Singapur: Doğumdan Sonra Çocuğun Vatandaşlığı, Pasaportu ve Ülkeden Çıkışı
Doğum belgesi, vatandaşlık, pasaport ve bir ülkeden çıkma ya da başka bir ülkeye girme hakkı birbirinden ayrı konulardır. Taşıyıcı annelik vakasında ilk olarak yalnızca yumurta veya sperm sağlayan, sözleşme imzalayan ya da çocuğu büyütmek isteyen kişi değil, uygulanacak hukukun kimi ebeveyn olarak tanıdığı belirlenmelidir. Bu sonuç vatandaşlık yolunu ve seyahat belgesi düzenlemeye yetkili makamı etkileyebilir. Bu rehber ayrı incelemeleri açıklar ve yolculuktan önce doğrulanması gereken olguları ve belgeleri sıralar.
Dört ayrı karar değerlendirilmelidir
Önce doğum ve aile koşullarına uygulanacak hukuka göre hukuki ebeveynlik belirlenmelidir. Ardından çocuğun Singapur vatandaşlığını doğumla mı, soy bağıyla mı kazandığı veya yalnızca kayıt ya da takdire bağlı vatandaşlık verilmesi için olası bir yol bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Singapur vatandaşlığı veya başka bir uyruk doğrulanmadan uygun pasaport prosedürü belirlenemez. Son olarak Singapur’dan çıkış kuralları ve varış ülkesinin giriş şartları kontrol edilmelidir. Bir soruya olumlu cevap verilmesi diğerlerini çözmez.
Doğum belgesi doğum bilgilerini ve ebeveyn bilgilerini kaydeder; tek başına Singapur vatandaşlık belgesi veya pasaport değildir. Genetik test, taşıyıcı annelik sözleşmesi, yabancı doğum kaydı veya evlat edinme kararı delil olabilir, ancak hukuki etkileri farklıdır. Yetkili makam ve varış ülkesi gerekli belgeleri doğrulamadan iadesiz bilet satın almayın.
Önce hukuki ebeveynliği belirleyin
SCARTA yalnızca 1 Ekim 2014 tarihinde veya sonrasında bir döllenme işlemi sonucunda doğan çocuklara uygulanır; işlemin kendisi bu tarihten önce, o gün veya sonra yapılmış olabilir. Çocuk Singapur’da doğmuşsa ya da 3. bölümde belirtilen kişilerden biri doğum tarihinde Singapur’da hukuken yerleşikse kanun uygulanabilir. Bu kişiler arasında gebeliği taşıyan kadın; döllenme işlemi sırasında onun kocası veya fiilî partneri; yumurta ya da spermi kullanılan kişi ve işleme rıza gösteren kişi bulunur. Somut olguları ve yürürlükteki metni kontrol edin.
3(2). bölüm uyarınca, aksi kanıtlanmadıkça Singapur vatandaşının Singapur’da hukuken yerleşik (domiciled) olduğu varsayılır. 3(5). bölüm, SCARTA’nın uygulanmasının tek başına çocuğun vatandaşlığını etkilemediğini açıkça belirtir: Kanun hukuki ebeveynliği belirler, vatandaşlığı değil. Vatandaşlık yine Anayasa ve çocuğun hukuki statüsüne uygulanan kurallar uyarınca ayrıca değerlendirilmelidir.
6. bölüme göre, 9. bölümdeki istisna saklı kalmak üzere, döllenme işlemi sonucunda çocuğu taşıyan kadın, işlem Singapur’da veya başka yerde yapılmış olsa da doğumdan itibaren çocuğun annesi sayılır. 5. bölüm ayrıca yumurta veya sperm sağlayan kişinin yasa kapsamında otomatik olarak ebeveyn sayılmadığını belirtir. Eş veya şartları karşılayan partner, ancak yasal koşullar yerine gelirse baba kabul edilebilir; diğer ebeveynlik sorunları 10. bölüm kapsamında mahkemeye başvurulmasını gerektirebilir. Yasa bir kişiyi ebeveyn olarak belirlediğinde, 3(3). bölüm bu statüye kural olarak tüm hukuki amaçlar bakımından sonuç bağlar ve 3(4). bölümdeki evlat edinme kuralı saklı kalmak üzere başka bir kişinin ebeveyn sayılmasını engeller.
