Moldova · Vatandaşlık, pasaport ve yurtdışına çıkış

Seyahat planlama masası: üzerinde bilgi bulunmayan lacivert defter, kontrol listesi, dosyalar ve küre; kişisel veri veya gerçek resmî belge yok.

Moldova: doğumdan sonra çocuğun vatandaşlığı, pasaportu ve ülkeden çıkışı

Taşıyıcı gebelikle bağlantılı bir doğumdan sonra aile aynı anda birkaç sorunu çözmek zorunda kalabilir: doğumu kaydettirmek, hukuken kimin ebeveyn sayıldığını belirlemek, çocuğun vatandaşlığını saptamak, seyahat belgesi almak ve Moldova’dan yasal olarak çıkmak. Bunlar bağlantılı olsa da farklı hukuki testlerdir. Doğum belgesi vatandaşlığı kendiliğinden çözmez; genetik bağ veya özel sözleşme hukuki ebeveynliği garanti etmez; pasaport da varış ülkesini çocuğu kabul etmeye zorlamaz.

Güvenli yanıt somut olgulara bağlıdır. Moldova kaynakları, embriyonun başka bir kadına yerleştirilmesinden sonra doğan bazı çocuklar için bir kayıt yolundan söz eder; ancak taşıyıcı gebelik mevzuatı kapsamlı değildir ve güncel kaynaklar farklı değerlendirmeler yapmaktadır. Vatandaşlık, hukuken kurulmuş ebeveynliğe ve vatandaşlık kurallarına bağlıdır. Moldova pasaportu için çocuğun hakkı ve kayıt durumu netleşmelidir. Çıkışta ise çocuğu kimin hukuken temsil edebileceği ve seyahatin geçici mi yoksa göç mü olduğu önemlidir.

Hukuki çerçeve eksiktir

138/2012 sayılı Kanun, yardımcı üreme teknolojisini tanımlarken gebelik taşıyıcısı içeren döngülerden söz eder; ancak izin verilen yöntemlerin açık listesi taşıyıcı gebeliği ayrıca saymaz. Avrupa Vatansızlık Ağı’nın 2025 araştırması, üreme sağlığı yasasının bunu açıkça yasaklamadığını ve medeni durum kaydına ilişkin özel bir hüküm bulunduğunu bildirir. Bu, her düzenlemenin kapsamlı biçimde yetkilendirildiği anlamına gelmez. Yasaların ilişkisi ve kayıt hakkı güncel bir Moldova hukuk görüşüyle doğrulanmalıdır. Ayrıca Ceza Kanunu’nun 165. maddesi, yetişkin bir kadının taşıyıcı anne olarak kullanılması veya üreme amacıyla, şiddet/tehdit, kaçırma, aldatma ya da güçsüzlük veya yetkinin kötüye kullanılması gibi kanunda sayılan yöntemlerle temin edilmesi, taşınması, devredilmesi, barındırılması veya kabul edilmesi hâlinde insan ticareti suçunu düzenler. Suçun unsurları somut olayda değerlendirilmelidir; bu, her taşıyıcı gebelik düzenlemesinin insan ticareti olduğu anlamına gelmez.

