İsrail · Niyet sahibi ebeveynlerin uygunluğu

Gizli bir hukuki dosya incelemesi sırasında masadaki anonim uygunluk kontrol formu ve dallanan karar şeması.

İsrail’de taşıyıcı annelik için kimler başvurabilir? İkamet, aile durumu ve uygunluk

Kısa cevap

İsrail’de ülke içinde yürütülen taşıyıcı annelik süreci, ülkeye seyahat eden herkesin yararlanabileceği genel bir program değildir. Sağlık Bakanlığının güncel açıklamasına göre amaçlanan ebeveynlerin İsrail’de ikamet ediyor olması gerekir. Başvuruyu bir çift veya tek başına amaçlanan anne ya da baba yapabilir. Ancak ikamet tek başına yeterli değildir; yaş, genetik bağ, mevcut çocuk sayısı, sabıka geçmişinden kaynaklanan bazı riskler ve yetkili komitenin onayı da önemlidir.

Bu nedenle pratik soru yalnızca “Hangi pasaporta sahibim?” değildir; “Bu süreç bakımından İsrail’de ikamet eden kişi sayılacak mıyım ve diğer koşulları karşılıyor muyum?” sorusudur. Bakanlık, web sayfasıyla yasa arasında çelişki varsa yasanın uygulanacağını belirtir. Masraf yapmadan veya tedaviye başlamadan önce bir İsrail avukatı, yürürlükteki konsolide İbranice metni ve ikamet şartının nasıl uygulandığını doğrulamalıdır.

Uygunluk koşullarına genel bakış

Bakanlığın güncel listesi ilk değerlendirme için kullanılabilir, ancak onay garantisi değildir. Koşullar birlikte uygulanır ve komite somut başvuruyu ve sözleşmeyi inceler.

KonuResmî açıklamadaki koşulPratik sonuç
İkametAmaçlanan ebeveynler İsrail’de ikamet etmelidir.Yabancı ziyaretçi yalnızca ülkeye gelmenin yeterli olduğunu varsaymamalıdır.
Aile durumuBir çift veya tek başına amaçlanan anne ya da baba başvurabilir.Evlilik veya karşı cinsten ilişki evrensel bir ön koşul olarak belirtilmemiştir.
YaşSözleşme onaylandığında tüm başvuranlar en az 18 yaşında olmalı; amaçlanan ebeveynlerden en az biri henüz 54 yaşını doldurmamış olmalıdır. Özel durumlarda komite azami yaş koşuluna istisna tanıyabilir.İbranice ifade 54 yaşından küçük olmayı belirtir; istisna otomatik değildir.
Genetik bağTüp bebekte kullanılan yumurta veya spermlerden en az biri amaçlanan ebeveynlerden birine ait olmalıdır.Amaçlanan ebeveynden genetik katkı olmayan plan belirtilen koşulu karşılamaz.
Mevcut çocuklarBir çiftin birlikte ikiden fazla çocuğu olmamalı; tek başvuranın ikiden fazla genetik çocuğu bulunmamalıdır.Önceki ilişkilerden çocukların bulunduğu aile durumları komiteyle netleştirilmelidir.
Adli geçmişSuçun niteliği, ağırlığı veya koşulları çocuğun esenliğine ciddi zarar verilmesi konusunda gerçek bir kaygı doğuruyorsa mahkûmiyet önem taşıyabilir. Devam eden işlemler kararı geciktirebilir.Her mahkûmiyet otomatik ret sebebi değildir; çocuğa yönelik risk değerlendirilir.

Yabancı vatandaşlık ve İsrail’de ikamet

Bakanlık, yalnızca İsrail vatandaşlığını değil, İsrail’de ikameti şart koşar. 2018 tarihli yasal değişiklikle getirilen tanıma göre İsrail’de ikamet eden kişi, İsrail vatandaşı veya daimi ikamet izni sahibi olup başvurudan önceki beş yıl içinde en az üç yıl ya da önceki 18 ay içinde en az 12 ay İsrail’de yaşamış kişidir. Sağlık Bakanlığının 07/2021 sayılı uygulama genelgesi bu tanımı tekrarlar. Bakanlığın güncel İngilizce sayfası bu tanımı açıklamaz; bu nedenle İsrailli bir avukat, yürürlükteki birleştirilmiş İbranice metni ve sürelerin somut olayda nasıl hesaplanacağını kontrol etmelidir. Yabancı pasaportu, geçici vize veya çalışma izni tek başına vatandaşlık/daimi ikamet statüsü şartını karşılamaz; uzun süre kalmış olmak da kanuni süre koşulunun karşılandığını tek başına kanıtlamaz.

Ön inceleme listesinde İsrail kimlik kartı ve güncel Nüfus Sicili kaydı istenir; bu belgelere sahip olmayan yabancılar için alternatif bir yol açıklanmaz. İsrail’de yaşayan yabancı uyrukluysanız, statünüzün ve ikamet geçmişinizin yasal tanıma uyup uymadığını ve hangi kanıtların kabul edildiğini Ulusal Sorumlu’dan yazılı olarak teyit ettirin. Yalnızca tedavi için İsrail’e gelen biri, ülkeye girişin veya tedavi randevusu almanın ikamet şartını karşıladığını varsaymamalıdır. Klinik ya da acenteye ödeme yapmadan önce uygunluğunuzu netleştirin.

Çiftler, tek başvuranlar ve cinsel yönelim

Bakanlığın güncel açıklaması çiftleri, bekâr amaçlanan anneleri ve bekâr amaçlanan babaları açıkça kapsar. Erişimi yalnızca evli heteroseksüel çiftlerle sınırlayan eski özetler güncel idari yaklaşımın yerine kullanılmamalıdır. HCJ 781/15 sayılı davadaki 11 Temmuz 2021 tarihli ek kararda Yüksek Mahkeme, aynı cinsiyetten çiftlerin ve bekâr erkeklerin dışlanmasını ele almıştır; Bakanlığın güncel sayfası artık çiftleri ve bireyleri başvurabilecek kategoriler arasında saymaktadır. Diğer yasal koşullar ve komite onayı yine gereklidir.

Aile durumunuzu doğru beyan edin ve özellikle evli değilseniz, birlikte yaşıyorsanız veya yakın zamanda ayrıldıysanız komitenin hangi belgeleri isteyeceğini sorun. İki erkek amaçlanan ebeveyn bakımından Bakanlık sperme ilişkin özel bir kısıtlama da belirtir: döllenmede ebeveynlerden birinin spermi kullanılmalıdır; aynı döllenmede iki erkeğin spermi karıştırılamaz ve aynı tedavi döngüsünde her iki babanın embriyoları transfer edilemez. Ayrı döllenme döngileri için taşıyıcı annenin önceden onayı alınmalı ve bu onay sözleşmeye yazılmalıdır.

Yaş: genel kural ve istisna

Yasal metin ve Bakanlığın İbranice açıklamaları, sözleşme onaylandığında amaçlanan ebeveynlerin her birinin en az 18 yaşında olması ve en az birinin henüz 54 yaşını doldurmamış olması (yani 54 yaşından küçük olması) gerektiğini belirtir. Bakanlığın güncel İngilizce sayfası ise “not over 54” ifadesini kullanır; bu ifade 54 yaşını doldurmuş kişiyi de kapsar ve İbranice metinle çelişir. Özel durumlarda Onay Komitesi azami yaş koşulu karşılanmasa da sözleşmeyi onaylayabilir, ancak bu istisna otomatik değildir. 54. yaş gününe yaklaşan veya 54 yaşını doldurmuş kişiler, yaş kuralına güvenmeden önce İsrailli bir avukattan ve Ulusal Sorumlu’dan kendi durumlarına ilişkin yazılı teyit almalıdır.

Yumurta toplama yaşı, amaçlanan ebeveynlerin yaş sınırından ayrıdır. Bakanlık sayfasında tutarsız ifadeler vardır: bir bölümde amaçlanan annenin veya donörün yumurtalarının 43 yaşından önce toplanması gerektiği, başka bir bölümde ise amaçlanan annenin 43 yaşından sonra toplanan yumurtalarının onaylanmayacağı yazılıdır; İbranice sayfa “43 yaşına kadar” ifadesini kullanır. Bu nedenle yalnızca sayfaya bakarak 43. yaş günündeki kesin sınır belirlenememektedir. Tedaviden önce geçerli sınırı ve donör yumurtasına ilişkin kuralı yazılı olarak teyit ettirin. Bu, tüm amaçlanan ebeveynler için genel bir azami yaş değil, ayrı bir üreme tıbbı koşuludur.

Genetik bağ şartı

Tüp bebek için oluşturulan embriyoda kullanılan gametlerden en az biri amaçlanan ebeveynlerden birine ait olmalıdır. Bu şart Bakanlığın güncel açıklamasında hâlâ yer almaktadır. Bekâr erkekler ve aynı cinsiyetten çiftler için erişimin genişletilmesi, amaçlanan ebeveynlerden hiçbiriyle genetik bağ bulunmayan bir İsrail içi yol oluşturmadı. İlgili yumurta veya spermi hiçbir amaçlanan ebeveyn sağlayamıyorsa belirtilen eşik karşılanmaz.

Bakanlık, tek başına başvuran amaçlanan annenin kendi yumurtasını kullanması gerektiğini ve bu durumda yumurta bağışına izin verilmediğini ayrıca belirtir. Diğer donör gamet kuralları aile yapısına ve tedavi planına bağlı olabilir. Her kombinasyonun izinli olduğunu varsaymayın; tedaviden önce izin verilen gamet kaynağını ve genetik bağın nasıl belgeleneceğini doğrulayın.

Mevcut çocuklar, adli geçmiş ve sağlık

Bakanlığın özetine göre bir çiftin birlikte ikiden fazla çocuğu olmamalıdır. Tek başvuranın ikiden fazla genetik çocuğu bulunmamalıdır; Bakanlık, çocuğun taşıyıcı annelik sözleşmesi kapsamında doğmuş olup olmamasının sonucu değiştirmediğini açıklar. İngilizce sayfa, önceki ilişkilerden doğan çocuklar gibi yeniden kurulmuş ailelerin bütün durumlarını çözmez. Bu nedenle yalnızca aynı evde yaşayan çocukların sayılacağını varsaymayın; aile geçmişini açıklayın ve yazılı yorum isteyin.

Erişilebilen resmî olmayan birleştirilmiş kanun metni ayrıca geçici bir düzenlemeye yer vermektedir: amaçlanan ebeveynlerden birinin çocuğunun öldüğü belirli durumlarda çocuk sınırı, 11 Mart 2025’ten itibaren bir yıl süreyle üç olarak uygulanmıştır. Bu sürenin Mart 2026’da sona ermiş olduğu anlaşılmaktadır; Bakanlığın güncel açıklaması hâlâ iki çocuk sınırını belirtmekte ve daha sonraki bir uzatma veya geçiş kuralı doğrulanmamıştır. Bu durum sizi ilgilendiriyorsa, herhangi bir uzatma veya geçiş kuralının başvurunuza etkisini İsrailli bir avukattan ve Ulusal Sorumludan yazılı olarak teyit edin.

Adli geçmiş ölçütü çocuğun esenliğine odaklanır. İsrail’de veya yurt dışında verilen bir mahkûmiyet, suçun niteliği, ağırlığı veya koşulları çocuğa ciddi zarar gelebileceğine dair gerçek kaygı yaratıyorsa önemlidir. İlgili adli süreç devam ediyorsa komite sonuçlanana kadar kararını erteleyebilir; Bakanlık, sürecin yasaya uygun soruşturmanın açılmasıyla başladığını belirtir. Olayları doğru açıklayın ve somut kaydın nasıl değerlendirileceği konusunda hukuki görüş alın.

Komite ayrıca amaçlanan ebeveynlerin sağlık durumunu ve ilgili belgeleri değerlendirir. Amaçlanan anne varsa Bakanlık, gebe kalamama veya gebeliği sürdürememe ya da gebeliğin sağlığı ciddi biçimde tehlikeye atabileceği konusunda uzman hekim görüşü ister. Bu özel tıbbi koşul, her erkek başvurana uygulanabilecek evrensel bir şart gibi yorumlanmamalıdır. Psikolojik değerlendirme ve başka tıbbi belgeler de istenebilir.

Sözleşme ve taşıyıcı anne ayrıca değerlendirilir

Amaçlanan ebeveynlerin koşulları karşılaması tek başına yeterli değildir. Somut yazılı sözleşme, işlem başlamadan önce kanunen yetkili Onay Komitesi tarafından onaylanmalıdır. Bakanlığın özetine göre taraflar özgür iradeleriyle rıza göstermeli ve sözleşmenin anlamı ile sonuçlarını anlamalıdır; taşıyıcı annenin sağlığına veya çocuğun üstün yararına yönelik görünür bir tehlike bulunmamalı; sözleşme çocuğun veya taraflardan herhangi birinin haklarını zedelememelidir. Onaylanan sözleşmede döllenmiş yumurtaların taşıyıcı anneye yerleştirilmesi için en fazla altı deneme öngörülmelidir; ödemeler ve diğer koşullar da komitenin onayladığı sınırlar içinde kalmalıdır. Onaylanmış sözleşmede yapılacak her değişiklik için komitenin yeniden onayı gerekir.

Bakanlık, taşıyıcı annenin dininin amaçlanan anne veya babanın diniyle aynı olması gerektiğini belirtir. Anlaşmanın taraflarından hiçbiri Yahudi değilse komite, dinî temsilcisinin görüşüne dayanarak bu kuraldan ayrılabilir. Amaçlanan ebeveynler ile taşıyıcı annenin İsrail’de taşıyıcı annelik konusunda deneyimli farklı avukatları olmalıdır. Taşıyıcı anne kendi avukatını seçer; Bakanlığın açıklamasına göre avukatın ücret ve giderlerini amaçlanan ebeveynler karşılar. Onaylanmamış bir sözleşmeyi imzalamayın veya uygulamayın; özel bir sözleşmenin komite koşullarının yerine geçeceğini varsaymayın.

Bakanlığın güncel açıklaması, taşıyıcı annenin dininin amaçlanan anne veya babanın diniyle aynı olması gerektiğini belirtir. Ancak erişilebilen resmî olmayan birleştirilmiş kanun metninin (27 Mayıs 2025 tarihli sürüm) ilgili hükmünde amaçlanan anneden söz edilmektedir. Bakanlık, internet sayfası ile kanun arasında farklılık varsa kanunun üstün olduğunu açıkça belirttiğinden, özellikle bekâr amaçlanan baba veya iki erkekten oluşan çift bakımından bu kurala dayanılmadan önce yürürlükteki resmî metin ve 2021 kararı sonrasındaki yorum doğrulanmalıdır.

Ön inceleme ve hazırlanacak belgeler

Bakanlık, uygunluk konusunda gerçek bir tereddüt bulunan istisnai dosyalarda eşik koşullarının isteğe bağlı ön incelemesini açıklar. Bu aşama herkes için zorunlu değildir. Eşik koşullarının karşılandığının belirlenmesi nihai taşıyıcı annelik sözleşmesinin onaylanacağını garanti etmez; yalnızca sunulan belgeler üzerinden ilk koşulları ele alır.

Ön dosyada başvuru nedeni, aile durumu, yaş, İsrail’deki statü, din ve iletişim bilgilerini içeren kişisel yazı; her amaçlanan ebeveynin sağlık özeti; sperm ve yumurtanın kaynağına ilişkin beyanlar; gerekiyorsa güncel sperm testi; psikolojik değerlendirme; avukat huzurunda imzalanan tıbbi gizlilikten feragat belgeleri; kimlik kartı kopyaları; Nüfus Kayıt örneği; önceki beş yılın seyahat bilgileri; polis ve adli sicil bilgilerinin alınmasına rıza bulunabilir. Kesin liste aile yapısına bağlıdır. Bu özeti kesin liste saymak yerine güncel resmî kontrol listesini kullanın.

