Umman · Hukuki durum ve modeller

Açık, boş sayfalı bir kitap, etiketsiz rahim anatomisi çizimi, kalem ve bitki içeren editoryal natürmort.
Yalnızca editoryal bir illüstrasyondur; gerçek bir kliniği, hukuki belgeyi veya resmî onayı göstermez.

Lex Agency LLC

Umman’da taşıyıcı annelik: pratik hukuki sonuç

25 Ekim 2026 itibarıyla ihtiyatlı sonuç şudur: taşıyıcı annelik Umman’da izin verilmiş ve hukuken güvence altına alınmış bir yol olarak görülmemelidir. Umman hukuku, sağlık çalışanlarının yardımcı üreme tekniklerini yalnızca evlilikleri uygulanabilir hukuka göre geçerliliğini koruyan eşler arasında uygulamasına açıkça izin verir. Sağlık Bakanlığının yayımladığı doğurganlık merkezi standartları da eşlere dayalı modeli güçlendirir ve Umman hukukuna ve ülkede yorumlanıp uygulanan şeriat kurallarına uyulmasını ister. Taşıyıcı anneliğin tüm biçimlerini açıkça adlandıran veya ticari ve karşılıksız modelleri ayrı ayrı düzenleyen bağımsız bir kanun maddesi bilinmemektedir. Bu nedenle sonuç, belirli bir suç hükmünün alıntısı değil, düzenleyici çerçeveden çıkarılan güçlü bir hukuki değerlendirmedir. Bununla birlikte 59. madde, 29. maddenin ihlali için genel bir yaptırım öngörür; bunun belirli bir taşıyıcı annelik protokolüne uygulanıp uygulanmayacağı henüz açıklığa kavuşmamıştır. Umman’da yetkin bir avukattan yazılı görüş ve yetkili sağlık makamından teyit almadan bir ajansa ödeme yapmayın veya embriyonun başka bir kadının rahmine aktarılmasını planlamayın.

Hangi kurallar uygulanır?

Başlıca kaynak, hekimlik ve yardımcı sağlık mesleklerinin uygulanmasını düzenleyen 75/2019 sayılı Kraliyet Kararnamesidir. 29. madde yardımcı üreme tekniklerini doğrudan düzenler. Sağlık Bakanlığının doğurganlık merkezleri standartları, 2017 tarihli ve Bakanlığın resmî sitesinde listelenen belge, hizmetlerin işleyişine ilişkin koşulları belirler. Giriş bölümünde standartların kamu ve özel sektöre uygulandığı belirtilir; genel kurallar Umman’da yorumlandığı ve uygulandığı şekliyle şeriat kurallarına uyulmasını ister. 29/2013 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle kabul edilen Medeni İşlemler Kanunu’nun sözleşme kuralları da bir anlaşmanın icra edilebilirliğini etkileyebilir. 32/97 sayılı Kişisel Statü Kanunu soybağı hakkında genel hükümler içerir. Bu kaynakların rolleri farklıdır: kanun tıbbi uygulamayı, Bakanlık standartları klinikleri, medeni hukuk sözleşme sonuçlarını düzenler; soybağı kuralları tek başına taşıyıcı annelik programına izin vermez.

2019 tarihli kanunun uygulama yönetmeliğini çıkaran Sağlık Bakanlığının 231/2024 sayılı Kararı da dikkate alınmalıdır. Yönetmelik, yardımcı üreme merkezini özel sağlık kuruluşu türleri arasında sayar ve genel ruhsatlandırma kuralları getirir. Yürürlükten kaldırma hükmü belirli eski bakanlık kararlarını ve yeni yönetmelikle çelişen hükümleri listeler; ancak 2017 tarihli Fertilite Merkezi Standartlarını açıkça yürürlükten kaldırılmış olarak saymaz. Bu nedenle incelenen belgeler, 2017 standartlarının tüm hükümlerinin değişmeden yürürlükte kaldığını veya 2024 yönetmeliğinin taşıyıcı anneliğe izin verdiğini göstermemektedir. Bu standartlara dayanılmadan önce Umman’da yetkili bir avukat, güncel durumlarını ve sonraki Bakanlık talimatlarını Resmî Gazete üzerinden doğrulamalıdır.