Birbirinden ayrı beş hukuki kontrol

Konu Belirlenmesi gereken Pratik sonuç
Doğum kaydı Doğum kaydı: 2025 araştırmasına göre 100/2001 sayılı Kanun’un 22. maddesi, embriyonun başka bir kadına yerleştirildiği belirtilen durumda eşler için özel bir yol öngörür. Bildirilen temel belgeler tıbbi doğum belgesi ve gebeliği taşıyan kadının eşlerin ebeveyn olarak kaydedilmesine rıza gösterdiğini belirten sağlık kurumu belgesidir. Güncel Romence metin ve başvuranların kapsama girip girmediği doğrulanmalıdır. 22(5). madde ayrıca doğum bildiriminin doğum gününden itibaren en geç bir ay içinde yapılmasını gerektirir. Doğum bildirimini bir ay içinde yapın; başvuru uygunluğunu ve taşıyıcı kadının rıza belgesini ASP ile doğrulayın.
Vatandaşlık Vatandaşlık: 253/2025 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre doğum tarihinde ebeveynlerden en az biri Moldova vatandaşıysa çocuk Moldova vatandaşı sayılır. Esas mesele, yalnızca genetik materyali kimin sağladığı veya kimin sözleşme imzaladığı değil, hukuken kimin ebeveyn olarak tanındığıdır. Moldova’da doğan ve aksi halde vatansız kalabilecek bazı çocuklar için ayrı güvenceler vardır. Hukuki ebeveynlik ve doğum tarihi önemlidir; doğum yeri tek başına yetmez.
Pasaport Pasaport: ASP’nin güncel SSS sayfasında çocuk pasaportuna özel bir kontrol listesi bulunur. Çocuk hazır bulunmalı ve başvuruyu yasal temsilci yapmalıdır; asıl belgeler ve rıza gerekir, ayrıntılar ebeveynlerin medeni durumuna ve temsil türüne göre değişir. Pasaport hakkı çocuğun vatandaşlığına ve hukuken tanınan ebeveynliğin kaydedilmiş olmasına bağlıdır. Uygun ASP listesini kullanın; temsil yetkisini, çocuğun hazır bulunmasını, asıl belgeleri, rızayı ve ücreti doğrulayın.
Moldova’dan çıkış Moldova’dan çıkış: Sınır Polisi’nin güncel açıklamasına göre çocuk, olağan bir seyahatte diğer ebeveynin izni olmadan ebeveynlerinden biriyle seyahat edebilir; göç durumları istisnadır. Çocuğa başka biri eşlik edecekse gerekli bilgileri içeren noter onaylı beyan gerekir. Bu kurallar, eşlik eden kişinin ebeveyn veya temsilci olarak hukuken hareket etme yetkisi bulunduğunu varsayar. Geçici seyahat ve göç farklı kurallara tabidir.
Varış ülkesine giriş Varış ülkesine giriş, varış ve transit ülkelerinin kendi hukukuna tabidir. Geçerli Moldova pasaportu veya Moldova’dan çıkış izni, başka bir devleti amaçlanan ebeveynliği tanımaya, vize vermeye ya da çocuğu kabul etmeye zorlamaz. Seyahat tarihini belirlemeden önce varış ülkesinin vatandaşlık ve ebeveynlik kurallarını kontrol edin. Rezervasyondan önce varış ve transit kurallarını kontrol edin.

Vatandaşlık doğum belgesiyle aynı şey değildir

24 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 253/2025 sayılı Kanun’un 9(1)(a) maddesi uyarınca, hukuken belirlenmiş ebeveynlerden en az biri doğum tarihinde Moldova vatandaşıysa çocuk doğumla Moldova vatandaşlığını kazanır. ASP, yurt dışında doğan çocuk için kimlik belgelerinin yabancı doğum kaydı Moldova nüfus kayıtlarına aktarıldıktan sonra istenebileceğini belirtir. Somut olaya uygulamadan önce tam güncel birleştirilmiş Romence metnin kesin ifadesi doğrulanmalıdır.

Moldova’da doğmak, yabancı ebeveynlerin her çocuğuna otomatik olarak Moldova vatandaşlığı vermez. 9. madde, vatansız ebeveynlerden veya belirli koruma statülerine sahip kişilerden Moldova’da doğan çocuklar ve aksi halde vatansız kalacak bazı çocuklar için sınırlı güvenceler içerir. Bu nedenle doğum yeri tek başına yeterli değildir. Ebeveynlerin vatandaşlık hukukunun çocuğa vatandaşlık verip vermediği de kontrol edilmelidir; ilgili hukuk ve belgeler incelenmeden ne vatandaşlık ne de vatansızlık varsayılmalıdır.

Doğum kaydı ve 22. madde hakkında bildirilen yol

Moldova’daki doğumlarda olağan kayıt tıbbi doğum kaydına dayanır; Aile Kanunu’nun genel kuralına göre annelik, belirli bir kadının doğumu kaydeden tıbbi belgeye göre belirlenir. ASP’nin kamuya açık rehberi tıbbi kaydı veya belirli bir kadının doğurduğunu tespit eden mahkeme kararını belirtir. Buna ek olarak 2025 araştırması, başka bir kadına embriyo yerleştirilmesinden sonra doğan çocuk için 100/2001 sayılı Kanun’un 22. maddesinde özel bir yol bulunduğunu bildirir. Özel hüküm genel kuralla birlikte değerlendirilmelidir. 22(5). madde doğum bildiriminin doğum gününden itibaren en geç bir ay içinde yapılmasını da gerektirir; süre yaklaşıyor veya geçmişse ASP’ye hemen başvurun.

22(4). maddenin resmî indekslenmiş metnine göre bu yolu kullanan eşler, tıbbi doğum belgesiyle birlikte gebelik taşıyıcısının eşlerin ebeveyn olarak kaydedilmesine rıza gösterdiğini kanıtlayan sağlık kurumu belgesini sunar. Açıklama resmî indekslenmiş metne dayanmaktadır; tam PDF’yle karşılaştırılmalı, güncel uygulama ve ek şartlar ASP ve Moldova hukukçusuyla doğrulanmalıdır. Aynı yolun evli olmayan çiftlere, bekâr amaçlanan ebeveyne, eşcinsel çiftlere veya her embriyo transferine uygulanacağı varsayılmamalıdır.

Çocuk Moldova dışında doğduysa 22. maddedeki iç prosedürün yabancı doğum kaydını otomatik olarak düzenlediğini varsaymayın. Yabancı nüfus kayıt belgesinin aslını alın ve gerektiğinde ASP veya Moldova konsolosluğu nezdindeki tescil ya da aktarım prosedürünü kontrol edin. ASP, yurt dışında doğan çocuğun ebeveynlerinden biri Moldova vatandaşıysa kimlik belgesi başvurusundan önce doğum kaydının Moldova kayıtlarına aktarılması gerektiğini belirtir. Doğum ülkesinin ve ailenin ikamet ülkesinin ebeveynliği tanıması ayrı bir konudur.

Pasaport, çıkış ve varış ülkesine giriş

Moldova pasaportu başvurusundan önce çocuğun vatandaşlığını ve hukuken tanınan ebeveynliğin kaydedildiğini doğrulayın. ASP’nin güncel SSS sayfasına göre çocuk hazır bulunmalı ve başvuruyu yasal temsilci yapmalıdır. Evli ebeveynlerde genellikle ilgili nüfus kayıt belgelerinin asılları ve evlilik belgesi gerekir; çocuk 14 yaşından büyükse kendi kimlik belgesi de sunulur ve başvuruyu çocuk ile temsilci imzalar. Temsilci gerekli rızayı vermelidir; önceki geçersiz pasaport veya kayıp/çalıntı beyanı da gerekebilir ve ilgili ücret ödenir. Boşanmış veya evli olmayan ebeveynler ile vasi/kayyımlar için farklı kurallar vardır. Çocuk Moldova vatandaşlığına hak kazanmıyorsa, edinebileceği vatandaşlığın devletinin konsolosluğuna başvurun.

10 Temmuz 2026 tarihli Sınır Polisi açıklaması üç durumu ayırır. Olağan seyahatte çocuk, diğer ebeveynin izni olmadan bir ebeveynle seyahat edebilir; yurt dışına yerleşme bu kuralın dışındadır. Üçüncü kişi eşlik ederse noter onaylı beyan çocuk, yasal temsilci ve refakatçinin kimlik bilgilerini, ayrıca amaç, süre ve varış yerini belirtmelidir. Vesayet veya kayyımlık altındaki çocuk, vasi ya da kayyım ve gerekli destekleyici belgelerle seyahat etmelidir. Velayet belgeleri tek başına sınırda temsil yetkisini her zaman kanıtlamaz.

Bilet almadan önce seyahatin geçici mi yoksa göç niteliğinde mi olduğunu, doğum kaydında kimin yasal ebeveyn olarak yer aldığını ve seyahat belgelerini kimin imzalayabileceğini doğrulayın. Pasaport süresini, vizeleri, transit şartlarını, havayolu kurallarını ve varış ülkesinin izin şartlarını kontrol edin. Başka bir devlet yabancı ebeveynlik kararının tanınmasını veya özel bir nüfus belgesini istiyorsa bunu ayrılmadan önce alın. Moldova çıkış kontrolü yolculuğun yalnızca bir parçasıdır.

Pratik adımlar ve olası engeller

Bir dosya hazırlayın: tıbbi doğum belgesi; uygulanıyorsa 22. madde kapsamında gebelik taşıyıcısının rızasını gösteren sağlık kurumu belgesi; doğum belgesi veya kayıt örneği; amaçlanan ebeveynlerin ve başvuranın kimlikleri; gerekiyorsa evlilik belgesi; klinik kayıtları ve yardımcı üreme rızaları; varsa ebeveynlik hakkında mahkeme kararı; hukuken tanınan ebeveynin vatandaşlık kanıtı; çocuğun mevcut pasaportu veya kayıp bildirimi. Yabancı belgeler için Romence onaylı çeviri, apostil veya tasdik gerekip gerekmediğini sorun. Bu bir hazırlık listesidir; her belgenin her durumda zorunlu olduğu anlamına gelmez.

Aşamalar halinde ilerleyin. Önce Moldova’da aile hukuku ve nüfus kayıtları konusunda çalışan bir avukata anlaşmayı ve 22. maddenin güncel metnini inceletin. Ardından ASP’ye somut olayda doğum kaydı için hangi belgeleri kabul ettiğini yazılı olarak sorun. Doğumu kaydettirin ve ebeveynleri gösteren resmî kayıt örneğini alın. Sonra ilgili her devletin hukukuna göre vatandaşlığı belirleyin; Moldova vatandaşlığı söz konusuysa gerekli aktarım veya teyit işlemini tamamlayın. Doğru pasaport ya da konsolosluk seyahat belgesine başvurun. Son olarak temsil yetkisini, çıkış işlemlerini ve varış/transit giriş şartlarını yazılı olarak doğrulayın. Yazılı teyitlerde tarih, başvuru numarası, kabul edilen belge listesi ve dayanak hükmü bulunmasını isteyin. Klinik ile nüfus kayıt makamının istediği belge biçimleri farklıysa, doğumdan önce örnekleri karşılaştırın ve çeviri/apostil süresini ayrıca planlayın. Havayolu ayrıca bebeğin yaşı veya refakatçi hakkında belge isteyebilir; bu koşulları resmî sınır kurallarıyla karıştırmayın. Bir makamın belgeyi kabul etmesi, diğer makamın da kabul edeceği anlamına gelmez. Bu kontrolü hem havayolundan hem sınır makamından yazılı olarak isteyin. Doğum bildirimi bir ay içinde yapılmalıdır; bu nedenle gecikmeyin.

ASP veya başka bir makam kayıt, ebeveynin yazılması ya da pasaport verilmesini reddederse hukuki dayanağı gösteren yazılı ve gerekçeli karar isteyin. Başvuruları, makbuzları, tıbbi kayıtları, rızaları, e-postaları ve randevu onaylarını saklayın. Ebeveynlik statüsü belirlenmeden amaçlanan ebeveynleri yasal ebeveyn gibi göstererek ret kararını aşmaya çalışmayın. Moldova’da bir avukat, uygulanacak usul ve süreler çerçevesinde idari itirazı veya dava yolunu değerlendirebilir; süreler karara göre değiştiğinden gecikmeden danışın.

Örnekler ve sonuç

Örnek A: Amaçlanan ebeveynlerden biri Moldova vatandaşıdır, ancak doğum kaydında anne olarak başka biri görünür ve amaçlanan ebeveynin statüsü henüz kaydedilmemiştir. Genetik bağ nedeniyle vatandaşlık işlemlerinin tamamlandığı varsayılmamalı; kayıt düzeltilmeli ve ASP’den teyit alınmalıdır. Örnek B: İki yabancı amaçlanan ebeveyn Moldova’da doğum planlamaktadır. Doğum yeri tek başına Moldova vatandaşlığını veya pasaportunu garanti etmez. İlgili kanunlara göre vatandaşlığı belirlemeli, uygun kayıt yolunu izlemeli ve sınırda çocuğa hangi yetişkinin eşlik edebileceğini doğrulamalıdırlar.

100/2001 sayılı Kanun’un resmî indekslenmiş metni, 22(4). maddedeki eşlere yönelik özel kayıt yolunu ve 22(5). maddedeki bir aylık doğum bildirim süresini doğrular. 253/2025 sayılı Kanun’un 9. maddesinin resmî indekslenmiş metni ASP’nin soybağına dayalı vatandaşlık açıklamasıyla uyumludur; ASP ayrıca çocuk pasaportu için güncel bir liste yayımlar. Kanuna ilişkin açıklama resmî indekslenmiş içeriğe dayanmaktadır; tam güncel resmî PDF’lerle karşılaştırılmalıdır. Somut olay için ASP’den ve Moldova hukukçusundan güncel yazılı teyit alın; Aile Kanunu’nun 47. maddesi, 138/2012 sayılı Kanun, olası insan ticareti suçları ve çocuğun ebeveynliği/vatandaşlığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Pratik sonuç olarak beş noktayı ayrı ayrı kontrol edin: hukuken kimin ebeveyn kaydedildiği; çocuğun Moldova veya başka bir vatandaşlığa sahip olup olmadığı; seyahat belgesini hangi makamın verebileceği; çocuğa Moldova dışına kimlerin hukuken eşlik edebileceği; ve varış ülkesinin çocuğu kabul edip etmeyeceği. Her aşamada yazılı teyit alın. Yalnızca klinik yazısına, genetik teste, özel sözleşmeye veya çocuğun Moldova’da doğmuş olmasına dayanarak pasaport ya da çıkış tarihi garantisi vermeyin.

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. Resmî mevzuat portalı: 253/2025 sayılı Vatandaşlık Kanunu (Romence) (S01)
  2. ASP: Moldova vatandaşı ebeveyni olan yurt dışında doğmuş çocuk (S02)
  3. Resmî mevzuat portalı: 100/2001 sayılı Medeni Durum Kanunu (S03)
  4. Avrupa Vatansızlık Ağı: 2025 Moldova araştırması (S04)
  5. Transplantasyon Ajansı: 138/2012 sayılı Üreme Sağlığı Kanunu (S05)
  6. ILO NATLEX: 138/2012 sayılı Kanunun İngilizce çevirisi (S06)
  7. Moldova Aile Kanunu, madde 47 (S07)
  8. ASP: doğum kaydı (S08)
  9. Kamu Hizmetleri Ajansı: çocuk pasaportu için güncel liste (Romence metin) (S09)
  10. Sınır Polisi: çocukların seyahati, 10 Temmuz 2026 (S10)
  11. Sınır Polisi: çocuk seyahati SSS (S11)
  12. Resmî mevzuat portalı: Ceza Kanunu, 165. madde (insan ticareti; Romence metin) (S12)

Hukukçularımızın uygulamasından

Moldova'da kadının rızası sağlık kurumu üzerinden belgelendi

Moldova'daki çift, çocuklarını taşıyan kadının özel beyanıyla hukukçumuza geldi ve hemen pasaport çıkarmak istedi. Doğum henüz kaydedilmemişti; bir aylık süre dolmamıştı. Hukukçumuz Nüfus Kayıtları Yasası'nın 22. maddesi yolunda özel beyanın yetmediğini açıkladı. Sağlık kurumunun, kadının çifti ebeveyn olarak yazdırmaya rızasını gösteren belgesi ve tıbbi doğum belgesi gerekir.

Sağlık kurumu belgesi birkaç günde alındı. Aile bir ay içinde ASP'de doğumu kaydettirerek eşleri ebeveyn olarak yazdırdı. Ardından çocuk pasaportuna başvuruldu; çocuk bizzat geldi ve belge verildi. Hukukçumuz bu çiftin 22. madde yoluna uygun olduğunu önceden kontrol etmişti; bu yol her aileye açık değildir.

Müvekkilin gizliliğini korumak için bazı ayrıntılar değiştirilmiştir.

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar