Denemarken · Toelating van wensouders

Handen bekijken een beslisschema en familierechtelijke documenten op een bureau.

Denemarken: wie kan wensouder zijn?

Kort antwoord: er zijn twee verschillende juridische routes

Per 20 oktober 2026 maakt het Deense recht onderscheid tussen een Deense altruïstische draagmoederschapsovereenkomst en een overeenkomst die in het buitenland is gesloten. Sinds 1 januari 2025 kan Familieretshuset ouderschap registreren op basis van een geldige Deense overeenkomst en ouderschap vaststellen op basis van een geldige buitenlandse overeenkomst. Dit zijn regels over afstamming, geen algemene toestemming voor commercieel draagmoederschap, geen garantie op een fertiliteitsbehandeling en geen garantie van erkenning in een ander land.

Bepalend zijn de woonplaats van de draagmoeder, de datum van de overeenkomst, een genetische band met ten minste één wensouder en de toepasselijke route.

Bepaal eerst de route: Deense of buitenlandse overeenkomst

Voor de Deense route moet de draagmoeder in Denemarken wonen en moet Familieretshuset de altruïstische overeenkomst vóór de zwangerschap goedkeuren. Voor de buitenlandse route moet zij bij het sluiten van de overeenkomst in het buitenland wonen en daar de voorafgaande zes maanden hebben gewoond; ook deze overeenkomst moet vóór de zwangerschap zijn gesloten.

De minimumleeftijd van 25 jaar en de eis dat de draagmoeder eerder is bevallen gelden voor de Deense route. Pas die eisen niet automatisch toe op een buitenlandse overeenkomst. De woonplaats van de draagmoeder en de datum van de overeenkomst zijn doorslaggevend, niet alleen de buitenlandse nationaliteit van wensouders.

Moeten wensouders de Deense nationaliteit of woonplaats hebben?

De gepubliceerde voorwaarden voor goedkeuring van een Deense altruïstische overeenkomst noemen Deens staatsburgerschap of verblijf van wensouders in Denemarken niet als afzonderlijke eis. Ook de officiële checklist voor buitenlandse overeenkomsten stelt geen algemene eis van Deense nationaliteit. Een buitenlandse of buiten Denemarken wonende wensouder is volgens die criteria dus niet alleen daarom automatisch uitgesloten. Voor de Deense route vragen de gepubliceerde formulierinstructies om Deense CPR-nummers en adressen van de partijen; ze leggen niet uit welk alternatief een niet-ingezeten wensouder zonder CPR-nummer moet verstrekken. Vraag dit na bij Familieretshuset voordat u op deze route vertrouwt.

Dit garandeert niet dat elke aanvraag van niet-ingezetenen wordt aanvaard of volledig op afstand kan worden afgehandeld. Vraag Familieretshuset vóór ondertekening schriftelijk naar de behandeling van uw concrete situatie, identiteitsstukken, handtekeningen en vertalingen. Visa, verblijfsrecht en de nationaliteit van het kind zijn afzonderlijke kwesties.

Voorwaarden voor wensouders in de Deense route

Bij een Deense altruïstische overeenkomst moet elke wensouder bij het sluiten ten minste 18 jaar zijn. De wensouder(s) moeten verklaren dat ten minste één wensouder een genetische band met het kind zal hebben en dat zij een eventuele kwetsbare situatie van de draagmoeder niet hebben uitgebuit en niet zullen uitbuiten. De overeenkomst moet de relatie tussen partijen beschrijven.

Dit zijn inhoudelijke voorwaarden. Als geen wensouder genetisch met het kind verbonden zal zijn, voldoet de Deense route niet aan de wettelijke eis. De leeftijdsgrens van 18 jaar staat uitdrukkelijk bij de Deense overeenkomst; zij vat niet alle leeftijds- of handelingsbekwaamheidsregels voor een buitenlandse zaak samen.

Voorwaarden voor de draagmoeder in de Deense route

Voor goedkeuring moet de draagmoeder bij het sluiten ten minste 25 jaar zijn, in Denemarken wonen en eerder ten minste één kind hebben gebaard. Bij goedkeuring mag zij niet onder de in de Children Act genoemde vormen van bewind staan. Goedkeuring moet vóór de zwangerschap plaatsvinden; goedkeuring achteraf opent deze afstammingsroute niet.

Deze voorwaarden gelden voor de draagmoeder, niet voor de wensouders. Is zij jonger dan 25, heeft zij nooit gebaard, woont zij niet in Denemarken of valt zij onder relevant bewind, ga er dan niet van uit dat de Deense overeenkomst kan worden goedgekeurd. Vraag advies over de concrete feiten vóór ondertekening of conceptie.

Geen vergoeding en een echte persoonlijke relatie

De Deense route is altruïstisch: de draagmoeder mag vóór of na de geboorte geen vergoeding ontvangen, ook geen vergoeding voor gederfde inkomsten. Het verbod omvat ook betalingen aan haar echtgenoot, geregistreerde partner of samenwonende partner in verband met de overeenkomst. Werkelijke zwangerschapskosten, zoals extra vitamines of zwangerschapskleding, mogen worden vergoed. Bewaar bewijs van kosten en onderscheid die van een honorarium, vaste vergoeding of inkomensvervanging.

Als er geen nauwe persoonlijke relatie bestaat tussen draagmoeder en wensouders, vermoedt de wet dat sprake kan zijn van verboden vergoeding. De aanvraag moet de werkelijke relatie en de te vergoeden kosten beschrijven. Verzin of overdrijf die relatie niet.

Alleenstaande aanvrager, paar en genetische band

De Deense regeling staat een paar of één alleenstaande wensouder toe; huwelijk van de wensouders wordt niet als voorwaarde genoemd. De regeling omvat een vrouw-manpaar, twee mannen, twee vrouwen, een alleenstaande man of vrouw. Ten minste één wensouder moet genetisch met het kind verbonden zijn. Een alleenstaande man geldt alleen als vader als hij de genetische vader is; een alleenstaande vrouw alleen als moeder als zij de genetische moeder is.

Bij een vrouw-manpaar gelden de beoogde vrouw en man als moeder en vader. Bij twee mannen is de genetische vader de vader en kan de andere man co-vader worden; bij twee vrouwen is de genetische moeder moeder en kan de andere vrouw co-moeder worden. De overeenkomst, genetische band en wettelijke voorwaarden zijn bepalend, niet alleen het huwelijk.

Echtgenoot of partner van de draagmoeder

Als de draagmoeder getrouwd is, een geregistreerd partnerschap heeft of samenwoont, moet haar echtgenoot of partner de Deense overeenkomst ook goedkeuren; leg die goedkeuring vast volgens het goedgekeurde formulier. Bij registratie kan die persoon ook moeten verklaren dat geen verboden vergoeding is ontvangen of zal worden ontvangen. Dit betreft de eigen relatie van de draagmoeder; het betekent niet dat wensouders in het algemeen getrouwd moeten zijn.

Stel haar burgerlijke staat en samenwoning vroeg vast. Een scheiding, verschillende adressen of het ontbreken van een genetische band heft de goedkeuringsplicht niet automatisch op. Bij discussie over haar status of tekenbevoegdheid: vraag de instantie of Deens juridisch advies vóór indiening.

Goedkeuring en handtekeningen: timing is belangrijk

Gebruik het door Familieretshuset goedgekeurde formulier en verkrijg goedkeuring vóór de zwangerschap. De draagmoeder en wensouder(s) ondertekenen; als de draagmoeder getrouwd is, een geregistreerd partnerschap heeft of samenwoont, moet ook haar partner de overeenkomst goedkeuren; leg die goedkeuring vast volgens het goedgekeurde formulier. Volgens de officiële uitleg moeten de partijen en een advocaat of twee getuigen op dezelfde dag tekenen; daarna worden overeenkomst en aanvraagstukken geüpload. Volgens de gepubliceerde formulierinstructies kan alleen de draagmoeder de aanvraag starten; de wensouders moeten haar vragen dit te doen.

Voeg een beschrijving toe van de relatie tussen partijen en de te vergoeden zwangerschapskosten. Bewaar de exacte ondertekende versie, verklaringen en goedkeuring. Een privécontract, mondelinge toezegging van een kliniek of conceptaanvraag vervangt geen formele goedkeuring vóór conceptie.

Gebruik geen bemiddelaar om een draagmoeder te vinden

De Deense wet verbiedt hulp die erop is gericht een vrouw die een kind zal dragen in contact te brengen met de persoon of personen die ouder willen worden; ook reclame voor dat doel is verboden. De instantie legt dit ruim uit, ook voor hulp door familieleden of professionals. Overtreding kan worden bestraft met een boete of gevangenisstraf van maximaal vier maanden.

Vraag een bureau, consultant, advocaat of andere tussenpersoon niet om een draagmoeder te zoeken, advertenties te plaatsen of partijen aan elkaar voor te stellen. Dit verschilt van onafhankelijk juridisch advies over een al bestaande relatie en de overeenkomst, maar de professional mag de match niet organiseren. Vraag vooraf Deens advies als de rol van een dienstverlener onduidelijk is. Als de bemiddelaar of activiteit zich buiten Denemarken bevindt, staat de territoriale reikwijdte van het verbod niet automatisch vast; vraag vóór verdere stappen Deens juridisch advies.

Vaststelling van ouderschap betekent niet dat een Deense kliniek behandeling mag uitvoeren

Artikel 13 van de Deense wet op geassisteerde voortplanting verbiedt geassisteerde voortplanting wanneer een overeenkomst bestaat waarbij de vrouw die zwanger moet worden voor een ander een kind zal baren. De hervorming van het afstammingsrecht in 2025 heeft dit behandelverbod niet zelf opgeheven. Goedkeuring van een altruïstische overeenkomst betekent dus niet dat een Deense kliniek inseminatie of IVF mag uitvoeren.

Een parlementair voorstel in de zitting 2025–2026 wilde professionele hulp bij conceptie in altruïstisch draagmoederschap toestaan, maar de officiële statuspagina vermeldt een commissieverslag, geen aangenomen wetswijziging. Controleer de wet opnieuw vóór actie. Vertrouw niet op een omweg of kliniekreclame; vraag actueel advies over de concrete methode.

Gevolgen na ondertekening: intrekking en verval

De draagmoeder kan zich terugtrekken totdat het ouderschap is geregistreerd, erkend of daarover is beslist. Wensouders kunnen alleen vóór de zwangerschap terugtreden. De overeenkomst kan ook vervallen als de draagmoeder zich terugtrekt, haar binnen zes maanden na de geboorte niet opnieuw bevestigt, binnen twee jaar na goedkeuring geen verzoek om ouderschap wordt ingediend of niet aan de goedkeuringsvoorwaarden was voldaan. De instantie kan de termijn van twee jaar met één jaar verlengen als de draagmoeder zwanger is en vóór de oorspronkelijke deadline om verlenging vraagt. Als wensouders vóór de zwangerschap terugtrekken, moeten zij de draagmoeder en Familieretshuset informeren.

Bij verval geldt de draagmoeder als moeder, ook als de eicel of het sperma van een wensouder kwam; het overige ouderschap volgt dan de gewone regels. Ouderschap kan ook in bepaalde gevallen worden ingetrokken, onder meer bij ontbrekende voorwaarden of verboden betaling. Beloof geen onherroepelijke uitkomst.

Documenten voor registratie van ouderschap na een Deense overeenkomst

Na de geboorte moet de draagmoeder de overeenkomst opnieuw bevestigen en verklaren dat zij geen vergoeding, inclusief inkomensverlies, heeft ontvangen en zal ontvangen. Wensouders verzoeken registratie overeenkomstig de overeenkomst en verklaren dat geen verboden betaling is of zal worden gedaan. Heeft de draagmoeder een echtgenoot of samenwonende partner, dan moet die persoon de relevante verklaring eveneens afleggen.

Bewaar de goedgekeurde overeenkomst, het goedkeuringsbewijs en de ondertekende verklaringen na de geboorte samen met gevraagde geboorte- en identiteitsdocumenten. Als goedkeuring of registratie niet lukt, vermeldt de instantie dat stiefouderadoptie onder de adoptiewet kan worden aangevraagd. Dat is een afzonderlijke route, geen automatische oplossing; controleer wie kan aanvragen en welke voorwaarden gelden.

Buitenlandse route: andere voorwaarden

Voor een Deense beslissing op basis van een buitenlandse overeenkomst moet die overeenkomst vóór de zwangerschap zijn gesloten. Bij ondertekening moet de draagmoeder in het buitenland wonen en daar de voorafgaande zes maanden hebben gewoond. Ten minste één wensouder moet een genetische band met het kind hebben. De instantie beoordeelt het belang van het kind; de wet gaat ervan uit dat ouderschap overeenkomstig de overeenkomst in het belang van het kind is.

De checklist voor buitenlandse overeenkomsten vereist niet dat de draagmoeder 25 jaar is of eerder is bevallen, en noemt het Deense verbod op vergoeding niet als erkenningsvoorwaarde. Dat is geen algemene goedkeuring van een betaalde regeling. § 30k van de Deense Kinderwet verbiedt afzonderlijk dat een kind na het ontstaan van de zwangerschap tegen betaling of een betalingsbelofte wordt overgedragen met het doel dat anderen dan de ouders het kind opvoeden. Een opzettelijke overtreding van § 30k kan worden bestraft met een boete of gevangenisstraf van maximaal één jaar. Een Deense jurist moet beoordelen of het verbod en de sanctie gelden voor de specifieke grensoverschrijdende situatie, vooral voor handelingen in het buitenland. Controleer het recht van het geboorteland en het Deense recht vóór betaling of overdracht.

Bewijsstukken voor een buitenlandse overeenkomst

De instantie verlangt bewijs van de genetische band, de volledige overeenkomst, de geboorteakte of een gelijkwaardig document en een notariële verklaring of vergelijkbaar stuk uit het geboorteland. Na de geboorte moet de draagmoeder bevestigen dat zij het kind en het ouderschap aan de wensouder(s) wil overdragen. Genetische verwantschap kan blijken uit een verklaring van arts of kliniek, een DNA-test of een buitenlandse beslissing die de genetische ouder duidelijk noemt.

Dien alle pagina’s van de overeenkomst in, met namen, adressen en geboortedata. De verklaring na de geboorte moet over ouderschap of moederschap gaan, niet alleen over voogdij, gezag of ouderlijke verantwoordelijkheid. Afhankelijk van het land kunnen legalisatie of apostille en vaak vertaling nodig zijn. Controleer formaliteiten voordat u stukken aanvraagt.

Hoe ouderschap in de buitenlandse route wordt vastgesteld

De Deense categorieën voor ouderschap bij een buitenlandse overeenkomst lijken op die van een geldige binnenlandse overeenkomst. Bij een vrouw-manpaar gelden de beoogde vrouw en man als moeder en vader. Bij twee mannen is de genetische vader vader en kan de ander co-vader worden; bij twee vrouwen is de genetische moeder moeder en kan de ander co-moeder worden. Een alleenstaande man is alleen vader als hij de genetische vader is; een alleenstaande vrouw alleen moeder als zij de genetische moeder is.

Bij een alleenstaande man houdt de draagmoeder pas op juridisch moeder te zijn volgens Deens recht als Familieretshuset zijn vaderschap daadwerkelijk volgens deze regels vaststelt. Een buitenlandse geboorteakte, overeenkomst, uitspraak of gezagsbeslissing lost niet automatisch elke Deense afstammingsvraag op.

Ouderschap, nationaliteit en immigratie zijn aparte beslissingen

Een Deense registratie of beslissing over ouderschap is geen beslissing over paspoort, nationaliteit, immigratie, toegang of reizen en verplicht een andere staat niet tot erkenning. Ga er niet van uit dat een kind Deens is alleen omdat het in Denemarken is geboren, of dat het land van herkomst beide wensouders erkent omdat Denemarken dat doet. Nationaliteit en reisrechten hangen af van toepasselijke regels en de feiten van het kind.

Controleer vóór de verbintenis het recht van het geboorteland, de nationaliteitslanden van de wensouders en het land waar het gezin zal wonen. Vraag welke instantie reisdocumenten afgeeft, of toestemming of een rechterlijke beslissing nodig is en hoe de andere staat draagmoederschap behandelt. Dit staat los van de Deense toelatingsvoorwaarden.

Snelle beslismatrix

SituatieEerste inschattingBelangrijkste controle
Buitenlandse of niet-ingezeten wensouder; draagmoeder in DenemarkenVolgens gepubliceerde criteria niet automatisch uitgesloten wegens nationaliteit of verblijf.Behandeling dossier, relatie, voorwaarden draagmoeder, genetische band, voorafgaande goedkeuring en behandelverbod.
Alleenstaande wensouderUitdrukkelijk voorzien in de Deense route.Alleenstaande man moet genetische vader zijn; alleenstaande vrouw genetische moeder.
Draagmoeder woont zes maanden vóór ondertekening in het buitenlandBuitenlandse route kan beschikbaar zijn.Overeenkomst vóór zwangerschap, genetisch bewijs en verklaring na geboorte vereist.
Betaalde draagmoeder of bemiddelaarBetaling botst met de Deense altruïstische route; bemiddeling en advertenties zijn verboden.Ga er bij een buitenlandse zaak niet van uit dat betaling rechtmatig is of dat een ouderschapsbeslissing deze goedkeurt; controleer vóór betaling of overdracht het recht van het geboorteland en de toepassing van § 30k.

Praktische checklist voordat u zich vastlegt

  1. Bepaal de route en documenteer woonplaats en relevante data van de draagmoeder.
  2. Controleer bij de Deense route leeftijd, eerdere geboorte, bewind, echte relatie, partnerstatus en kosten; controleer ook leeftijd en genetische band van wensouders.
  3. Vraag vóór zwangerschap het goedgekeurde formulier en schriftelijke toestemming; controleer handtekeningen en gebruik geen bemiddelaar.
  4. Bespreek het verbod op geassisteerde voortplanting vóór conceptie met een Deense jurist; de overeenkomst is geen kliniektoestemming.
  5. Verzamel voor de buitenlandse route de volledige overeenkomst, geboorteakte, genetisch bewijs en een verklaring na de geboorte die ouderschap overdraagt, niet alleen gezag; controleer legalisatie en vertaling. Vraag vóór betaling of overdracht Deens juridisch advies over § 30k en controleer het recht van het geboorteland.
  6. Bevestig nationaliteit, paspoort, uitreis, inreis en erkenning apart bij alle bevoegde instanties.

Conclusie

Volgens de gepubliceerde criteria vormt buitenlandse nationaliteit of wonen buiten Denemarken geen automatische belemmering voor wensouderschap. De juiste route en de voorwaarden daarvan zijn doorslaggevend. Bij een Deense altruïstische overeenkomst tellen de Deense woonplaats, leeftijd en eerdere geboorte van de draagmoeder, de echte relatie, het vergoedingsverbod, de genetische band en goedkeuring vóór zwangerschap; medische hulp bij conceptie is een aparte kwestie. Bij een buitenlandse overeenkomst zijn zes maanden buitenlands verblijf, een contract vóór zwangerschap, genetisch bewijs en documenten na de geboorte essentieel. Vraag vóór ondertekening of conceptie schriftelijk advies voor het concrete geval.

Laatst bijgewerkt:

Auteur: Khachatrian Razmik, LL.M.

Internationale juridische diensten voor draagmoederschap en afstamming — LEX SURROGACY van Lex Agency · Auteursprofiel · Redactionele richtlijnen