Yardımcı üremeye ilişkin kanuni sınır

75/2019 sayılı Kararnamenin 29. maddesi, sağlık mesleği mensuplarının yardımcı üreme tekniklerini yalnızca eşler arasında, her ikisinin yazılı rızasıyla ve evlilik şeriata göre geçerliliğini koruduğu sürece uygulayabileceğini belirtir; ayrıca Sağlık Bakanının belirleyeceği koşul ve denetimler geçerlidir. Hüküm, sağlık çalışanının davranışını düzenler; amaçlanan ebeveynlerle gebeliği taşıyacak kadın arasındaki tüm özel sözleşmeleri düzenleyen eksiksiz bir kanun değildir. Bununla birlikte, bir çift için oluşturulan embriyonun üçüncü bir kadının rahmine aktarılması, 29. madde ve Bakanlık standartlarındaki eşlerle sınırlı modele kolayca uymaz. Tüm katılımcıların rızası tek başına kanuni sınırlamayı ortadan kaldırmaz. Aynı kanunun 59. maddesi, 29. maddenin ihlalini bir yıldan beş yıla kadar hapis ve 3.000 ila 10.000 Umman riyali para cezası veya bu cezalardan biriyle yaptırıma bağlanan fiiller arasında sayar. Bu, 29. maddenin ihlaline ilişkin genel bir yaptırımdır; taşıyıcı anneliği açıkça adlandıran özel bir hüküm değildir. Belirli bir protokolün 29. madde kapsamına girip girmediği ve hangi kişilerin sorumlu tutulabileceği, yürürlükteki hukuk dikkate alınarak Umman hukukunda yetkin bir avukat tarafından somut olay özelinde değerlendirilmelidir. Bu nedenle değerlendirme yalnızca özel sözleşmeye değil, önerilen tıbbi işlemi fiilen yapacak sağlık çalışanının yetkisine de odaklanmalıdır.

Sağlık Bakanlığı standartlarının eklediği kurallar

Sağlık Bakanlığının 2017 tarihli Fertilite Merkezi Standartları ve Düzenlemeleri, merkezlerin yardımcı üreme hizmetleri için özel lisans da dâhil olmak üzere gerekli lisans ve izinleri almasını öngörür. Standartlar, merkezin Umman’da yorumlanıp uygulanan şeriat kurallarına uymasını ister. Evli olmayan kişilerden bağışlanan sperm veya yumurtaların kullanılmasını yasaklar ve eşlere dayalı rıza ve kayıt süreçleri öngörür. Formlar karı-kocayı, kocanın spermiyle döllenmeyi ve embriyonun eşin rahmine aktarılmasını esas alır. Eşler, merkezden kendi embriyo, yumurta veya spermlerini başka çiftlere bağışlamasını isteyemez; bu materyalin ticari amaçla kullanılması da merkezde yasaklanan uygulamalar arasında sayılır. Bu hükümler taşıyıcı anneliğe özel bir kanun değildir, ancak izin verilen klinik çerçeve hakkında önemli göstergelerdir. Tüp bebek lisansı, merkezin taşıyıcı annelik düzenlemesine veya uygulamasına yetkili olduğunu tek başına göstermez.

Taşıyıcı annelik açıkça yasaklanmış mı?

İncelenen metinler ihtiyatlı fakat açık bir pratik sonucu destekler: taşıyıcı annelik, Umman’ın düzenlenen yardımcı üreme sistemi içinde izin verilmiş bir seçenek olarak gösterilmemektedir. Ancak bunlar belirli bir maddeyle her ticari ve karşılıksız anlaşmanın açıkça suç sayıldığını söylemeye yetmez. 29. madde taşıyıcı anneliği açıkça adlandırmaz; ancak 59. madde, 29. maddenin ihlali için genel bir yaptırım öngörür. Bu hükmün belirli bir gebelik taşıyıcılığı protokolüne uygulanıp uygulanmayacağı henüz açıklığa kavuşmamıştır. Açık yasak ile izin verilen tedavi modelinden çıkarılan sonuç arasındaki ayrım korunmalıdır. Gebelik taşıyıcılığı söz konusu olduğunda mesele yalnızca yumurta veya spermin kimden geldiği değildir; embriyo, amaçlanan anne olmayan ve eşlere dayalı tedavi yolunun dışında kalan bir kadın tarafından taşınacaktır. Bir ajansın internet sitesi, genel tüp bebek lisansı, yabancı avukatın görüşü veya imzalı rıza formları yerel tıbbi uygulamaya ilişkin Umman kurallarının yerini tutmaz. Yetkili sağlık makamı ve Umman’da yetkin bir avukat yazılı açıklama verene kadar plan durdurulmalıdır. Özellikle yerel bir merkezde yapılacak işlem ile yalnızca yabancı ülkede yürütülecek bir programın hukuki bağlantıları birbirinden ayrılmalıdır.

Ödeme hukuki değerlendirmeyi değiştirir mi?

Taşıyıcı annenin ücret almaması nedeniyle karşılıksız taşıyıcı anneliğe ayrı bir izin tanıyan bir kural bilinmemektedir. İzin verilmiş ticari bir model de bilinmemektedir. Temel düzenleyici sorun, yardımcı üreme çerçevesinde gebeliğin üçüncü bir kişi tarafından taşınmasıdır. Ödeme, sözleşme ve kamu düzeni risklerini artırabilir; ancak ücret alınmaması izin sorununu çözmez. Aşağıdaki tablo, ilgili kuralların hukuki değerlendirmesidir; Umman mevzuatında bu iki kategorinin açıkça adlandırıldığını ileri sürmez.

Modelİncelenen çerçevenin gösterdiğiPratik değerlendirme
Ticariİzinli bir ticari model tespit edilmedi; ödeme sözleşme ve kamu düzeni risklerini artırabilir.Ajansın veya ödeme anlaşmasının hukuka uygun ve icra edilebilir olduğunu varsaymayın.
KarşılıksızGebeliği taşıyan kadının ücret almamasına dayalı açık bir istisna bulunmadı.Ödeme yapılmaması, yardımcı üremenin eşlerle sınırlı olmasını ortadan kaldırmaz.

Genel sözleşme hukuku ayrı bir risk doğurur

29/2013 sayılı Kraliyet Kararnamesiyle kabul edilen Medeni İşlemler Kanunu sözleşmelerin geçerliliğine ilişkin genel kurallar içerir. 116. madde, sözleşmenin konusunun hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmasını ve şeriat veya kanun tarafından yasaklanmamış olmasını gerektirir; 121. madde ise sebebi İslam şeriatına, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan sözleşmenin geçersiz olduğunu belirtir. Bu hükümlerin belirli bir taşıyıcı annelik sözleşmesine uygulanması hukuki inceleme gerektirir; incelenen metinlerde taşıyıcı anneliğe özgü açık bir karar bulunmamıştır. Bu nedenle sözleşme ayrıntılı, imzalı, yurt dışında noter onaylı veya yabancı hukuka tabi diye icra edilebilir kabul edilmemelidir. Ödeme, masraf iadesi, tıbbi kararlar, gebeliğin sonlandırılması, çocuğun teslimi veya ebeveynlik statüsünden vazgeçme hükümleri ayrı sorunlar doğurabilir. Somut hukuki görüş olmadan mahkemenin çocuğun teslimini zorlayacağı, ücret veya belirli bir iade kararı vereceği ya da amaçlanan ebeveynleri hukuki ebeveyn olarak tanıyacağı vaat edilmemelidir. Yabancı hukuk seçimi, Umman’daki kamu makamlarının yetkisini veya yerel tıbbi uygulama kurallarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Mevcut evlilik temel yasal koşuldur

Kanuni koşul, evliliğin geçerli kalması, yazılı rıza ve uygulanabilir tıbbi denetimlere uyulmasıdır. Bakanlık standartları, evlilik ve kimlik belgeleri dâhil karı-koca için kayıt ve rıza formları öngörür. Yabancı amaçlanan ebeveynler, yabancı yerleşikler, evli olmayan kişiler veya taşıyıcı anne kullanmak için tıbbi gerekçesi olanlar için özel bir istisna bilinmemektedir. Yabancı evlilik belgesi de otomatik olarak yeterli sayılmamalıdır; belgenin şekli, tasdiki ve Umman hukukuna göre tanınması incelenebilir. Vatandaşlık ve ikamet belgeleri veya aile hukuku meselelerini etkileyebilir, ancak izin verilen yardımcı üreme çerçevesinin dışındaki bir işlemi hukuka uygun hâle getirmez. Tıbbi işlem veya ödeme öncesinde somut katılımcılar için yazılı uygunluk değerlendirmesi alın.

