ΠΑΡΕΝΘΕΤΗ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑ & ΔΙΕΘΝΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

Ηνωμένο Βασίλειο · Ιθαγένεια, διαβατήριο και αναχώρηση

Ταξιδιωτικά έγγραφα και άδειο σημειωματάριο πάνω σε γραφείο

Παρένθετη μητρότητα στο ΗΒ: ιθαγένεια, διαβατήριο και αναχώρηση

Τρεις χωριστές αποφάσεις

Παιδί που γεννιέται μέσω παρένθετης μητρότητας στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποκτά αυτομάτως βρετανικό διαβατήριο. Το διαβατήριο δεν καθορίζει επίσης μόνο του ποιος μπορεί να το μεταφέρει στο εξωτερικό. Πρέπει να απαντηθούν χωριστά τρία ερωτήματα: έχει βρετανική ή άλλη ιθαγένεια; μπορεί ένα εξουσιοδοτημένο πρόσωπο να ζητήσει κατάλληλο ταξιδιωτικό έγγραφο; είναι νόμιμη η έξοδος και η είσοδος στη χώρα προορισμού; Οι απαντήσεις εξαρτώνται από τις συνθήκες γέννησης και τη νομική γονεϊκή ιδιότητα στον κρίσιμο χρόνο, όχι μόνο από την πρόθεση των μελλοντικών γονέων.

Καταγράψτε τόπο και ημερομηνία γέννησης, νομικό domicile, ιθαγένεια και τυχόν καθεστώς «settled» κάθε νόμιμου γονέα κατά τη γέννηση, οικογενειακή κατάσταση ή σύμφωνο συμβίωσης της κυοφόρου και συναινέσεις στη θεραπεία, γενετικούς δεσμούς και τυχόν βρετανικό parental order. Εντοπίστε όλους τους φορείς parental responsibility, τον προορισμό και την προβλεπόμενη ημερομηνία ταξιδιού. Ιθαγένεια, άδεια μετανάστευσης, νομική γονεϊκή ιδιότητα και γονική ευθύνη είναι διαφορετικά νομικά δεδομένα. Ένα έγγραφο δεν τα αποδεικνύει αναγκαστικά όλα.

Νόμιμοι γονείς και ιθαγένεια

Κατά το βρετανικό δίκαιο, η γυναίκα που γεννά είναι η νόμιμη μητέρα του παιδιού κατά τη γέννηση, ανεξάρτητα από την προέλευση του ωαρίου ή το συμφωνητικό. Εάν είναι παντρεμένη ή έχει σύμφωνο συμβίωσης, ο σύζυγος ή σύντροφός της μπορεί να θεωρείται δεύτερος νόμιμος γονέας, ανάλογα με τους κανόνες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και συναίνεσης. Διαφορετικά, ο δεύτερος γονέας εξαρτάται από συγκεκριμένα νόμιμα γεγονότα, όπως γενετική σχέση και θεραπεία. Η συμφωνία ή η πληρωμή δεν καθιστά αυτομάτως τους προτιθέμενους γονείς νομικούς γονείς.

Σύμφωνα με το άρθρο 1(1) του British Nationality Act 1981, παιδί που γεννιέται στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι κατ' αρχήν Βρετανός πολίτης από τη γέννηση, εφόσον το πρόσωπο που θεωρείται μητέρα ή πατέρας για σκοπούς ιθαγένειας ήταν τότε Βρετανός ή είχε καθεστώς «settled» στο ΗΒ. Υπάρχουν ειδικές νόμιμες περιπτώσεις, μεταξύ άλλων για ορισμένους γονείς στις ένοπλες δυνάμεις. Η γέννηση στη χώρα μόνη της συνήθως δεν αρκεί. Στην παρένθετη μητρότητα εξετάζονται το καθεστώς της κυοφόρου, του άλλου νόμιμου γονέα και ο ειδικός ορισμός γονέα στο δίκαιο ιθαγένειας.

Τα παραδείγματα δείχνουν τη σημασία της γονεϊκής ιδιότητας. Εάν η κυοφόρος είναι Βρετανίδα, παιδί που γεννήθηκε στο Λονδίνο μπορεί να έχει ιθαγένεια από τη γέννηση, μολονότι και οι δύο προτιθέμενοι γονείς είναι αλλοδαποί. Εάν κανένας γονέας που λαμβάνεται υπόψη για την ιθαγένεια δεν ήταν Βρετανός ή «settled» κατά τη γέννηση, ο τοκετός στην Αγγλία δεν δημιουργεί αυτομάτως ιθαγένεια. Η βρετανική ιθαγένεια προτιθέμενου πατέρα μπορεί να έχει σημασία εφόσον αναγνωρίζεται νόμιμα ως σχετικός πατέρας ήδη τότε. Η γενετική σχέση δεν αποτελεί καθολική εξαίρεση. Πρόκειται για υποθετικά παραδείγματα.

Μεταγενέστερο βρετανικό parental order μπορεί να αλλάξει τη νομική γονεϊκή ιδιότητα και την ιθαγένεια. Σύμφωνα με οδηγίες του Home Office, βάσει του άρθρου 1(5) του νόμου του 1981, παιδί μέσω παρένθετης μητρότητας μπορεί να αποκτήσει βρετανική ιθαγένεια κατά την ημερομηνία κατάλληλου parental order που εκδίδεται από 6 Απριλίου 2010, εάν τότε ένας προτιθέμενος γονέας είναι Βρετανός. Δεν σημαίνει ότι κάθε τέτοια απόφαση έχει το ίδιο αποτέλεσμα ή ότι η ιθαγένεια ανατρέχει στη γέννηση. Ελέγξτε χωριστά την απόφαση, την ημερομηνία και την ιθαγένεια του γονέα.

Εάν δεν αποδεικνύεται αυτόματη βρετανική ιθαγένεια, ρωτήστε την αρμόδια αρχή μήπως το παιδί αποκτά άλλη ιθαγένεια από την κυοφόρο, νόμιμο γονέα ή νομοθεσία άλλου κράτους. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει ιδιαίτερη διαδικασία εγγραφής ως Βρετανού πολίτη, χωρίς να τεκμαίρεται δικαίωμα. Παιδί χωρίς βρετανική ιθαγένεια χρειάζεται διαβατήριο ή αποδεκτό ταξιδιωτικό έγγραφο αρμόδιου κράτους και συμμόρφωση με τους όρους εισόδου της χώρας προορισμού. Η αίτηση διαβατηρίου δεν υποκαθιστά την απόδειξη ιθαγένειας.

Ληξιαρχείο και parental order

Δηλώστε εγκαίρως τη γέννηση, χωρίς να συγχέετε τη ληξιαρχική εγγραφή με απόφαση ιθαγένειας. Οι επίσημες οδηγίες αναφέρουν συνήθεις προθεσμίες 42 ημερών στην Αγγλία, Ουαλία και Βόρεια Ιρλανδία και 21 ημερών στη Σκωτία, με διαφορετικές διαδικασίες. Η αρχική εγγραφή πρέπει να αναφέρει τους νόμιμους γονείς κατά τους κανόνες της γέννησης και όχι μόνο την επιθυμία της οικογένειας. Η πλήρης ληξιαρχική πράξη αποδεικνύει στοιχεία γέννησης, όχι από μόνη της βρετανική ιθαγένεια, εξουσία ταξιδιού ή δικαίωμα εισόδου σε άλλο κράτος.

Στην Αγγλία και Ουαλία το parental order είναι συνήθως ο τρόπος με τον οποίο οι προτιθέμενοι γονείς καθίστανται νόμιμοι γονείς μετά τη γέννηση από παρένθετη μητέρα. Οι επίσημες οδηγίες περιλαμβάνουν γενετικό δεσμό τουλάχιστον ενός αιτούντος, διαβίωση του παιδιού με τους αιτούντες, κατάλληλο domicile συνδεδεμένο με το ΗΒ και συναίνεση της κυοφόρου και άλλου εμπλεκόμενου νόμιμου γονέα, η οποία κανονικά δεν ισχύει πριν περάσουν έξι εβδομάδες από τη γέννηση. Η επίσημη προθεσμία αίτησης είναι έξι μήνες. Εκπρόθεσμη αίτηση ή διαφωνία συναίνεσης απαιτεί εξειδικευμένη εκτίμηση, όχι προεξόφληση αποτελέσματος. Σε κοινή αίτηση αρκεί ο ένας τουλάχιστον αιτών να έχει την απαιτούμενη γενετική σχέση, ενώ ο μόνος αιτών πρέπει να τη διαθέτει ο ίδιος. Οι αιτούντες πρέπει να έχουν συμπληρώσει τα 18 έτη και πληρωμές πέραν των εύλογων δαπανών χρειάζονται έγκριση του δικαστηρίου. Στην υπόθεση Re X (A Child) (Surrogacy: Time Limit) [2014] EWHC 3135 (Fam), το Ανώτερο Δικαστήριο Αγγλίας και Ουαλίας έκρινε ότι η υπέρβαση της εξάμηνης προθεσμίας δεν αποκλείει αυτομάτως την αίτηση· δεν διασφαλίζεται ίδιο αποτέλεσμα σε άλλη υπόθεση ή δικαιοδοσία. Το δικαστήριο μπορεί να παρακάμψει την απαιτούμενη συναίνεση μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν το πρόσωπο δεν εντοπίζεται ή αδυνατεί να συναινέσει· η απλή άρνηση δεν αποτελεί τέτοια εξαίρεση.

Η διαδικασία διαφέρει ανάμεσα στις χώρες του ΗΒ. Στην Αγγλία και Ουαλία οι αρχές περιγράφουν υποβολή του εντύπου C51 στο οικογενειακό δικαστήριο και επακόλουθες συναινέσεις· η Σκωτία και Βόρεια Ιρλανδία έχουν διαφορετικές δικαστικές διαδικασίες. Μπορούν να αιτηθούν κατάλληλα μεμονωμένα πρόσωπα και ζευγάρια, όμως πρέπει πρώτα να ελεγχθούν domicile, γενετική συγγένεια, συναίνεση, δαπάνες και αποδείξεις. Όταν δεν είναι δυνατή η έκδοση parental order, εξετάζονται χωριστά υιοθεσία ή άλλη δικαστική οδός. Η σύμβαση παρένθετης μητρότητας δεν μεταφέρει μόνη της τη γονεϊκή ιδιότητα ούτε καταργεί την ευθύνη της γυναίκας που γέννησε.

Διαβατήριο και είσοδος

Για πρώτο βρετανικό παιδικό διαβατήριο, το HM Passport Office ζητεί απόδειξη βρετανικής ιθαγένειας, νομιμοποίηση αιτούντος και ταυτότητα παιδιού και αιτούντος. Σε περίπτωση παρένθετης μητρότητας, ο δημοσιευμένος κατάλογος ζητεί επίσης επεξηγηματική επιστολή, στοιχεία θεραπείας όπως επιστολή κλινικής και συναφή οικογενειακά πιστοποιητικά. Πριν από parental order, για παιδί γεννημένο στο ΗΒ, επιτρέπεται η προσκόμιση πρωτοτύπου πλήρους βρετανικής ληξιαρχικής πράξης με τα υπόλοιπα απαιτούμενα στοιχεία. Αυτό δεν εγγυάται έκδοση χωρίς πρόσθετες ερωτήσεις για ιθαγένεια ή parental responsibility. Σύμφωνα με την εσωτερική καθοδήγηση του HM Passport Office, αίτηση διαβατηρίου παιδιού γεννημένου στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να εξεταστεί χωρίς parental order όταν υπάρχει επείγουσα ανάγκη ταξιδιού. Εάν ο προτιθέμενος γονέας δεν έχει γονική μέριμνα (parental responsibility), οι αρμόδιοι μπορούν να εξετάσουν επίσημη δήλωση (statutory declaration) και αποδεικτικά εξουσίας ή συναίνεσης. Η εξέταση της αίτησης δεν μεταβιβάζει τη νόμιμη γονεϊκή ιδιότητα ούτε επιτρέπει από μόνη της την έξοδο του παιδιού στο εξωτερικό.

Μετά από parental order προσκομίστε την απόφαση, εφόσον διαθέσιμη, και τη ληξιαρχική πράξη που εκδόθηκε μετά την απόφαση, μαζί με τα υπόλοιπα δικαιολογητικά. Χρησιμοποιήστε τα γονεϊκά στοιχεία της απόφασης και εξηγήστε διαφορές παλαιών ονομάτων ή εγγράφων, αντί να τις αποκρύψετε. Η έκδοση διαβατηρίου είναι ξεχωριστή διοικητική αξιολόγηση και δεν επέρχεται αυτόματα με τη δικαστική απόφαση. Επικοινωνήστε με HM Passport Office πριν αγοράσετε μη επιστρέψιμα εισιτήρια, ιδίως όταν ιθαγένεια, ευθύνη ή έγγραφα αμφισβητούνται.

Εάν το παιδί ταξιδεύει με μη βρετανικό διαβατήριο, ελέγξτε τις πραγματικές απαιτήσεις της εκδίδουσας χώρας, της αναχώρησης από το ΗΒ και της εισόδου στον προορισμό. Ξένο διαβατήριο δεν αποδεικνύει parental responsibility του συνοδού κατά το βρετανικό δίκαιο. Αντιστρόφως, βρετανικό διαβατήριο δεν απαλλάσσει από θεωρήσεις, άδειες διαμονής ή αναγνώριση οικογενειακών σχέσεων στο εξωτερικό. Για μη Βρετανό ανήλικο που πρόκειται να επιστρέψει, εξετάστε χωριστά το καθεστώς μετανάστευσης ή διαμονής στο ΗΒ. Αναχώρηση και επιστροφή αποτελούν διαφορετικές νομικές πράξεις.

Συναίνεση, δικαστήρια και αποδείξεις

Σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση, για ταξίδι ανηλίκου στο εξωτερικό απαιτείται συναίνεση όλων όσοι έχουν parental responsibility ή άδεια δικαστηρίου, εκτός συγκεκριμένων δικαστικών εξαιρέσεων. Η κυοφόρος έχει κανονικά ευθύνη από τη γέννηση και ίσως την έχει και άλλος νόμιμος γονέας. Η πραγματική φροντίδα ή η συμφωνία παρένθετης μητρότητας δεν υποκαθιστούν τη συναίνεση. Επιστολή με συναίνεση, πληροφορίες ταξιδιού και στοιχεία επικοινωνίας αποτελεί συνήθως χρήσιμη απόδειξη, όμως αεροπορικές εταιρείες ή ξένες αρχές μπορεί να απαιτήσουν επιπλέον έγγραφα και μεταφράσεις. Ελέγξτε τους δικαιούχους κατά την αναχώρηση.

Η γνωστή εξαίρεση για ταξίδια έως 28 ημέρες αφορά πρόσωπο που child arrangements order ορίζει ως εκείνο με το οποίο ζει το παιδί, ενώ άλλη απόφαση μπορεί να το περιορίζει. Δεν είναι γενική άδεια σε κάθε προτιθέμενο γονέα να ταξιδεύει χωρίς τη συναίνεση της κυοφόρου. Όταν απαραίτητη συναίνεση λείπει, είναι ασαφής ή αμφισβητείται, ζητήστε κατάλληλη βρετανική δικαστική απόφαση πριν ταξιδέψετε. Μη εξουσιοδοτημένη μετακίνηση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, περιλαμβανομένης της παράνομης απομάκρυνσης παιδιού. Η κράτηση πτήσης δεν θεραπεύει την έλλειψη άδειας. Η εξαίρεση των 28 ημερών βάσει child arrangements order ανήκει στο νομικό πλαίσιο Αγγλίας και Ουαλίας. Δεν πρέπει να θεωρείται ότι ισχύει πανομοιότυπα στη Σκωτία ή τη Βόρεια Ιρλανδία· πρέπει να ελεγχθούν το τοπικό δίκαιο και η συγκεκριμένη δικαστική απόφαση.

Συγκεντρώστε πλήρη ληξιαρχική πράξη γέννησης, αποδείξεις θεραπείας και συναινέσεων, ταυτότητα και εθνικότητα κυοφόρου και νόμιμων γονέων, γενετικά στοιχεία εφόσον ζητηθούν νόμιμα, πιστοποιητικά γάμου ή συμφώνου, parental order και άλλες δικαστικές αποφάσεις. Διευκρινίστε ποια πρωτότυπα, επικυρωμένα αντίγραφα, μεταφράσεις ή νομιμοποιήσεις απαιτούν συγκεκριμένα η αρχή διαβατηρίου και η χώρα προορισμού. Μην κοινοποιείτε ιατρικά, γενετικά και προσωπικά δεδομένα σε περιττούς τρίτους. Σε αντιφάσεις ζητήστε επίσημη διευκρίνιση πριν από αντικρουόμενες αιτήσεις.

Βήματα και παραδείγματα

Πρακτικά: καθορίστε νομικούς γονείς και πιθανές ιθαγένειες βάσει των γεγονότων γέννησης· καταχωρίστε τη γέννηση· προσδιορίστε ποιος μπορεί να αιτηθεί ταξιδιωτικό έγγραφο και αποκτήστε το· επιλύστε συναινέσεις parental responsibility ή δικαστική διαφορά· ελέγξτε θεώρηση, είσοδο και αναγνώριση στον προορισμό· μόνο τότε επιβεβαιώστε ημερομηνία ταξιδιού. Η αίτηση parental order μπορεί να εκκρεμεί παράλληλα όταν επιτρέπεται. Μη θεωρείτε δεδομένο ότι δικαστήριο και υπηρεσία διαβατηρίων θα ολοκληρώσουν ταυτόχρονα.

Τρία παραδείγματα: παιδί που γεννήθηκε στο Λονδίνο από Βρετανίδα κυοφόρο μπορεί να έχει βρετανική ιθαγένεια από τη γέννηση, αλλά χρειάζεται διαβατήριο και συναίνεση. Όταν οι γονείς που λαμβάνονται υπόψη για ιθαγένεια δεν ήταν Βρετανοί ή «settled», μπορεί να χρειάζεται εξέταση άλλης ιθαγένειας και ξένου διαβατηρίου ή άλλης νόμιμης βρετανικής οδού. Μετά από κατάλληλο parental order, μπορεί να αποκτηθεί ιθαγένεια την ημερομηνία απόφασης αν Βρετανός προτιθέμενος γονέας πληροί τον νόμο. Κανένα παράδειγμα δεν αίρει τις υπόλοιπες απαιτήσεις ταξιδιού.

Καθυστερήσεις και διεθνή όρια

Εάν η υπηρεσία διαβατηρίων ζητήσει επιπλέον αποδείξεις, απαντήστε στο συγκεκριμένο ζήτημα ιθαγένειας ή δικαιώματος αίτησης και φυλάξτε το αίτημα και αριθμό υπόθεσης. Λάθος στη ληξιαρχική πράξη διορθώνεται με επίσημη ή δικαστική διαδικασία, όχι άτυπη τροποποίηση. Διαφωνία για συναίνεση ταξιδιού απαιτεί συμβουλή Βρετανού δικηγόρου οικογενειακού δικαίου πριν την αναχώρηση. Εάν ξένο κράτος αμφισβητεί ιθαγένεια ή θεώρηση, ζητήστε θέση από την αρμόδια πρεσβεία, προξενείο ή αρχή μετανάστευσης. Διαφορετικές αρνήσεις απαιτούν διαφορετικά ένδικα μέσα.

Το βρετανικό διαβατήριο δεν εγγυάται ότι ξένο κράτος θα αναγνωρίσει τους προτιθέμενους γονείς ως νόμιμους. Ούτε ένα βρετανικό parental order ρυθμίζει αυτόματα αλλοδαπό δίκαιο ιθαγένειας, γονεϊκής ιδιότητας, επιμέλειας ή μετανάστευσης. Σε μετοίκηση ελέγξτε αναγνώριση της βρετανικής απόφασης και απαιτούμενα ληξιαρχικά έγγραφα στη χώρα προορισμού. Ιδιαίτερη προσοχή όταν οι ιθαγένειες διαφέρουν, η παρένθετη μητρότητα περιορίζεται ή τα ονόματα δεν συμφωνούν. Ζητήστε συμβουλή κατά το δίκαιο προορισμού, όχι τεκμήριο καθολικής ισχύος βρετανικών εγγράφων.

Πριν πληρώσετε εισιτήρια

Πριν πληρώσετε πτήσεις, λάβετε γραπτές απαντήσεις: ποια είναι η νομική βάση και η απόδειξη της ιθαγένειας του παιδιού; ποιος κατέχει σήμερα parental responsibility και συναινεί; ποια αρχή εκδίδει έγγραφο ταξιδιού και βάσει ποιων στοιχείων; ποια θεώρηση ή άδεια διαμονής απαιτεί ο προορισμός; Κρατήστε όλες τις απαντήσεις και επιστολές μαζί. Αν παραμένει άλυτο έστω ένα σημείο, υπολογίστε πιθανή αναβολή: ληξιαρχική πράξη ή συμφωνία παρένθετης μητρότητας δεν καλύπτει αυτόματα το κενό.

Το πρακτικό συμπέρασμα είναι ότι ιθαγένεια, διαβατήριο, νόμιμη άδεια εξόδου και είσοδος στον προορισμό πρέπει να συντρέχουν. Η βρετανική ιθαγένεια μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση ή να αποκτάται μεταγενέστερα με κατάλληλο parental order· η νομική βάση και ημερομηνία είναι κρίσιμες. Το όνομα προτιθέμενου γονέα σε έγγραφο, η συμφωνία παρένθετης μητρότητας και η βρετανική γέννηση δεν αποτελούν ισοδύναμες αποδείξεις. Το κείμενο αφορά παιδί γεννημένο στο ΗΒ που αναχωρεί από αυτό· γέννηση στο εξωτερικό και μεταγενέστερη είσοδος απαιτούν χωριστή ανάλυση.

Επίσημες πηγές

  1. British Nationality Act 1981, section 1
  2. Human Fertilisation and Embryology Act 2008, Part 2
  3. Surrogacy: legal rights of parents and surrogates
  4. The surrogacy pathway: England and Wales
  5. Surrogacy: caseworker guidance (accessible)
  6. Get a child passport: surrogacy and sperm donation
  7. Birth registration guidance
  8. Get permission to take a child abroad
  9. Who has parental responsibility
  10. Become the child’s legal parent
  11. Apply for a first child passport
  12. Re X (A Child) (Surrogacy: Time Limit) [2014] EWHC 3135 (Fam) — judgment

Τελευταία ενημέρωση:

Συντάκτης: Khachatrian Razmik, LL.M.

Διεθνείς νομικές υπηρεσίες για παρένθετη μητρότητα και συγγένεια — LEX SURROGACY της Lex Agency · Προφίλ συντάκτη · Συντακτικά πρότυπα