Wie kan in Israël draagmoederschap aanvragen? Verblijf, gezinssituatie en toelating
Het korte antwoord
De binnenlandse draagmoederschapsprocedure in Israël is geen programma voor iedereen die naar het land reist. Volgens de actuele informatie van het ministerie van Volksgezondheid moeten wensouders inwoners van Israël zijn. Een aanvraag kan worden ingediend door een stel of door één alleenstaande wensmoeder of wensvader. Verblijf alleen is echter niet voldoende: ook leeftijd, een genetische band, het aantal bestaande kinderen, bepaalde risico’s rond het strafrechtelijk verleden en goedkeuring door de bevoegde commissie zijn van belang.
De praktische vraag is dus niet alleen: “Welk paspoort heb ik?”, maar: “Word ik voor deze procedure als inwoner van Israël aangemerkt en voldoe ik aan de overige criteria?” Deze gids is gebaseerd op de Engelstalige ministeriepagina die op 23 oktober 2026 is gecontroleerd. Het ministerie waarschuwt dat de wet voorgaat als de webpagina daarmee in strijd is. Laat vóór kosten of behandeling een Israëlische advocaat de actuele geconsolideerde Hebreeuwse wettekst en de precieze toepassing van het verblijfsvereiste controleren.
Toelatingscriteria in één overzicht
De actuele lijst van het ministerie is geschikt voor een eerste controle, maar garandeert geen goedkeuring. De voorwaarden gelden samen; de commissie beoordeelt de concrete aanvraag en overeenkomst.
| Onderwerp | Wat de officiële informatie vermeldt | Praktisch gevolg |
|---|---|---|
| Verblijf | De wensouders moeten inwoners van Israël zijn. | Een buitenlandse bezoeker mag niet aannemen dat een reis naar Israël volstaat. |
| Gezinssituatie | Een stel of één alleenstaande wensmoeder of wensvader kan aanvragen. | Een huwelijk of heteroseksuele relatie wordt niet als universele voorwaarde genoemd. |
| Leeftijd | Alle aanvragers moeten bij goedkeuring van de overeenkomst ten minste 18 jaar zijn; ten minste één wensouder mag de leeftijd van 54 nog niet hebben bereikt. In bijzondere gevallen kan de commissie een uitzondering op de maximumleeftijd toestaan. | De Hebreeuwse formulering betekent jonger dan 54; de uitzondering is niet automatisch. |
| Genetische band | Ten minste één eicel of zaadcel die bij IVF wordt gebruikt, moet afkomstig zijn van een wensouder. | Een plan zonder genetische bijdrage van een wensouder voldoet niet aan de genoemde voorwaarde. |
| Bestaande kinderen | Een stel mag niet meer dan twee gezamenlijke kinderen hebben; één alleenstaande wensouder mag niet meer dan twee genetische kinderen hebben. | Situaties met kinderen uit eerdere relaties moeten met de commissie worden besproken. |
| Strafrechtelijke zorgen | Een veroordeling kan relevant zijn als aard, ernst of omstandigheden een reële zorg over aanzienlijke schade aan het welzijn van het kind opleveren. Lopende procedures kunnen de beslissing vertragen. | Niet iedere veroordeling leidt automatisch tot uitsluiting; het risico voor het kind wordt beoordeeld. |
Buitenlandse nationaliteit en verblijf in Israël
Het ministerie stelt verblijf in Israël als voorwaarde, niet alleen de Israëlische nationaliteit. Volgens de definitie die bij de wetswijziging van 2018 is ingevoerd, is een Israëlische ingezetene een Israëlisch staatsburger of iemand met een vergunning voor permanent verblijf die in de vijf jaar vóór de aanvraag ten minste drie jaar, of in de 18 maanden vóór de aanvraag ten minste twaalf maanden, in Israël heeft gewoond. Deze definitie staat ook in de uitvoeringscirculaire 07/2021 van het ministerie van Volksgezondheid. De huidige Engelse ministeriepagina vermeldt de definitie niet; laat daarom een Israëlische advocaat de geldende geconsolideerde Hebreeuwse tekst en de berekening van de perioden voor uw situatie controleren. Een buitenlands paspoort, tijdelijk visum of werkvergunning voldoet op zichzelf niet aan het vereiste van staatsburgerschap of permanent verblijf; een lang verblijf bewijst evenmin op zichzelf dat aan de wettelijke verblijfsduur is voldaan.
De voorlopige checklist vraagt om Israëlische identiteitskaarten en een recent uittreksel uit het bevolkingsregister, maar vermeldt geen vervangende procedure voor buitenlanders die deze documenten niet hebben. Woont u als buitenlandse staatsburger in Israël, vraag de nationale toezichthouder dan schriftelijk of uw status en verblijfsverleden aan de wettelijke definitie voldoen en welk bewijs wordt aanvaard. Wie alleen voor behandeling naar Israël reist, moet niet aannemen dat aankomst of een behandelafspraak aan de verblijfsvoorwaarde voldoet. Bevestig de geschiktheid voordat u een kliniek of agentschap betaalt.
Stellen, alleenstaande aanvragers en seksuele gerichtheid
De actuele informatie van het ministerie noemt uitdrukkelijk stellen, alleenstaande wensmoeders en alleenstaande wensvaders. Verouderde samenvattingen die de toegang beperken tot gehuwde heteroseksuele stellen geven de huidige bestuurlijke positie niet weer. In het aanvullende arrest van het Hooggerechtshof van 11 juli 2021 in zaak HCJ 781/15 werd de uitsluiting van stellen van hetzelfde geslacht en alleenstaande mannen behandeld; de huidige ministeriepagina noemt stellen en alleenstaanden nu als mogelijke aanvragers. De overige wettelijke voorwaarden en goedkeuring door de commissie blijven noodzakelijk.
Geef uw gezinssituatie correct op en vraag welke bewijsstukken in uw situatie nodig zijn, vooral als u niet getrouwd bent, samenwoont of onlangs uit elkaar bent gegaan. Voor twee mannelijke wensouders vermeldt het ministerie bovendien een specifieke beperking voor het gebruik van sperma: het sperma moet afkomstig zijn van één van de wensouders; sperma van beide mannen mag niet bij één bevruchting worden gemengd en embryo’s van beide vaders mogen niet in dezelfde behandelcyclus worden teruggeplaatst. Voor afzonderlijke bevruchtingscycli is voorafgaande toestemming van de draagmoeder vereist, vastgelegd in de overeenkomst.
Leeftijd: hoofdregel en uitzondering
De wettelijke formulering en de Hebreeuwse informatie van het ministerie bepalen dat alle wensouders bij goedkeuring van de overeenkomst ten minste 18 jaar moeten zijn en dat ten minste één van hen de leeftijd van 54 nog niet mag hebben bereikt (dus jonger dan 54 moet zijn). De huidige Engelse ministeriepagina zegt daarentegen “not over 54”, wat ook iemand van precies 54 zou omvatten; die vertaling wijkt af van de Hebreeuwse tekst. In bijzondere gevallen kan de goedkeuringscommissie ondanks de maximumleeftijd goedkeuring verlenen, maar dat is geen automatische uitzondering. Wie bijna 54 is of die leeftijd al heeft bereikt, moet vóór het vertrouwen op deze regel schriftelijke, op de eigen situatie toegesneden bevestiging vragen aan een Israëlische advocaat en de nationale toezichthouder.
De leeftijdsgrens voor het ophalen van eicellen staat los van de leeftijdsgrens voor wensouders. De ministeriepagina gebruikt tegenstrijdige formuleringen: op één plek staat dat eicellen van de wensmoeder of een donor vóór de leeftijd van 43 moeten zijn verkregen, terwijl elders staat dat eicellen van de wensmoeder die zijn verkregen nadat zij ouder dan 43 was niet worden goedgekeurd; de Hebreeuwse pagina zegt “tot de leeftijd van 43 jaar”. De exacte grens op de 43e verjaardag is daarom niet duidelijk uit de pagina alleen. Vraag vóór de behandeling schriftelijk bevestiging van de toepasselijke grens en de regel voor donoreicellen. Dit is een afzonderlijke medisch-reproductieve voorwaarde en geen algemene maximumleeftijd voor alle wensouders.
De vereiste genetische band
Ten minste één van de geslachtscellen die worden gebruikt om het IVF-embryo te maken, moet van een wensouder zijn. Deze eis staat nog steeds in de actuele informatie van het ministerie. De uitbreiding van de toegang tot alleenstaande mannen en stellen van hetzelfde geslacht heeft geen Israëlische route gecreëerd zonder genetische band met een van de wensouders. Als geen van de wensouders de relevante eicel of zaadcel kan leveren, wordt niet aan de genoemde drempel voldaan.
Het ministerie vermeldt een specifieke regel voor een alleenstaande wensmoeder: de gebruikte eicel moet van haarzelf zijn; eiceldonatie is in dat geval niet toegestaan. Andere regels voor donorgameten kunnen afhangen van de gezinssamenstelling en het behandelplan. Ga er niet van uit dat elke combinatie is toegestaan; laat vóór behandeling bevestigen welke gametebron mag worden gebruikt en hoe de genetische band wordt aangetoond.
Bestaande kinderen, strafrechtelijk verleden en gezondheid
Volgens de samenvatting van het ministerie mag een stel niet meer dan twee gezamenlijke kinderen hebben. Eén alleenstaande wensouder mag niet meer dan twee genetische kinderen hebben; het ministerie verduidelijkt dat een kind meetelt, ook als het via een draagmoederschapsovereenkomst is geboren. De Engelstalige pagina lost niet alle situaties van samengestelde gezinnen op, zoals kinderen uit eerdere relaties. Geef daarom de volledige gezinssituatie door en vraag om een schriftelijke uitleg in plaats van aan te nemen dat alleen kinderen in hetzelfde huishouden meetellen.
Een toegankelijke maar niet-officiële geconsolideerde wettekst vermeldt ook een tijdelijke regeling: in bepaalde gevallen waarin een kind van een wensouder was overleden, werd de grens gedurende één jaar vanaf 11 maart 2025 verhoogd tot drie kinderen. Die periode lijkt in maart 2026 te zijn geëindigd; de actuele richtlijn van het ministerie vermeldt nog steeds een maximum van twee kinderen en een latere verlenging of overgangsregel is niet geverifieerd. Als dit op uw situatie van toepassing is, vraag dan schriftelijk aan een Israëlische advocaat en de Nationale Toezichthouder of een verlenging of overgangsregel gevolgen heeft voor uw aanvraag.
Het criterium over het strafrechtelijk verleden is gericht op het welzijn van het kind. Een veroordeling in Israël of daarbuiten is relevant als de aard, ernst of omstandigheden van het delict een reële zorg opleveren over aanzienlijke schade aan het kind. Als gerelateerde procedures nog lopen, kan de commissie de beslissing uitstellen tot ze zijn afgerond; volgens het ministerie begint een procedure bij de opening van een onderzoek overeenkomstig de wet. Geef de feiten nauwkeurig op en laat beoordelen hoe het concrete dossier zal worden gewogen.
De commissie houdt ook rekening met de gezondheid van de wensouders en de bijbehorende documenten. Als er een wensmoeder is, noemt het ministerie een specialistisch medisch advies over het onvermogen om zwanger te worden of een zwangerschap uit te dragen, of over het risico dat een zwangerschap haar gezondheid ernstig in gevaar brengt. Deze specifieke medische eis mag niet worden opgevat als een universele voorwaarde die op iedere mannelijke aanvrager van toepassing is. Ook psychologische beoordelingen en andere medische stukken kunnen nodig zijn.
De overeenkomst en draagmoeder worden afzonderlijk beoordeeld
Voldoen aan de criteria voor wensouders is niet genoeg. De concrete schriftelijke overeenkomst moet vóór aanvang van de procedure door de wettelijke goedkeuringscommissie worden goedgekeurd. Volgens de samenvatting van het ministerie moeten alle partijen vrijwillig instemmen en de betekenis en gevolgen van de overeenkomst begrijpen; er mag geen duidelijk gevaar bestaan voor de gezondheid van de draagmoeder of het belang van het kind; en de overeenkomst mag de rechten van het kind of een partij niet schaden. De goedgekeurde overeenkomst mag niet meer dan zes pogingen tot implantatie van bevruchte eicellen bij de draagmoeder toestaan; betalingen en andere voorwaarden moeten eveneens door de commissie zijn goedgekeurd. Elke wijziging van een reeds goedgekeurde overeenkomst vereist opnieuw goedkeuring van de commissie.
Het ministerie vermeldt dat de draagmoeder dezelfde religie moet hebben als de wensmoeder of wensvader. Als geen van de partijen bij de overeenkomst Joods is, kan de commissie op basis van een advies van haar religieuze vertegenwoordiger van die regel afwijken. De wensouders en draagmoeder moeten door verschillende advocaten met ervaring in Israëlisch draagmoederschapsrecht worden bijgestaan. De draagmoeder kiest haar advocaat zelf; volgens het ministerie betalen de wensouders diens honorarium en kosten. Onderteken of voer geen niet-goedgekeurde overeenkomst uit en ga er niet van uit dat een privaat contract de voorwaarden van de commissie kan vervangen.
De actuele richtlijn van het ministerie formuleert de eis als dezelfde religie als de wensmoeder of wensvader. Een toegankelijke maar niet-officiële geconsolideerde wettekst (versie van 27 mei 2025) verwijst in deze bepaling echter naar de wensmoeder. Omdat het ministerie uitdrukkelijk vermeldt dat de wet voorgaat bij strijdigheid met de webpagina, moeten de geldende officiële tekst en de uitleg na de uitspraak van 2021 worden bevestigd voordat op deze regel wordt vertrouwd, vooral bij een alleenstaande wensvader of een mannenpaar.
Voorlopige screening en voor te bereiden documenten
Het ministerie beschrijft een facultatieve voorlopige toets van de drempelvoorwaarden voor uitzonderlijke gevallen waarin echte twijfel bestaat over de toelating. Deze stap is niet voor iedere aanvrager verplicht. Een bevestiging dat aan de drempelvoorwaarden is voldaan, garandeert geen goedkeuring van de definitieve draagmoederschapsovereenkomst; zij betreft alleen de eerste voorwaarden op basis van de ingediende documenten.
Het voorlopige dossier kan bestaan uit een persoonlijke brief met de reden van aanvraag, gezinssituatie, leeftijd, status in Israël, religie en contactgegevens; medische samenvattingen van iedere wensouder; verklaringen over de herkomst van sperma en eicellen; zo nodig een recente spermatest; een psychologische beoordeling; verklaringen van afstand van medisch beroepsgeheim, ondertekend bij een advocaat; kopieën van identiteitskaarten; een uittreksel uit het bevolkingsregister; reisgegevens over de afgelopen vijf jaar; en toestemming om politie- en strafregistergegevens op te vragen. De precieze lijst hangt af van de gezinssituatie. Gebruik de actuele officiële checklist en beschouw deze samenvatting niet als een volledige indieningslijst.
Volledige aanvraag en goedkeuringsstappen
Bevestig vóór het samenstellen van het volledige dossier bij het ministerie welke documenten en indieningswijze op dat moment gelden. De gepubliceerde procedure omvat de gezamenlijke aanvraag, het ontwerp van de overeenkomst en zo nodig een bemiddelingsovereenkomst; daarnaast de medische, identiteits-, register-, psychologische en strafrechtelijke stukken van de wensouders, plus het medische en psychologische dossier en verzekeringsinformatie van de draagmoeder. De gepubliceerde instructies noemen vier papieren exemplaren en een gescand elektronisch dossier dat is verdeeld over drie opeenvolgende PDF-bestanden van maximaal 15 MB per bestand. Omdat administratieve instructies kunnen veranderen, moeten ze vóór verzending opnieuw worden gecontroleerd.
Een Israëlische advocaat met ervaring in draagmoederschap moet de overeenkomst opstellen of beoordelen en de vereiste verklaringen coördineren. De commissie onderzoekt het dossier, kan aanvullende informatie opvragen, partijen horen en wijzigingen in het ontwerp eisen. Na goedkeuring wordt de overeenkomst bij de commissie ondertekend; daarna geeft de commissie toestemming om de procedure te beginnen. Begin niet met behandeling, embryotransfer of betalingen buiten de goedgekeurde voorwaarden alleen omdat er een oriënterend gesprek of eerste toets heeft plaatsgevonden.
Afwijzing, lopende procedures en gewijzigde omstandigheden
Bij afwijzing moet de commissie volgens het ministerie de redenen schriftelijk meedelen. Als de afwijzing berust op een voorwaarde die de wensouders betreft, wordt een nieuwe aanvraag doorgaans pas na ten minste twee jaar vanaf de afwijzing behandeld. Het ministerie noemt een uitzondering als de feiten, omstandigheden of voorwaarden waarop de beslissing berustte wezenlijk veranderen. De tweejaarsregel moet dus samen met deze uitdrukkelijke uitzondering worden gelezen, niet als een absoluut verbod in ieder geval.
Vóór de implantatie moeten wensouders en draagmoeder wijzigingen in eerder aan de commissie verstrekte informatie onverwijld melden. Bij een wezenlijke verandering vóór implantatie kan de commissie haar goedkeuring heroverwegen. Lopende strafrechtelijke procedures kunnen ook tot uitstel leiden. Vraag bij afwijzing of nieuwe feiten de schriftelijke beslissing op, bepaal welk concreet criterium is toegepast, bewaar de ingediende bewijsstukken en bespreek met een Israëlische advocaat mogelijke procedurele stappen en toepasselijke termijnen. Deze gids stelt geen beroepstermijn vast.
Praktisch beslispad
Woont u buiten Israël en hebt u daar geen bestendig verblijf, boek dan geen behandeling in de veronderstelling dat het binnenlandse programma openstaat voor buitenlandse aanvragers. Vraag eerst aan de nationale toezichthouder of u aan het verblijfsvereiste voldoet; de officiële informatie presenteert dit als een drempelvoorwaarde. Bent u een buitenlandse staatsburger die in Israël woont, vraag dan schriftelijk bevestiging van uw status voor deze wet en van de aanvaarde documenten. Woont u in Israël en vraagt u als stel of alleenstaande aan, controleer dan vóór betaling leeftijd, genetische bijdrage, aantal kinderen, strafrechtelijke kwesties en relevante medische voorwaarden.
Volgens de samenvatting van het ministerie moeten IVF, implantatie, zwangerschap en geboorte in Israël plaatsvinden, tenzij de commissie om gegronde redenen toestemming geeft om een deel van de zwangerschap buiten Israël te dragen. Toelating tot de procedure bepaalt niet automatisch ouderschap, nationaliteit, een paspoort of reizen met het kind naar een ander land; daarvoor gelden andere wetten en autoriteiten. Gebruik de tekst als eerste controle, niet als juridische vrijgave, en laat vóór onomkeerbare stappen de wet, verblijfsstatus en actuele checklist door een Israëlische advocaat controleren.
Bronnen en verificatienotities
- S1. Ministerie van Volksgezondheid, “Surrogacy in Israel”.
- S2. HCJ 781/15, Arad-Pinkas, aanvullend arrest van 11 juli 2021 (volledige tekst overgenomen op een secundaire juridische website; actuele categorieën vergeleken met de ministerie-informatie).
- S4. Israëlisch ministerie van Volksgezondheid, officiële Hebreeuwse informatie, “פונדקאות בישראל”.
- S5. Knesset, wet inzake overeenkomsten voor draagmoederschap (goedkeuring van de overeenkomst en status van de pasgeborene), wijziging nr. 2 uit 2018, officiële publicatie in het Book of Laws.
- S6. Israëlisch ministerie van Volksgezondheid, circulaire van de directeur-generaal 07/2021 met uitvoeringsrichtlijnen voor de draagmoederschapswet.
- S7. Knesset Tracker, geconsolideerde Hebreeuwse tekst van de wet inzake draagmoederschapsovereenkomsten (niet-officiële transcriptie; versie van 27 mei 2025; uitsluitend ter bevestiging, niet gezaghebbend).