9. bölüm, hata, ihmal, pervasızlık veya hile nedeniyle amaçlanan yerine farklı bir yumurta, sperm veya embriyonun kullanıldığı durumları düzenler. Ebeveyn olarak tanınmak isteyen başka bir kişinin 10. bölüm uyarınca mahkemeye başvurusu, bu kişinin çocuğun 9(1). bölümde açıklanan işlem sonucunda doğduğunu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl içinde yapılmalıdır.
Bu nedenle genetik bağ veya özel sözleşme tek başına, amaçlanan ebeveynin vatandaşlık bakımından hukuki ebeveyn olduğunu kanıtlamaz. Doğum yurt dışında gerçekleşmiş ve Singapur ile kanunda öngörülen bağlantı bulunmuyorsa yabancı ebeveynlik hukuku ve yabancı kararın etkisi ayrıca incelenmelidir. Daha eski doğumlar, olağan dışı aile durumları, gamet bağışları ve çelişkili kayıtlar için kişiye özel hukuki değerlendirme gerekir.
Anayasa’nın Üçüncü Cetveli’nin 15. paragrafı, X. Bölüm bakımından özel kurallar koyar: evlilik dışı doğmuş sayılan bir kişi için baba veya ebeveyne yapılan atıflar anneye yapılmış sayılır; Singapur hukukuna uygun bir mahkeme kararıyla evlat edinilmiş çocuk için bu atıflar evlat edinene yapılmış sayılır. Bu kuralların somut taşıyıcı annelik olayına uygulanması ve yabancı bir kararın etkisi ayrıca incelenmelidir. Vatandaşlık bakımından ilgili ebeveyn yalnızca genetik bağa veya yabancı doğum belgesine bakılarak belirlenmemelidir.
Çocuk Singapur’da doğarsa
Anayasa’nın 121. maddesi doğumla vatandaşlığı düzenler. Genel kural olarak Singapur’da doğmak her çocuğa otomatik vatandaşlık vermez: ebeveynlerin hiçbiri Singapur vatandaşı değilse Anayasa bu sonucu dışlar. Dar kapsamlı başka anayasal istisnalar da vardır. 121(3). madde, Hükümetin koşulları dikkate alarak adil ve uygun bulması hâlinde Singapur’da doğan bir çocuğa vatandaşlık vermesine izin verir. Bu, önceden güvenilebilecek bir hak değil, takdire bağlı bir yetkidir.
Taşıyıcı annelikte bu nedenle hukuki ebeveynin kimliği belirleyicidir. Amaçlanan ebeveyn yalnızca genetik bağ bulunduğu, yabancı bir belgede adı geçtiği veya düzenleme için ödeme yaptığı için Singapur vatandaşı ebeveyn olarak kabul edilmemelidir. Önce uygulanacak hukuka göre ebeveynlik belirlenmeli, sonra anayasal vatandaşlık testi bu statü ve doğum tarihindeki olgulara uygulanmalıdır.
Çocuk Singapur dışında doğarsa
122. madde uyarınca soy bağı yoluyla vatandaşlık ayrı bir yoldur. 15 Mayıs 2004 tarihinde veya sonrasında yurt dışında doğan bir çocuk için Anayasa, genel olarak doğum tarihinde anne veya babadan birinin doğum, kayıt ya da soy bağı yoluyla Singapur vatandaşı olmasını gerektirir. Hükümet daha uzun süre tanımadıkça doğum, öngörülen şekilde bir yıl içinde kaydedilmelidir.
ICA’nın kamuya açık vatandaşlık sayfası, başvuru yapılabilecek genel kategorileri listeler. Ücret tablosundaki ayrı bir not, gebeliği taşıyan annenin Singapur vatandaşı olduğu veya babanın Singapur vatandaşı olup doğum tarihinde gebeliği taşıyan anneyle evli bulunduğu bazı yurt dışı doğumları için bir ücret kategorisi belirtir. Bu ücret notu, vatandaşlık için tüm uygunluk şartlarını açıklamaz ve taşıyıcı annelik hakkında özel bir karar değildir. Aynı sayfa, gerekli belgeler eksiksiz ve usulüne uygun sunulduğunda Singapur vatandaşlarının yurt dışında doğan çocuklarına ilişkin başvuruların bir ay içinde işlendiğini, ancak bazı dosyaların daha uzun sürebileceğini belirtir; bu süre karmaşık bir taşıyıcı annelik dosyası için garanti değildir. Hukuki ebeveynlik ve medeni hâl bilgilerini açıklayarak ICA’dan yazılı yanıt isteyin.
Ek koşullar uygulanabilir. Singapur vatandaşı ebeveyn vatandaşlığı soy bağı yoluyla kazanmışsa, çocuğun doğumundan önce Singapur’da bir veya birden fazla dönemde toplam en az beş yıl yasal olarak ikamet etmiş olmalıdır; alternatif olarak, doğumdan hemen önceki beş yıl içinde toplam en az iki yıl ikamet etmiş olması gerekir. 122. madde bakımından dikkate alınan ebeveyn doğum tarihinde kayıt yoluyla Singapur vatandaşıysa, 122(2)(b). madde çocuğun doğduğu ülkenin vatandaşlığını yalnızca orada doğması nedeniyle edinmemesini şart koşar. Kesin kural çocuğun doğum tarihine ve ebeveynin vatandaşlık temelinin ne olduğuna bağlıdır.
Yurt dışındaki taşıyıcı annelikte, genetik amaçlanan ebeveynin 122. madde bakımından otomatik olarak ilgili hukuki ebeveyn olduğunu varsaymayın. Uygulanacak hukukça tanınan ebeveynliği, ebeveynin doğum tarihindeki vatandaşlık temelini, doğum kaydını ve varsa mahkeme veya evlat edinme kararlarını kanıtlayan belgeleri hazırlayın. ICA’nın genel açıklamaları, belirli bir yabancı ebeveynlik kararının 122. madde bakımından hangi ebeveynin dikkate alınacağını değiştirip değiştirmediğini belirlemez; başvuru onay garantisi değildir. Özellikle gebeliği taşıyan anne amaçlanan ebeveyn değilse, olaya özgü yanıt alın.
Doğum veya soy bağı vatandaşlığı belirlemiyorsa
124. madde, 21 yaşından küçük bir çocuk için ayrı ve takdire bağlı vatandaşlık tescili yolları öngörür. 124(1). madde uyarınca Hükümet, çocuğun Singapur vatandaşının çocuğu olduğuna ve Singapur’da ikamet ettiğine kanaat getirirse ebeveynin veya vasinin başvurusu üzerine çocuğu tescil edebilir. 124(2). madde uyarınca ise özel koşullarda 21 yaşından küçük herhangi bir çocuk tescil edilebilir. Bu yolların hiçbiri otomatik değildir. Hukuki ebeveynlik ve Üçüncü Cetvel kuralları sonucu etkileyebilir; evlat edinme vatandaşlığı garanti etmez. 125. maddeye göre tescille kazanılan vatandaşlık tescil tarihinden itibaren hüküm doğurur; dolayısıyla bekleyen bir başvuru tek başına vatandaşlığı kanıtlamaz veya Singapur pasaportuna hak vermez. Uygulanabilecek yolu ve çocuğun göçmenlik statüsünü ICA ve Singapur hukuk danışmanıyla doğrulayın.
Doğumu kaydedin ve resmî kaydı saklayın
Singapur’da gerçekleşen doğumlar için ICA, doğumdan sonraki 42 gün içinde LifeSG üzerinden çevrim içi kayıt yapılmasını ister. Doğum kaydı ve dijital doğum belgesi için yayımlanan ücret 18 SGD’dir. Bildirimden sonra belge 90 gün içinde ICA’nın elektronik hizmetinden indirilmelidir. Eksik belgeler başvurunun kabul edilmemesine veya ek delil istenmesine yol açabilir. İngilizce olmayan belgeler için kabul edilen resmî veya usulüne uygun tasdikli çeviri gerekir.