Tam başvuru ve onay sırası

Tam dosyayı hazırlamadan önce güncel belge listesini ve başvuru yöntemini Bakanlıktan doğrulayın. Yayımlanan süreç; ortak başvuruyu, sözleşme taslağını ve varsa aracılık sözleşmesini, amaçlanan ebeveynlerin tıbbi, kimlik, kayıt, psikolojik ve adli belgelerini, ayrıca taşıyıcı annenin tıbbi ve psikolojik dosyası ile sigorta bilgilerini içerir. Yayımlanan talimatlar dört basılı nüsha ve her biri en fazla 15 MB olan, ardışık üç PDF dosyasına bölünmüş taranmış bir elektronik dosya öngörür. İdari talimatlar değişebileceğinden göndermeden önce yeniden kontrol edilmelidir.

İsrail’de taşıyıcı annelik konusunda deneyimli bir avukat sözleşmeyi hazırlamalı veya incelemeli ve gerekli yeminli beyanları koordine etmelidir. Komite dosyayı inceler, ek bilgi isteyebilir, taraflarla görüşebilir ve taslakta değişiklik talep edebilir. Onaydan sonra sözleşme komite önünde imzalanır ve komite sürecin başlamasına izin verir. Ön görüşme veya ilk uygunluk incelemesi yapılmış olmasını gerekçe göstererek tedaviye, embriyo transferine ya da onaylı koşullar dışındaki ödemelere başlamayın.

Ret, devam eden süreçler ve koşullardaki değişiklikler

Başvuru reddedilirse Bakanlığın açıklamasına göre komite gerekçelerini yazılı olarak bildirmelidir. Ret, amaçlanan ebeveynlere ilişkin bir koşula dayanıyorsa yeni başvuru normalde ret tarihinden itibaren en az iki yıl geçmeden değerlendirilmez. Bakanlık, kararın dayandığı olgu, durum veya koşullarda önemli bir değişiklik olması hâlinde istisna tanır. Bu nedenle iki yıllık kural, açıkça belirtilen bu istisnayla birlikte okunmalı; her durumda mutlak yasak sayılmamalıdır.

Embriyo rahme yerleştirilmeden önce amaçlanan ebeveynler ve taşıyıcı anne, komiteye daha önce sunulan bilgilerdeki değişiklikleri gecikmeden bildirmelidir. Yerleştirmeden önce önemli bir değişiklik olursa komite onayı yeniden değerlendirebilir. Devam eden ceza süreçleri de kararın ertelenmesine yol açabilir. Ret veya yeni bir olgu hâlinde yazılı kararı alın, uygulanan kesin ölçütü belirleyin, sunulan kanıtları saklayın ve olası usul adımları ile süreler için İsrailli bir avukata danışın. Bu rehber herhangi bir itiraz süresi belirlemez.

Pratik karar yolu

İsrail dışında yaşıyor ve ülkede yerleşik ikametiniz bulunmuyorsa, yerel programın yabancı başvuranlara açık olduğunu varsayarak tedavi rezervasyonu yapmayın. Önce ulusal sorumluya ikamet şartını karşılayıp karşılamadığınızı sorun; resmî açıklama bunu eşik koşulu olarak belirtir. Yabancı uyruklu olup İsrail’de yaşıyorsanız, yasa bakımından statünüzü ve kabul edilecek belgeleri yazılı olarak teyit ettirin. İsrail’de ikamet ediyorsanız ve çift olarak veya tek başınıza başvuracaksanız, program için ödeme yapmadan önce yaş, genetik katkı, çocuk sayısı, adli konular ve ilgili tıbbi şartları kontrol edin.

Bakanlığın özetine göre tüp bebek, implantasyon, gebeliğin taşınması ve doğum İsrail’de gerçekleşmelidir; ancak komite haklı nedenlerle gebeliğin bir bölümünün İsrail dışında sürdürülmesine izin verebilir. İsrail sürecine kabul edilmek, ebeveynliğin tanınması, vatandaşlık, pasaport veya çocukla başka ülkeye seyahat izni anlamına gelmez; bunlar ayrı hukuk kurallarına ve makamlara bağlıdır. Bu metni hukuki izin değil ilk kontrol olarak kullanın ve geri dönülmez adımlardan önce güncel hukuku, ikameti ve belge listesini İsrailli bir avukata doğrulatın.

Kaynaklar ve doğrulama notları

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar