Hindistan’da taşıyıcı gebelikte amaçlanan ebeveyn kim olabilir?
Hindistan kuralları, tedaviyi ödeyebilen herkese taşıyıcı gebelik hakkı tanımaz. 25 Ocak 2022’den beri yürürlükte olan 2021 tarihli Surrogacy (Regulation) Act yalnızca belirli başvuru kategorilerine izin verir ve gestasyonel taşıyıcı gebeliği gerekli kılan tıbbi endikasyon arar. Vatandaşlık, OCI statüsü, evlilik, yaş, mevcut çocuklar, sertifikalar ve göçmenlik ya da çıkış izinleri ayrı ayrı incelenmelidir. Bir kliniğin tedaviyi ayarlayabileceğini söylemesi yasal uygunluğu, vize hakkını, hukuki ebeveynliği veya çocuğu yurt dışına çıkarma iznini kanıtlamaz. Bu rehber, tıbbi değerlendirme veya ülke bazlı hukuk incelemesinin yerini tutmaz.
İlk uygunluk kontrolü
| Başvuru kategorisi | İlk değerlendirme |
|---|---|
| Hindistan vatandaşı çift | Hukuken evli Hintli bir erkek ve kadın, Bölge Tıp Kurulu tıbbi endikasyonu onaylar ve yaş, çocuk ve sertifika koşulları karşılanırsa uygun olabilir. |
| Hint kökenli çift / OCI | Her iki eşin de OCI kartı olmalıdır. Ulusal Kurul tavsiyesi, eyalet/birlik bölgesi sertifikaları ve diğer yasal kriterler gereklidir. |
| Bekâr kadın başvuru sahibi | Kanun bu kategoriyi 35–45 yaşındaki, dul veya boşanmış bir Hindistan vatandaşı kadın olarak tanımlar. Hiç evlenmemiş kadın bu tanıma girmez. |
| Diğer yabancı vatandaşlar | Yabancı pasaport veya Hint kökeni tek başına uygunluk sağlamaz. Resmî SSS yabancıların hizmetten yararlanamayacağını belirtir; OCI’siz veya karma statülü çift uygun olduğunu varsaymamalıdır. |
Uygulanan hukuki test
Başlangıç noktası, Kurallar ve değişiklikleriyle birlikte 2021 tarihli Surrogacy (Regulation) Act’in 4. maddesidir. Kanun 25 Ocak 2022’den beri yürürlüktedir ve Hindistan’daki bir kliniği kullanmak için genel bir hak tanımaz. Başvuran tanınmış bir kategoriye girmeli, gestasyonel taşıyıcı gebeliği gerekli kılan tıbbi endikasyonu kanıtlamalı ve işlem başlamadan önce kanunen gerekli sertifikaları almalıdır. Gestasyonel taşıyıcı gebelikte taşıyıcı kadın embriyoyu taşır ancak çocukla genetik bağı yoktur. Klinik reklamı veya ödeme gücü yasal uygunluk kararının yerini tutmaz. Bu değerlendirme klinik politikasından ayrı bir hukuki karardır; gerekli belgeler olmadan sözleşme, ödeme veya tedavi planı tek başına başvuru hakkı doğurmaz.
Yabancı vatandaşlık, OCI ve Hint kökeni
2023 değişiklik kuralları “Hint kökenli çift” kavramını, hem kocanın hem eşin Overseas Citizen of India (OCI) kartı sahibi olduğu evli çift olarak tanımlar. Bu, Hint kökenli herkes için genel bir istisna değildir. Her iki eşin de geçerli OCI kartı olmalıdır; tek kart yeterli değildir. Kartların geçerlilik tarihleri ve kimlik bilgileri başvuru belgelerinde tutarlı olmalıdır. Hint kökenli atalara sahip olmak, OCI kartı şartını karşılamaz. Resmî SSS yabancıların hizmetten yararlanamayacağını, ancak NRI’ların, OCI sahiplerinin ve uygun Hint kökenli başvuranların kurallara tabi olarak başvurabileceğini belirtir. İlgili Hint vatandaşlığı veya her iki eşte tanımlanan OCI statüsü bulunmayan sıradan yabancılar Hindistan’ı kullanılabilir bir seçenek olarak görmemelidir. Karma statülü çiftler ödeme veya seyahatten önce yazılı karar almalıdır.
Yabancı pasaportlu başvurulara ilişkin SSS ifadeleri tam olarak açık değildir: 12. yanıt yabancıların hizmetten yararlanamayacağını söylerken 13. yanıt NRI’leri, OCI kartı sahiplerini ve yabancı pasaport taşıyan Hindistan kökenlileri daha geniş biçimde sayar. Ancak Rules’ta tanımlanan “Couple of Indian Origin” kategorisi her iki eşin de OCI kartı sahibi olmasını gerektirir. 13. yanıttan, OCI sahibi olmayan yabancı için bağımsız bir başvuru yolu bulunduğu sonucunu çıkarmayın; dosyaya özgü yazılı karar alın.
Hindistan’da ikamet zorunlu mu?
İncelenen kanun ve kurallarda bağımsız bir uygunluk şartı olarak genel bir asgari Hindistan’da ikamet süresi belirtilmemiştir. Ulusal Kurul tavsiyesi için kullanılan Form 1, Hindistan adresini “varsa” ister ve başvuranın şu an yaşadığı yabancı ülkeyi de sorar. Bu, söz konusu form için Hindistan adresinin mutlak bir ön koşul olmadığını gösterir; ancak diğer sertifikaların yurt dışındaki başvuranlara verilmesini veya tüm sürecin uzaktan yürütülmesini garanti etmez. Formdaki ifade yalnızca Ulusal Kurul tavsiyesi başvurusuyla ilgilidir; diğer idari belgelerin yerel şartlarını ortadan kaldırmaz. Kabul makamının adı ve dayanağı yazılı yanıtta açıkça belirtilmelidir. Başvurmadan önce hangi makamın dosyayı kabul edeceğini, yerel adres veya şahsen bulunma gerekip gerekmediğini ve sertifikaların nasıl verileceğini yazılı sorun.
Department of Health Research’ın 13 Mayıs 2025 tarihli talimatı, Hindistan’da ikamet adresi bulunmayan OCI çiftlerini özellikle ele alır. Talimata göre, yasa ve Rules’taki koşulları karşılamaları şartıyla çift, gerekli belgeler için tedaviyi yaptırmayı planladığı eyalet, ilçe veya Birlik Bölgesi’ndeki yetkili makama başvurabilir. Dolayısıyla bölgesel yetki tamamen belirsiz değildir; OCI çiftleri için bir başvuru yolu belirtilmiştir. Başvurmadan önce güncel yerel işlemleri ve yetkili makam ile District Medical Board arasındaki görev paylaşımını yazılı olarak teyit edin. Bu talimat, karma statülü çiftlere veya ayrı “intending woman” kategorisine otomatik olarak uygulanmaz.
Evlilik ve aile durumu
Amaçlanan çift için kanun, bir erkek ile bir kadın arasında hukuken geçerli evlilik arar; evli olmayan partnerler ve bekâr erkek tanımlanan kategoriye girmez. İncelenen hüküm genel bir beş yıllık asgari evlilik süresi öngörmez; güncel kaynak olmadan eski rehberlerden bu şart aktarılmamalıdır. Alternatif “amaçlanan kadın” kategorisi daha dardır: Hindistan vatandaşı, dul veya boşanmış ve 35–45 yaşlarında olmalıdır. Hiç evlenmemiş kadın veya bekâr erkek bu tanıma girmez. Yabancı evlilik veya boşanmanın tanınması ve belge tasdiki yetkili makamdan teyit edilmelidir. Yurt dışında düzenlenen belgenin yalnızca tercüme edilmiş olması yeterli olmayabilir; tasdik ve tanıma şartlarını dosya bazında sorun.
Yaş ve mevcut çocuklar
Uygunluk sertifikasının verildiği gün çiftteki kadın 23–50, erkek 26–55 yaşında olmalıdır. 4. madde, biyolojik, evlat edinilmiş veya önceki taşıyıcı gebelikten doğmuş yaşayan çocuğu bulunan çifti de dışlar. Çocukta zihinsel veya fiziksel engel, yaşamı tehdit eden rahatsızlık ya da kalıcı tedavisi olmayan ölümcül hastalık bulunması ve yetkili makamın Bölge Tıp Kurulu belgesine dayanarak onay vermesi hâlinde dar bir istisna vardır. İstisna otomatik değildir; onay ve tıbbi kanıt şarttır. Yaş sınırları sertifikanın düzenlendiği gün esas alındığından, bekleme süresi eşlerden birinin sınırı aşmasına yol açabilir; takvimi dosya hazırlanırken kontrol edin. Çocuk hükmü çiftler için yazılmıştır; tek başvuran kadın kategorisine otomatik uygulanmamalıdır.
Hindistan Yüksek Mahkemesinin 9 Ekim 2025 tarihli kararı (2025 INSC 1209) uyarınca yaş sınırı, ancak yetkili makam çiftin taşıyıcı gebelik sürecine 25 Ocak 2022’den önce başladığını, gametlerin alınmasından sonra embriyo oluşturma ve dondurma aşamasına (Aşama A) ulaştığını ve dondurulmuş embriyonun taşıyıcı annenin rahmine transferi aşamasına (Aşama B) geldiğini tespit ederse ve uygulanabilir Kural 14 şartları da karşılanırsa geriye dönük uygulanamaz. Mahkeme, önündeki davalardaki çiftleri korumuş, yaş sınırlarını genel olarak geçersiz saymamıştır. Benzer durumdaki çiftler görevli bölgesel High Court’a başvurabilir ve her aşama ile tarihe ilişkin belgeleri saklamalıdır. Bu, daha sonra yaş sınırını aşan herkes için genel bir muafiyet değildir.
Sertifikalar ve işlem sırası
Önce Bölge Tıp Kurulu tıbbi endikasyonu onaylamalıdır. Ardından yetkili makam gereklilik ve uygunluk sertifikalarını düzenler. Hint kökenli çift ile amaçlanan kadın ayrıca Form 1 üzerinden Ulusal Kurul tavsiyesi istemelidir. Kanun ve Rules ayrıca ebeveynlik ve velayet hakkında birinci sınıf Magistrate veya daha üst düzey bir mahkeme tarafından verilen karar ile taşıyıcı kadın lehine, gebelik komplikasyonları ve doğum sonrası komplikasyonlardan kaynaklanan tüm masrafları karşılamaya yeterli 36 aylık sigorta gerektirir. Kesin sıra, yetkili makam ve yerel başvuru yöntemi, özellikle başvuranlar yurt dışında yaşıyorsa, yazılı teyit edilmelidir. Gerekli belgeler verilmeden embriyo transferine başlamayın. Her belge farklı bir makamın görevine girebilir; klinik veya aracı kurumun sözlü teyidi bu kurumların yerine geçmez.
Hindistan’da adresi olmayan bir OCI çifti için DHR’nin 13 Mayıs 2025 tarihli talimatı, ebeveynlik ve velayet kararını almak üzere essentiality belgesini düzenleyen eyalet/ilçe/Birlik Bölgesi Magistrate mahkemesine başvurulmasını öngörür. Gerekli eyalet/Birlik Bölgesi essentiality belgeleri alındıktan sonra çift, tedaviye başlamadan önce Form 1 ile National Board tavsiyesi için DHR’ye başvurmalıdır. Talimat, Form 1 ve destekleyici belgelerin posta/kurye veya e-posta ile gönderilebileceğini belirtir; kişisel veya tıbbi kayıt göndermeden önce güncel gönderim yöntemini ve kesin sırayı yetkili makamlarla teyit edin. Bu yol, Hindistan adresi olmayan OCI çiftlerine özgüdür; karma statülü vakaları veya “intending woman” kategorisini otomatik olarak çözmez.
Hazırlanacak belgeler
- Pasaportlar ve gerektiğinde Hindistan vatandaşlığı kanıtı veya her iki eşin geçerli OCI kartları.
- Evlilik belgesi; amaçlanan kadın için Hindistan vatandaşlığı kanıtı ve boşanma kararı veya eski eşin ölüm belgesi.
- Doğum tarihleri ve yaşayan çocuklara ilişkin kayıtlar; yasal istisna ileri sürülüyorsa tıbbi kanıtlar.
- Tıbbi endikasyonu açıklayan Bölge Tıp Kurulu belgesi.
- Form 1 ve Ulusal Kurulun veya yetkili makamın istediği destekleyici belgeler.
- Onaylı çeviri ve apostil/tasdik yalnızca kabul eden makam isterse; ödeme öncesinde doğrulayın.
Vize, çocuğun çıkışı ve sınır ötesi riskler
İç hukuka göre uygunluk, Hindistan’a giriş, tedavi yaptırma, hukuki ebeveynlik kurma veya çocukla ülkeden çıkma izniyle aynı şey değildir. Resmî SSS OCI sahipleri için yasal yolu tanır. Ancak Hindistan Londra Yüksek Komiserliğinin resmî konsolosluk sayfası, taşıyıcı gebelik yaptırmak için gidecek yabancılara vize verilmediğini, OCI sahiplerine FRRO/FRO izni tanınmadığını ve yabancıların, OCI sahipleri dâhil, taşıyıcı gebelikten doğan çocukları için çıkış izni verilmediğini belirtmektedir. Sayfanın tam metni ve güncel durumu bağımsız olarak doğrulanmalıdır. Resmî kaynaklar arasında ciddi bir çelişki vardır. Bu uyarı, hukuken uygun görülen bir çiftin dahi uygulamada tedaviye erişememesi veya çocuğun seyahat edememesi sonucunu doğurabilir. Çelişki çözülmeden iadesiz ödeme yapmayın; Hindistan makamlarından ve varış ülkesinden yazılı teyit alın. Ayrıca çocuğun doğum kaydı, vatandaşlık kazanımı ve seyahat belgesi, ebeveynlerin kişisel hukukundan ve varış ülkesinin kurallarından etkilenebilir; bunları kliniğin beyanından ayrı olarak yazılı teyit edin. Bu kontroller tedavi öncesinde tamamlanmalı ve yazılı belgeler dosyada saklanmalıdır.
Bu kısıtlamalar, Ministry of External Affairs’in resmî “Surrogacy Matters” rehberinde ve 3 Kasım 2015 tarihli MHA Genelgesi No. 462’yi aktaran 23 Aralık 2015 tarihli Press Information Bureau duyurusunda da yer alır. Dolayısıyla çelişki yalnızca High Commission sayfasına dayanmamaktadır; bu sayfanın tam güncel içeriği ayrıca doğrulanmalıdır. Bununla birlikte bu kaynaklar, 2015 tarihli göç talimatlarının sonradan değiştirilip değiştirilmediğini veya 2023 Rules ve 2025 DHR talimatıyla birlikte nasıl uygulandığını açıklığa kavuşturmaz. Ödeme veya tedaviden önce yetkili MHA, FRRO/FRO ya da konsolosluk makamından güncel yazılı yönlendirme alın; ayrıca hedef ülkenin vatandaşlık, seyahat belgesi ve giriş kurallarını kontrol edin.
Bu rehberin karar vermediği konular
Amaçlanan ebeveynler uygun bir kategoriye girse bile Hindistan’da taşıyıcı gebelik özgecil olmalıdır; ticari taşıyıcı gebelik yasaktır. Tıbbi endikasyon, gamet kullanımı, taşıyıcı kadının uygunluğu, klinik kaydı, ebeveynlik, doğum kaydı, vatandaşlık ve seyahat ayrı hukuki konulardır. Bu makale çocuğun ebeveynlerin vatandaşlığını veya pasaportunu otomatik alacağını ya da yabancı mahkemenin ebeveynliği tanıyacağını ileri sürmez. 2026 değişikliği klinik ücretleri ve kayıt yenilemesiyle ilgilidir, ebeveyn uygunluğuyla değil. Yurt dışındaki OCI çiftleri için tüm sertifikaları edinme yolu konsolosluk uyarısı dikkate alınarak doğrulanmalıdır. Bu nedenle, ülke içindeki uygunluk kararı programın tamamının hukuka uygun ve uygulanabilir olacağını tek başına göstermez.
Güvenli sonraki adımlar
- Her başvuranı Hindistan vatandaşı, vatandaşlığını koruyan NRI, OCI sahibi veya başka bir yabancı olarak sınıflandırın; belgeleri doğrulayın.
- Medeni durumu, sertifika günündeki yaşları, mevcut çocukları ve tıbbi endikasyonu kanunla karşılaştırın. Başvuru takvimini, yaş sınırlarının sertifika gününde hesaplandığını dikkate alarak hazırlayın; tıbbi rapor ve idari belgelerin tarihlerini önceden kontrol edin.
- Ulusal Kuruldan ve yetkili makamdan, Hindistan adresi bulunmayan başvuranlar dâhil, tavsiye ve sertifika yolunu yazılı doğrulamasını isteyin.
- Hindistan konsolosluk veya göç makamından tedavi yaptırma, giriş ve çocuğun çıkışı konusundaki çelişkiyi çözmesini isteyin; varış ülkesini ayrıca kontrol edin.
- Yanıtları, sertifika numaralarını ve güncel kuralları saklayın. Ret hâlinde yazılı karar alın ve itiraz yolunu ve süresini hemen kontrol edin. Yazılı cevapta belge adı, hukuki dayanak, başvuru yeri ve ret hâlinde başvuru yolu açıkça belirtilmelidir.
- Eyalet/Birlik Bölgesi yetkili makamı bir sertifikayı reddeder veya kanuni itiraz yoluna giren başka bir karar verirse, DHR SSS’sine göre kararı aldıktan sonra 30 gün içinde itiraz edilebilir: eyalet makamının kararına karşı eyalet hükümetine, Birlik Bölgesi makamının kararına karşı merkezi hükümete. Uygun başvuru merciini ve formu derhal teyit edin; bu yolun National Board veya başka bir kurumun kararlarına da uygulandığını varsaymayın.
Birincil kaynaklar ve resmî açıklamalar
- The Surrogacy (Regulation) Act, 2021 — official Government of India text
- Department of Health Research — official rules and prescribed forms PDF
- Surrogacy (Regulation) Amendment Rules, 2023, G.S.R. 415(E), 8 June 2023
- Surrogacy (Regulation) Amendment Rules, 2026, G.S.R. 492(E), 17 June 2026
- Department of Health Research — official FAQs on the Surrogacy (Regulation) Act, 2021
- High Commission of India, London — Surrogacy Provisions (consular advisory)
- Department of Health Research — instruction U.11019/255/2022-HR (Part I), 13 May 2025: OCI couples without an Indian address
- Supreme Court of India — consolidated judgment in Vijaya Kumari S & Another v Union of India and connected matters, 2025 INSC 1209, 9 October 2025 (official judgment PDF)
- Indian Kanoon — accessible text of Arun Muthuvel v Union of India and connected matters, 2025 INSC 1209
- Ministry of External Affairs — Surrogacy Matters (official guidance)
- Press Information Bureau, Ministry of External Affairs — Non-Issue of Visa to Surrogate Parents, 23 December 2015
