź

Na 22 października 2026 r. prawo szwajcarskie zakazuje macierzyństwa zastępczego we wszystkich jego formach. Podstawę stanowią art. 119 ust. 2 lit. d Konstytucji Federalnej oraz art. 4 federalnej ustawy o medycznie wspomaganej prokreacji (RMA). Zakaz nie dotyczy wyłącznie odpłatnych programów: prawo szwajcarskie nie przewiduje wyjątku dla macierzyństwa zastępczego określanego jako altruistyczne, gdy surogatka nie otrzymuje wynagrodzenia. Art. 31 RMA przewiduje odrębne sankcje karne wobec osoby stosującej technikę wspomaganej prokreacji u surogatki oraz osoby pośredniczącej. Gdy dziecko rodzi się za granicą, pojawiają się osobne kwestie: program może być dozwolony w państwie jego przeprowadzenia, ale uznanie rodzicielstwa w Szwajcarii, rejestracja stanu cywilnego, obywatelstwo i dokumenty podróży wymagają odrębnej analizy. Zagraniczny akt urodzenia nie rozstrzyga automatycznie wszystkich kwestii prawa szwajcarskiego.

Czym jest macierzyństwo zastępcze i dlaczego model ma znaczenie

W tym artykule macierzyństwo zastępcze oznacza porozumienie, w ramach którego kobieta nosi ciążę z zamiarem, by po urodzeniu dziecko wychowywał jeden lub kilku rodziców intencjonalnych. W modelu gestacyjnym przenosi się zarodek utworzony z gamet rodziców intencjonalnych lub dawców; w modelu tradycyjnym surogatka dostarcza także komórkę jajową. Model komercyjny zwykle zakłada wynagrodzenie ponad zwrot kosztów, a altruistyczny nie przewiduje honorarium i dopuszcza jedynie zwrot wydatków. Nazwy te opisują porozumienie, ale nie tworzą w prawie szwajcarskim odrębnych kategorii, które legalizowałyby jedną z form. Konstytucja zakazuje «wszystkich form» macierzyństwa zastępczego, więc podstawowa ocena nie zależy od więzi genetycznej, stanu cywilnego, płatności ani nazwy wybranej przez strony.

Na potrzeby przepisu karnego RMA zawiera jednak szczególną definicję ustawową: art. 2 lit. k określa matkę zastępczą jako kobietę gotową zajść w ciążę przy użyciu techniki medycznie wspomaganej prokreacji, donosić ciążę i po porodzie trwale przekazać dziecko osobom trzecim. Definicja ta ma znaczenie przy ocenie znamion czynu z art. 31. Szerszy potoczny opis surogacji sam w sobie nie dowodzi, że spełniono wszystkie znamiona tego przestępstwa; rozróżnienie to nie tworzy wyjątku od odrębnego konstytucyjnego zakazu wszystkich form macierzyństwa zastępczego ani nie legalizuje nieodpłatnego porozumienia.

Zakaz konstytucyjny: art. 119

Art. 119 Konstytucji Federalnej zobowiązuje Konfederację do regulowania medycyny reprodukcyjnej z poszanowaniem godności człowieka, prywatności i rodziny. Ust. 2 lit. d stanowi, że dawstwo zarodków i wszystkie formy macierzyństwa zastępczego są niedozwolone. Jest to norma konstytucyjna, a nie tylko polityka kliniki lub zalecenie zawodowe. Sformułowanie «wszystkie formy» ma decydujące znaczenie przy porównaniu modelu komercyjnego i altruistycznego: przepis nie rozróżnia porozumienia odpłatnego i dobrowolnego. Nie przewiduje też indywidualnego wyjątku z powodu niepłodności, sytuacji rodzinnej rodziców intencjonalnych ani pokrewieństwa z surogatką. Porozumienie nie staje się legalne w Szwajcarii tylko dlatego, że wynika ze współczucia, jest prywatne, nieodpłatne lub medycznie zrozumiałe. Zakaz należy czytać łącznie z RMA i przepisami karnymi.

Ustawa o medycznie wspomaganej prokreacji: art. 4

Federalna ustawa z 18 grudnia 1998 r. o medycznie wspomaganej prokreacji obowiązuje od 1 stycznia 2001 r. i wdraża ramy konstytucyjne. Art. 4 zakazuje dawstwa komórek jajowych i zarodków oraz macierzyństwa zastępczego. Federalny Urząd Zdrowia Publicznego wyjaśnia, że RMA określa warunki stosowania metod wspomaganej prokreacji, a podstawą tej dziedziny jest art. 119 Konstytucji. W odniesieniu do surogacji oznacza to, że szwajcarska placówka medycyny reprodukcyjnej nie może legalnie przeprowadzać takiej procedury. Nie ma systemu zezwoleń, w którym klinika mogłaby zatwierdzić porozumienie nadal zakazane. Inne techniki reprodukcyjne podlegają odrębnym warunkom, ale ich dopuszczalność nie tworzy dorozumianego wyjątku dla surogacji. Reklama kliniki, umowa z agencją ani prywatna opinia lekarska nie mogą uchylić Konstytucji lub ustawy.

Porównanie modelu komercyjnego i altruistycznego

Poniższe porównanie podkreśla często pomijany aspekt prawny. Nie rozstrzyga, jak obce państwo zakwalifikuje konkretną płatność ani czy umowa zawarta za granicą jest ważna według prawa tego państwa.

PytanieModel komercyjnyModel altruistyczny
PłatnośćWynagrodzenie może przekraczać kosztyBrak honorarium; koszty mogą być zwracane
Status w SzwajcariiZakazanyZakazany
Czy brak zapłaty tworzy wyjątek?NieNie
Gdy program odbywa się za granicąPrawo obce może go dopuszczać; uznanie w Szwajcarii jest odrębną kwestiąPrawo obce może go dopuszczać; uznanie w Szwajcarii jest odrębną kwestią

Przepisy karne: kto może ponieść karę

Zgodnie z art. 31 RMA osoba stosująca technikę wspomaganej prokreacji u surogatki może podlegać karze pozbawienia wolności do trzech lat albo karze pieniężnej. Taka sama kara grozi osobie pośredniczącej w macierzyństwie zastępczym. Brzmienie przepisu ma znaczenie: wymienia osobę stosującą metodę i pośrednika; nie należy go streszczać tak, jakby każdy uczestnik automatycznie podlegał tej samej sankcji karnej. Ustalenie, czy konkretne zachowanie spełnia znamiona czynu zabronionego, zależy od faktów i właściwych reguł prawa karnego. Obecne brzmienie zmieniono ustawą z 12 grudnia 2014 r., obowiązującą od 1 września 2017 r. Nie należy wymyślać stałej maksymalnej kwoty grzywny: art. 31 przewiduje karę pieniężną, której wymiar określają właściwe przepisy sankcyjne.

Rodzice intencjonalni i działania związane z innym państwem

Art. 31 nie stanowi wprost, że każdy rodzic intencjonalny automatycznie ponosi odpowiedzialność karną tylko dlatego, że dziecko urodziło się za granicą w wyniku surogacji. To ograniczone stwierdzenie nie jest jednak ogólną gwarancją bezkarności. Ocena może być inna, jeśli dana osoba działa także jako pośrednik, organizuje lub ułatwia ze Szwajcarii zakazaną procedurę albo uczestniczy w działaniach mających wystarczający związek terytorialny ze Szwajcarią. Znaczenie mają tekst ustawy, rzeczywiste działania, miejsce każdego z nich i zasady jurysdykcji. Nieprawdziwe byłoby więc twierdzenie, że rodzice intencjonalni zawsze są ścigani za wyjazd za granicę; równie ryzykowne jest zapewnienie, że każda czynność przygotowawcza lub działalność agencji prowadzona ze Szwajcarii jest legalna. Przed organizacją lub ułatwianiem transgranicznego programu należy uzyskać indywidualną poradę szwajcarskiego prawnika karnego.

Nie należy utożsamiać surogacji ze wszystkimi metodami leczenia niepłodności

Szwajcaria nie zakazuje wszystkich form medycznie wspomaganej prokreacji. RMA reguluje dozwolone metody i warunki ich stosowania. Federalny Urząd Zdrowia Publicznego wyjaśnia, że ustawę i rozporządzenie stosuje się do tej dziedziny, a kantony wykonują ważne zadania, w tym udzielają zezwoleń, przeprowadzają kontrole i sprawują nadzór. Ten system nie legalizuje surogacji. Jedno leczenie może być dostępne w Szwajcarii, podczas gdy inna procedura pozostaje wyraźnie zakazana. Ma to znaczenie, gdy klinika oferuje IVF, usługi związane z dawstwem, zachowanie płodności lub inne leczenie: legalność jednej usługi albo posiadanie zezwolenia nie dowodzi, że ta sama klinika może organizować ciążę zastępczą. Należy pytać o konkretną procedurę i jej podstawę prawną, a nie polegać na ogólnym określeniu «wspomagana prokreacja» lub opisie handlowym usługodawcy.

Co się zmienia, gdy program odbywa się za granicą?

Inne państwo może zezwalać na surogację komercyjną, altruistyczną albo tylko na ograniczony model. Zależy to od prawa lokalnego, które może uzależniać dostęp od miejsca zamieszkania, obywatelstwa, stanu cywilnego, wskazań medycznych, więzi genetycznej, zgody sądu i spełnienia warunków przez surogatkę. Zezwolenie za granicą nie uchyla szwajcarskiego zakazu konstytucyjnego i nie gwarantuje uznania rodziców intencjonalnych przez organy szwajcarskie. Z drugiej strony zakazu szwajcarskiego nie należy niedokładnie przedstawiać jako automatycznego rozstrzygnięcia każdej kwestii karnej dotyczącej działań wykonanych całkowicie za granicą. Osobno trzeba ocenić legalność w miejscu realizacji, ewentualne zastosowanie szwajcarskiego prawa karnego, uznanie zagranicznego orzeczenia lub dokumentu oraz status, obywatelstwo i dokumenty podróży dziecka. Korzystna odpowiedź na jedno pytanie nie rozstrzyga pozostałych.

Uznanie rodzicielstwa jest odrębną decyzją prawną

Organy szwajcarskie nie przenoszą automatycznie każdej zagranicznej regulacji rodzicielstwa do szwajcarskiego rejestru stanu cywilnego. Wynik może zależeć od tego, czy istnieje zagraniczne orzeczenie sądu, czy tylko akt urodzenia, co dokładnie dokument rozstrzyga, czy organ wydający był właściwy, gdzie dziecko miało zwykłe miejsce pobytu oraz jakie szwajcarskie normy prawa prywatnego międzynarodowego mają zastosowanie. Znaczenie może mieć także porządek publiczny (ordre public). Zagraniczny dokument może prawidłowo odzwierciedlać wpis w obcym rejestrze, ale nie musi ostatecznie dowodzić, że Szwajcaria ma uznać wszystkich wymienionych rodziców. Więź genetyczna rodzica intencjonalnego może mieć znaczenie, lecz sama nie gwarantuje uznania. Dobro i prawa dziecka są ważne, ale nie oznacza to automatycznego uznania każdego zagranicznego orzeczenia o surogacji. Orzecznictwo pokazuje, że rodzaj dokumentu i okoliczności urodzenia mogą zmienić wynik.

Orzeczenie Sądu Federalnego z 2015 r.

W sprawie BGE 141 III 312, sygn. 5A_748/2014 z 21 maja 2015 r., Sąd Federalny Szwajcarii rozpatrywał kalifornijskie orzeczenie dotyczące dziecka urodzonego dzięki surogacji dla dwóch mężczyzn w zarejestrowanym związku partnerskim. Dopuścił uznanie w odniesieniu do ojca genetycznego, ale odmówił uznania rodzicielstwa drugiego, niepowiązanego genetycznie rodzica intencjonalnego, uznając tę część orzeczenia za sprzeczną ze szwajcarskim porządkiem publicznym w danych okolicznościach. Sprawa pokazuje różnicę między więzią genetyczną a rodzicielstwem intencjonalnym ustanowionym za granicą w ramach surogacji. Nie należy uogólniać jej tak, jakby każdy przypadek w każdym państwie musiał zakończyć się identycznie: znaczenie mają kraj pochodzenia, rodzaj orzeczenia, sytuacja rodzinna i późniejsze orzecznictwo. Praktyczny wniosek jest konkretny: nie zakładaj, że zagraniczne orzeczenie wymieniające oboje rodziców intencjonalnych zostanie uznane w całości.

Późniejszy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Później w sprawie D.B. and Others v. Switzerland (skargi nr 58817/15 i 58252/15, wyrok z 22 listopada 2022 r.) Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził naruszenie prawa dziecka do poszanowania życia prywatnego: w tej sprawie przez prawie siedem lat i osiem miesięcy nie istniała możliwość ostatecznego uznania więzi prawnej z niespokrewnionym genetycznie ojcem intencjonalnym. Trybunał nie stwierdził naruszenia prawa obu ojców do poszanowania życia rodzinnego. Wyrok dotyczył długotrwałego braku skutecznej drogi uznania w ówczesnych okolicznościach; nie zalegalizował macierzyństwa zastępczego ani nie ustanowił automatycznego uznawania każdego zagranicznego aktu urodzenia. W tej sprawie adopcja dziecka zarejestrowanego partnera stała się prawnie dostępna w 2018 r. i została orzeczona w grudniu 2018 r.

Orzeczenia z 2022 r. i zagraniczne akty urodzenia

Orzeczenie BGE 148 III 245 z 7 lutego 2022 r. dotyczyło dzieci urodzonych w Gruzji w wyniku surogacji dla rodziców intencjonalnych zamieszkałych w Szwajcarii. Sąd Federalny uznał, że gruzińskie akty urodzenia w tej sprawie same w sobie nie były zagranicznymi orzeczeniami ustalającymi rodzicielstwo w rozumieniu art. 70 szwajcarskiej ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym. Zastosował art. 68 ust. 1 i w danych okolicznościach przyjął, że zwykłe miejsce pobytu dzieci znajdowało się w Szwajcarii, ponieważ rodzice intencjonalni tam mieszkali i udali się do Gruzji jedynie po odbiór dzieci. Szwajcarski wpis nie powielił więc po prostu gruzińskich aktów. Wynik zależy od faktów, ale pokazuje, że miejsce urodzenia i zagraniczny dokument nie zawsze określają właściwe szwajcarskie prawo dotyczące pochodzenia dziecka.

W orzeczeniu BGE 148 III 384 (5A_32/2021 z 1 lipca 2022 r.) sąd zastosował to rozróżnienie dokumentu i orzeczenia w innej sprawie: dziecko urodziło się w Gruzji dla pary mieszkającej w Szwajcarii; ojciec intencjonalny był ojcem genetycznym, natomiast matka intencjonalna nie była genetycznie spokrewniona z dzieckiem. Ponieważ za zwykłe miejsce pobytu dziecka w chwili urodzenia uznano Szwajcarię, zgodnie z art. 68 ust. 1 szwajcarskiej ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym zastosowanie miało prawo szwajcarskie. Na podstawie art. 252 ust. 1 kodeksu cywilnego prawną matką od chwili urodzenia była kobieta, która urodziła dziecko, czyli surogatka. W tej sprawie gruziński akt urodzenia i umowa surogacyjna nie uchylały tej zasady ani same w sobie nie stanowiły ważnego uznania ojcostwa. Ojciec intencjonalny mógł ustanowić stosunek rodzicielstwa przez ważne uznanie przed szwajcarskim organem, a matka intencjonalna mogła ubiegać się o przysposobienie dziecka małżonka po spełnieniu właściwych wymogów. Były to rozwiązania właściwe dla tej sprawy, a nie automatyczne uznanie obojga rodziców intencjonalnych ani gwarancja takiego samego wyniku w innych sprawach.

Umowy, opłaty agencji i zwrot kosztów

Nie zakładaj, że umowa o surogację będzie wykonalna w Szwajcarii tylko dlatego, że została podpisana, poświadczona notarialnie, przetłumaczona lub jest ważna według prawa obcego. Umowa wymagająca zachowania zakazanego przez prawo szwajcarskie rodzi poważne problemy wykonalności i porządku publicznego; skutki poszczególnych postanowień trzeba ocenić, a nie zgadywać. Nazwa płatności nie usuwa zakazu. Określenia «koszty», «rekompensata», «wsparcie» czy «zwrot wydatków» nie tworzą wyjątku w prawie szwajcarskim. Rejestracja agencji za granicą nie dowodzi też, że jej usługi są legalne dla każdej osoby lub czynności związanej ze Szwajcarią. Przed przelewem sprawdź zasady zwrotu, rachunek powierniczy, prawo właściwe, sposób rozstrzygania sporów, deklarowane zezwolenia i skutki odmowy uznania rodzicielstwa. Nie polegaj wyłącznie na zapewnieniu agencji, że «wszystko jest legalne».

Obywatelstwo, wjazd i dokumenty podróży

Rodzicielstwo, obywatelstwo, rejestracja stanu cywilnego i prawo przekroczenia granicy są ze sobą związane, ale stanowią odrębne kwestie. Zagraniczny akt urodzenia wymieniający rodziców intencjonalnych sam w sobie nie gwarantuje uznania ich w Szwajcarii, wydania szwajcarskiego paszportu ani zgody na przekroczenie granicy. Obywatelstwo zależy od właściwych przepisów i prawnie ustalonego rodzicielstwa; dokumenty podróży zależą od kompetentnych organów i akceptowanych dokumentów. Przed rozpoczęciem programu ustal, które państwo wyda dziecku pierwszy paszport lub dokument podróży, kto będzie tam uznawany za rodzica prawnego i jakie kroki są wymagane przy wjeździe do Szwajcarii lub powrocie. Poproś o wskazówki dostosowane do sprawy szwajcarskie przedstawicielstwo i urząd stanu cywilnego. Termin podany przez klinikę lub agencję nie jest gwarancją prawną, a zagraniczny akt urodzenia nie wystarcza automatycznie do podróży.

Praktyczna lista kontrolna przed podjęciem zobowiązań

Przed podpisaniem umowy lub zapłatą podejmij następujące kroki. Po pierwsze, uzyskaj pisemną opinię szwajcarskiego prawnika znającego medycynę reprodukcyjną, prawo karne i prawo prywatne międzynarodowe, uwzględniając planowane państwo oraz miejsce zamieszkania i obywatelstwo rodziców intencjonalnych. Po drugie, poproś niezależnego prawnika w państwie urodzenia o wyjaśnienie miejscowych przepisów, procedury sądowej lub rejestrowej, wymogów wobec surogatki, zgód, płatności i dostępnych środków prawnych. Po trzecie, zleć ocenę konkretnych działań szwajcarskiej kliniki, konsultanta lub pośrednika w świetle art. 31 RMA. Po czwarte, zażądaj pisemnego planu rodzicielstwa i obywatelstwa, rozróżniającego akt urodzenia, orzeczenie sądu, rejestrację, adopcję lub uznanie ojcostwa oraz dokumenty podróży. Po piąte, sporządź listę potencjalnie potrzebnych dokumentów: oryginałów, poświadczonych kopii, apostille lub legalizacji, tłumaczeń, dokumentacji medycznej, w razie potrzeby dowodów genetycznych, zgód i dokumentów stanu cywilnego. To lista planistyczna, a nie uniwersalny urzędowy wykaz dokumentów.

Po urodzeniu: zachowaj dowody i uzyskaj formalne rozstrzygnięcie

Jeśli dziecko już urodziło się w wyniku surogacji za granicą, nie improwizuj procedury rejestracji. Zachowaj oryginalny akt urodzenia, orzeczenia sądowe, umowę, dokumentację medyczną i transferu zarodka, dowody więzi genetycznej, jeśli mają znaczenie, zgody, dokumenty tożsamości, dokumenty małżeńskie lub stanu cywilnego oraz całą korespondencję z agencją i zagranicznymi organami. Zachowaj oryginały i uzyskaj poświadczone kopie; nie zmieniaj, nie ukrywaj ani nie «poprawiaj» dokumentów, by osiągnąć oczekiwany wynik. Zapytaj właściwy szwajcarski urząd stanu cywilnego lub przedstawicielstwo, jaka procedura ma zastosowanie i jakie legalizacje oraz tłumaczenia są wymagane. W razie odmowy uznania lub rejestracji poproś o uzasadnione pisemne rozstrzygnięcie i szybko ustal terminy oraz środki zaskarżenia. Procedura zależy od państwa, rodzaju dokumentu, faktów rodzinnych i organu; ten artykuł nie ustala statusu konkretnego dziecka.

Reforma prawa: projekty nie są obowiązującym zezwoleniem

Strona Federalnego Urzędu Zdrowia Publicznego dotycząca projektów legislacyjnych, 22 października 2026 r., wskazuje, że konsultacje w sprawie zmian prawa o prokreacji wspomaganej i prawa filiacyjnego planowane są na drugi kwartał 2027 r. Jest to trwający proces legislacyjny: planowane konsultacje nie są uchwaloną zmianą i same nie zmieniają obowiązującego prawa. Punktem wyjścia pozostaje aktualny konstytucyjny zakaz surogacji. Osoba planująca działania w okresie możliwej reformy powinna ponownie sprawdzić faktycznie przyjęty tekst Konstytucji i ustawy, datę wejścia w życie oraz przepisy przejściowe, zamiast polegać na wiadomości, projekcie lub prognozie agencji. Artykuł nie twierdzi, że przyszła reforma zalegalizuje surogację. Bezpiecznie jest traktować obecny zakaz jako obowiązujący, dopóki odpowiednia zmiana rzeczywiście nie wejdzie w życie.

Matryca decyzji i wnioski

Użyj poniższej matrycy jako wstępnego filtra, a nie zamiast porady prawnej dotyczącej konkretnej sprawy. Jeśli program ma być przeprowadzony w Szwajcarii, wstrzymaj się przed zobowiązaniem: Konstytucja i ustawa zakazują surogacji odpłatnej i nieodpłatnej. Jeśli program odbywa się za granicą, sprawdź prawo miejscowe, ale osobno uzyskaj poradę szwajcarską dotyczącą działań pośredników powiązanych ze Szwajcarią, uznania rodzicielstwa, rejestracji, obywatelstwa i podróży. Jeśli dziecko już się urodziło, zbierz wszystkie dokumenty i zwróć się do właściwego szwajcarskiego organu, zamiast zakładać automatyczne ustalenie rodzicielstwa przez zagraniczny akt urodzenia. W każdym scenariuszu odróżniaj dosłowną treść ustawy od prognozy jej egzekwowania lub wyniku indywidualnego wniosku o uznanie. Główny zakaz jest jasny; skutki konkretnej sprawy transgranicznej nie są automatyczne i wymagają aktualnej analizy faktów.

SytuacjaPunkt wyjścia prawnegoBezpieczniejszy następny krok
Plan w SzwajcariiSurogacja jest zakazana odpłatnie i nieodpłatnieNie podejmuj zobowiązań; uzyskaj poradę szwajcarską
Za granicąPrawo lokalne i skutki w Szwajcarii to odrębne kwestieSprawdź pośrednictwo, rodzicielstwo, obywatelstwo i podróż
Dziecko już się urodziłoZagraniczny akt urodzenia nie ustala automatycznie rodzicielstwa w SzwajcariiZachowaj dokumenty i poproś właściwy organ szwajcarski o formalne rozstrzygnięcie

Źródła i uwagi dotyczące weryfikacji

Uwaga dotycząca tekstów urzędowych: angielskie tłumaczenie RMA opublikowane w Fedlex wyraźnie wskazuje, że angielski nie jest językiem urzędowym Szwajcarii, a tłumaczenie nie ma mocy prawnej; miarodajne są oficjalne teksty ustaw w języku niemieckim, francuskim i włoskim. Orzeczenie BGE 148 III 384 (5A_32/2021 z 1 lipca 2022 r.) przywołano w oficjalnym brzmieniu według stanu na 22 października 2026 r.

  1. Federal Constitution of the Swiss Confederation, Article 119 (Fedlex)
  2. Federal Act on Medically Assisted Reproduction (RMA), Arts. 2(k), 4 and 31 — Fedlex English translation (informational only)
  3. Federal Office of Public Health: Reproductive medicine legislation
  4. Swiss Federal Supreme Court, BGE 148 III 245 (2022)
  5. Swiss Federal Supreme Court, BGE 148 III 384 / 5A_32/2021 (1 July 2022)
  6. Swiss Federal Supreme Court, BGE 141 III 312 / 5A_748/2014 (2015)
  7. Federal Office of Public Health: Legislative projects regarding reproductive medicine
  8. Swiss Federal Office of Justice: Reproductive medicine
  9. European Court of Human Rights, D.B. and Others v. Switzerland (applications nos. 58817/15 and 58252/15), judgment of 22 November 2022

Poradniki — Szwajcaria

Ostatnia aktualizacja:

Autor: Khachatrian Razmik, LL.M.

Międzynarodowe usługi prawne w sprawach macierzyństwa zastępczego i pochodzenia dziecka — LEX SURROGACY, Lex Agency · Profil autora · Zasady redakcyjne