Taşıyıcı annelik vakasında amaçlanan ebeveynlerin kayda istedikleri şekilde yazılacağını varsaymayın. Kayıt makamına hangi kanıtların gerektiğini ve yabancı doğum belgesi, ebeveynlik kararı, rıza, evlilik belgesi veya çevirinin nasıl sunulacağını sorun. Doğru bilgi verin; başvuru alındısını, indirdiğiniz belgeyi ve sunulan tüm belgelerin kopyalarını saklayın.
Çocuk Singapur vatandaşı değilse
ICA’nın doğum kaydı rehberine göre, doğum anında Singapur vatandaşı olmayan çocuğa doğum tarihinden itibaren 42 gün geçerli özel bir geçiş izni verilmiş sayılır. Bitiş tarihi dijital doğum belgesine ekli bilgilendirme notunda yer alır. Çocuk bu süreden sonra Singapur’da kalacaksa geçerli bir göçmenlik izni gerekir; mevcut iznin süresi dolmadan uzatma veya uygun izin başvurusu yapılmalıdır.
ICA ayrıca, vatandaş olmayan yenidoğan için doğum belgesi alındıktan sonra doğum tarihinden itibaren 42 gün içinde ilgili vatandaşlığın elçiliği veya yüksek komisyonundan pasaport başvurusu yapılmasını ister. Bu konu acildir: konsolosluk kuralları, ebeveynlik kanıtları, randevular ve işlem süreleri gecikmeye neden olabilir. Vatandaşlık veya ebeveynlik tartışmalıysa hemen ICA ve ilgili elçilikle iletişim kurun. Doğum belgesi tek başına seyahate veya daha uzun süre kalmaya izin vermez.
Hiçbir devlet çocuğu vatandaşı olarak tanımıyorsa veya hukuki ebeveynlik kanıtları çözümlenmemişse çocuğun hemen alabileceği bir pasaport bulunmayabilir. Mümkünse bu risk doğumdan önce incelenmelidir. Singapur’un vatandaş olmayan bir çocuğa Singapur pasaportu vereceğini veya amaçlanan ebeveynin vatandaşlığının otomatik olarak çocuğa geçeceğini varsaymayın.
Singapur vatandaşlığı doğrulanırsa
Singapur pasaportu, Singapur vatandaşlarına verilen bir seyahat belgesidir. Çocuğun vatandaşlığı doğrulanıp gerekli kayıt tamamlandıktan sonra ilk pasaport için MyICA veya ilgili yurt dışı temsilciliği üzerinden güncel ICA prosedürünü izleyin. ICA, yeni doğan Singapur vatandaşının ilk pasaport ücretinden, başvuru MyICA üzerinden çocuğun ilk doğum gününe kadar yapılırsa, muafiyet tanındığını belirtir.
ICA, belgeler tam olduğunda yerel başvurular için yaklaşık bir ila iki hafta, yurt dışından yapılan başvurular için dört ila altı hafta işlem süresi bildirir; gecikme olabilir. Bunlar karmaşık taşıyıcı annelik veya ebeveynlik dosyaları için garanti değil, tahmindir. Başvuru öncesinde çocuğun adını, doğum tarihini ve yerini ve ebeveyn bilgilerini tüm belgelerde kontrol edin. Farklılıkları önceden giderin.
Çıkış ve varış ülkesine girişi ayrı ayrı kontrol edin
ICA’nın genel bilgilendirmesi Singapur’dan ayrılmaya yönelik şu anda genel bir kısıtlama olmadığını belirtir; ancak yolcular varış ülkesinin giriş şartlarına ve sınır kontrol işlemlerine uymalıdır. Bu, belirli bir yenidoğanın uçağa bineceğini veya başka bir ülkeye gireceğini garanti etmez. Çocuğun kabul edilen kişiye özel bir seyahat belgesine ve gerekiyorsa varış ve transit ülkeleri için vizeye, giriş iznine veya başka belgelere ihtiyacı vardır. Havayolu şirketleri belgeleri uçuştan önce kontrol edebilir.
Biyometrik veya pasaportsuz kontrol prosedürü, yabancı makamlar için çocuğun seyahat belgesi ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Pasaportsuz kontrol duyurulsa bile pasaportu yanınızda bulundurun. Yalnızca bir ebeveyn seyahat ediyorsa veya ebeveynlik tartışmalıysa, varış ülkesi, transit ülkesi veya taşıyıcı istiyorsa gerekli rıza belgelerini, mahkeme kararlarını veya velayet belgelerini taşıyın. Bu makul bir önlemdir; somut güzergâh kontrol edilmeden Singapur’un evrensel çıkış şartı olarak sunulmamalıdır.
Yola çıkmadan önce varış ülkesinin göçmenlik makamından veya konsolosluğundan, taşıyıcı annelik yoluyla doğan çocuk için hangi ebeveynlik kanıtlarını kabul ettiğini, çocuğun o ülkenin vatandaşlığını alıp alamayacağını ve vize ya da acil seyahat belgesi bulunup bulunmadığını yazılı olarak doğrulayın. Singapur doğum belgesi, yabancı pasaport ve giriş izni farklı soruları yanıtlar.
Ebeveynler için pratik işlem sırası
Doğumdan önce planlanan doğum yerini, gestasyonel annenin medeni hâlini ve yerleşimini, amaçlanan ebeveynlerin vatandaşlığını ve yerleşimini, gametlerin kaynağını ve planlanan yabancı ebeveynlik ya da evlat edinme kararlarını belirleyin. Singapurlu aile ve vatandaşlık hukuku avukatından SCARTA, Anayasa ve doğum ülkesinin hukukunu birlikte değerlendirmesini isteyin. Muhtemel vatandaşlığın konsolosluğuna hangi kanıtların gerektiğini sorun; yalnızca ajans kontrol listesine güvenmeyin.
Doğumdan hemen sonra hastaneden doğum bilgilerini alın ve doğumu geçerli süre içinde kaydedin. Dijital belgeyi indirin ve güvenli şekilde saklayın. Aynı zamanda hukuki yol varsa vatandaşlık veya yabancı uyruk başvurusu yapın, uygun pasaportu isteyin ve çocuk Singapur vatandaşı değilse göçmenlik statüsünü alın veya uzatın. 42 günlük süreleri ve bir yıllık süreyi ayrı ayrı takvime yazın; bunlar farklı işlemlere ilişkindir.
Çıkış rezervasyonu yapmadan önce pasaportu veya diğer seyahat belgesini, vizeyi veya giriş iznini, transit koşullarını, havayolu kurallarını, ebeveynlik belgelerini ve çocuğun ayrılana kadar Singapur’da kalma hakkını doğrulayın. Başvurular, alındılar, çeviriler ve ICA/konsolosluk yazışmaları dahil tüm dosyanın basılı ve dijital kopyalarını saklayın. Bir makamın verdiği belge başka bir devletin göçmenlik makamını bağlamaz.
Dosyada çocuğun doğum belgesi; ebeveynlerin pasaportları ve vatandaşlık kanıtları; gerekiyorsa evlilik belgesi; yardımcı üreme tedavisi ve rıza kayıtları; taşıyıcı annelik sözleşmesi; uygun olduğu ölçüde doğum yapan kadının hukuki statüsü ve rızasına ilişkin belgeler; ebeveynlik veya evlat edinme kararları; tasdikli çeviriler ve varış ülkesinin giriş belgeleri bulunabilir. Nihai liste olgulara ve başvuruyu inceleyen makama bağlıdır.
Yargı kararları ve ART kuralları ne gösteriyor?
UKM v Attorney-General [2018] SGHCF 18 davasında mahkeme, yurt dışında gerçekleşen gestasyonel taşıyıcı anneliği ve evlat edinme başvurusunu inceledi. Çocuk 2013’te, SCARTA’nın 1 Ekim 2014’te yürürlüğe girmesinden önce doğmuştu; bu nedenle karar SCARTA’nın güncel ebeveynlik kurallarının yorumu olarak değerlendirilmemelidir. Mahkeme, evlat edinmenin Singapur vatandaşlığına başvurma olanağını artırabileceğini, ancak vatandaşlığı garanti etmediğini ve ICA kararının ayrı olduğunu açıkladı. Dava somut olgulara dayanır; sonraki kanun değişiklikleri ayrıca kontrol edilmelidir. Karar, evlat edinme, ebeveynlik ve vatandaşlığın ayrı hukuki kararlar olduğunu gösterir, ancak yeni bir davanın sonucunu öngörmez.
Healthcare Services (Assisted Reproduction Service) Regulations 2023 düzenlemesinin 36(a) kuralı, çocuğu evlatlık vermeyi amaçlayan bir kadına lisanslı sağlayıcının embriyo transfer etmesini yasaklar. Bu, lisanslı yardımcı üreme hizmetlerine ilişkin belirli bir kısıtlamadır. Bu hüküm, yurt dışında yürütülen her düzenlemenin tüm hukuki meselelerini çözüyor şeklinde dayanaksız biçimde genişletilmemelidir. Planlanan program için klinik düzenleme, sözleşme, ebeveynlik ve sınır ötesi tanıma konusunda ayrı hukuki değerlendirme gerekir.
Başvuru gecikir veya reddedilirse
Mümkünse makamdan çözülmemiş konuyu ve eksik kanıtları yazılı olarak belirtmesini isteyin. Belge eksikliği ile ebeveynlik, vatandaşlık veya başvuru hakkı konusundaki uyuşmazlığı ayırın. Ret bildirimini, başvuru alındılarını ve sunulan belgelerin tam kopyalarını saklayın. Anayasa’nın Üçüncü Eki’nin 2. paragrafı, 10. Bölüm (vatandaşlık) kapsamındaki Hükümet kararının mahkemede temyiz veya incelemeye tabi olmadığını belirtir; 3. paragraf ise ilgili yetkileri devredilmiş bir kamu görevlisinin bazı kararlarına karşı Bakana başvuru yapılmasına izin verir. Bu yolun uygulanıp uygulanmayacağı, kararı kimin ve hangi yetkiyle verdiğine bağlıdır. Somut olayda hangi prosedürün mevcut olduğunu belirlemek için gecikmeden Singapur avukatına danışın. Olağan bir itiraz yolu olduğunu ya da başvurunun göçmenlik sürelerini durdurduğunu varsaymayın.
En güvenli acil adım çocuğun yasal kalışını korumak, yetkili makamdan seyahat belgesi istemek ve varış ülkesinin giriş şartları doğrulanana kadar seyahat etmemektir. Süreler, takdire bağlı kararlar ve vatandaşlık belirsizliği erkenden ele alınmalıdır; isim değiştirerek, bir ebeveyni gizleyerek veya özel sözleşmeyi resmî karar gibi sunarak bu sorunlar saklanmamalıdır.
Resmî kaynaklar
- Constitution of the Republic of Singapore, Part 10 (citizenship) and Third Schedule (LEGISLATION; S1)
- Status of Children (Assisted Reproduction Technology) Act 2013, current version (LEGISLATION; S2)
- ICA: Register Birth and Download Digital Birth Certificate (OFFICIAL_GUIDANCE; S3)
- ICA: Becoming a Singapore Citizen (OFFICIAL_GUIDANCE; S4)
- ICA: Apply for Passport (OFFICIAL_GUIDANCE; S5)
- ICA: Departing From Singapore (OFFICIAL_GUIDANCE; S6)
- Healthcare Services (Assisted Reproduction Service) Regulations 2023, regulation 36 (LEGISLATION; S7)
- UKM v Attorney-General [2018] SGHCF 18 (CASE_LAW; S8)