Lisans, taşıyıcı anneliğe izin verildiğini göstermez

2017 standartları, doğurganlık merkezlerinin özel yardımcı üreme lisansı dâhil gerekli izinlere sahip olmasını öngörür. 2024 uygulama yönetmeliğinden sonra 2017 tarihli her şartın güncel etkisi burada kesin olarak belirlenmediğinden, Özel Sağlık Kuruluşları Genel Müdürlüğünden veya Sağlık Bakanlığından yürürlükteki lisans kategorisini, kapsamını ve somut protokol için gerekli izinleri yazılı olarak teyit etmesini isteyin. Hastane, laboratuvar veya tüp bebek hizmetine ilişkin genel lisans taşıyıcı anneliği düzenleme yetkisini kanıtlamaz. İncelenen kurallar, izinli bir yerel ticari taşıyıcı annelik piyasası veya taşıyıcılarla amaçlanan ebeveynleri eşleştiren resmî bir ajans kategorisi olduğunu göstermemektedir. Ajans sözleşmesi, reklam, fatura veya çevrim içi başarı hikâyesi düzenleyici onay değildir. Ödeme yapmadan önce sağlayıcının tam tüzel kişilik adını, lisans numarası ve kapsamını, kliniği ve hekimi, kesin tıbbi protokolü, üçüncü bir taşıyıcı kullanımının hukuki temelini, iade koşullarını ve her ödemenin alıcısını öğrenin. Temel işlemin hukuka uygunluğu belirsizken iade edilmeyen depozito ödemeyin. Lisansın geçerlilik süresini ve askıya alma ya da kapsam sınırlaması bulunup bulunmadığını da doğrudan makamdan teyit edin.

Üreme materyaline ilişkin kısıtlamalar ayrı bir konudur

Bakanlık standartları, evli olmayan çiftlerden bağışlanan sperm ve yumurtaların kullanımını sınırlar; eşlerin kendi embriyo, yumurta veya spermlerini başka çiftlere bağışlamaya izin vermesini yasaklar. Üreme materyalinin ticari amaçla kullanılması da merkezde yasaklanan uygulama olarak belirtilir. Standartlar, Umman’da hazırlanan örneklerin yurt dışına çıkarılması, yurt dışında hazırlanan örneklerin ülkeye getirilmesi ve yetkili komite izni olmadan embriyo bankalarıyla işlem yapılmasına ilişkin sınırlamaları ele alır. Bu kurallar üreme materyali ve klinik faaliyetleriyle ilgilidir; bütün sınır ötesi tedaviler için tek ve aynı yasağın bulunduğu şeklinde basitleştirilmemelidir. Yabancı laboratuvar, ithal embriyo, başka ülkedeki taşıyıcı veya saklanan materyalin taşınması söz konusuysa izinler, rızalar, klinik lisansları, materyal kayıtları ve ilgili her ülkenin hukuku ayrıca doğrulanmalıdır. Yabancı kliniğin işlemi kabul etmesi, onu Umman’da otomatik olarak hukuka uygun yapmaz.

29. madde hukuki soybağını belirlemez

Tıbbi işlemin izinli olması, sözleşmenin icra edilebilirliği ve hukuki ebeveynlik üç farklı meseledir. Umman Kişisel Statü Kanunu, evlilik karinesi, tanıma ve delil dâhil soybağının kurulmasına ilişkin genel kurallar ve çocuğun bir ebeveyne bağlanmasına ilişkin koşullar içerir. İncelenen hükümler, doğum öncesi özel bir ebeveynlik kararı veya taşıyıcı annelikte amaçlanan ebeveynler için eksiksiz bir yasal yol oluşturmamaktadır. Bu nedenle genetik bağ veya sözleşme, amaçlanan ebeveynlerin Umman hukukunda otomatik olarak hukuki ebeveyn sayılmasının temeli gibi sunulmamalıdır. Doğuran kadın, genetik katkı sağlayan kişiler ve çocuğu yetiştirmeyi planlayanlar farklı olgusal rollerde olabilir; hukuki sonuçlar uygulanabilir hukuk ve yetkili makam prosedürlerine göre belirlenmelidir. Doğum kaydı uyuşmazlığından sonra değil, gebelikten önce yazılı soybağı görüşü alın.

Kayıt ve seyahat ayrıca doğrulanmalıdır

Doğum belgesi bir nüfus kaydıdır; tek başına tüm soybağı uyuşmazlıklarını çözmez ve otomatik olarak belirli bir vatandaşlık vermez. Çocuğun vatandaşlığı, pasaport, giriş veya çıkış izinleri ve amaçlanan ebeveynlerin çocuğu yurt dışına götürme hakkı ayrı vatandaşlık, göç ve konsolosluk kurallarına tabidir. Yabancı doğum belgesi veya mahkeme kararı tercüme, tasdik ve tanıma gerektirebilir; işlem yabancı ülkede izinliydi diye tanıma varsayılmamalıdır. Taşıyıcı annelik sonrasında yerel nüfus sicili, pasaport makamı veya konsolosluk ek kanıt isteyebilir ya da amaçlanan ebeveynlerin sunduğu belgeleri kabul etmeyebilir. Bu makale varsayımsal bir çocuğun vatandaşlığını belirlemez ve kayıt, seyahat veya tanımayı garanti etmez. Umman’da ve ilgili her hedef veya vatandaşlık ülkesinde hukuki danışmanlık alın.

Yurt dışındaki bir program Umman bağlantılı riskleri ortadan kaldırmaz

Programın Umman dışında yürütülmesi Umman açısından önemli meseleleri otomatik olarak çözmez. Tedavinin yapıldığı ülkenin hukuku klinik lisansını ve yerel doğum kaydını düzenleyebilir; buna karşılık Umman hukuku, Umman vatandaşı veya sakini, sonraki tanıma başvurusu ya da Umman’da faaliyet gösteren sağlayıcının davranışları bakımından önemini koruyabilir. Amaçlanan ebeveynlerin vatandaşı olduğu ülke, yabancı ebeveynlik kararını tanıyıp tanımayacağını, pasaport verip vermeyeceğini ve çocuğun girişine izin verip vermeyeceğini ayrıca belirler. Yurt dışında imza atmadan önce altı konuda yazılı görüş alın: tedavi ülkesindeki hukuka uygunluk; taşıyıcının ve amaçlanan ebeveynlerin hukuki statüsü; doğumda soybağı; gerekiyorsa Umman’da tanıma; vatandaşlık ve seyahat belgeleri; doğum belgesi veya mahkeme kararı reddedilirse izlenecek yol. Uluslararası sözleşmedeki hukuk seçimi hükmü tüm ülkelerin kamu makamlarını otomatik olarak bağlamaz.

Taahhüt öncesi doğrulama sırası

Sözleşme imzalamadan veya para aktarmadan önce sırayla ilerleyin. Tıbbi planı açıklayın: yumurta ve sperm kime ait olacak, döllenme nerede yapılacak, gebeliği kim taşıyacak, embriyo transferi ve doğum nerede gerçekleşecek ve materyal sınırı geçecek mi? Ardından Umman’da yetkin bir avukattan bu olguları 75/2019 sayılı Kararnamenin 29. maddesi, güncel yardımcı üreme standartları ve sözleşme/kişisel statü kuralları ışığında incelemesini isteyin. Somut tıbbi işlemlerin ve klinik protokolünün izinli olduğuna ilişkin yetkili sağlık makamından yazılı teyit talep edin. Kliniğin güncel lisansını ve kapsamını bağımsız doğrulayın. İlgili her ülkede soybağı, doğum kaydı, vatandaşlık, pasaport ve seyahat hakkında ayrı yazılı görüş alın. Ücretleri, iade koşullarını, emanet hesabını, sigortayı, tıbbi kararları ve uyuşmazlık çözümünü inceleyin. Temel yanıt yalnızca sözlü, koşullu veya çelişkiliyse tedavi ve ödeme öncesinde durun. Yazılı yanıtın hangi protokol, katılımcılar ve yer bilgileri için verildiğini kontrol edin; maddi bir değişiklik yeni değerlendirme gerektirebilir.

Hukuki görüş için hazırlanacak belgeler

Aracı kurumun özetine güvenmek yerine düzenli bir belge dosyası hazırlayın. Amaçlanan ebeveynlerin ve olası taşıyıcının kimlik belgeleri ve vatandaşlıkları; gerektiğinde evlilik belgesi ve güncel medeni durum kanıtı; onaylı tercümeler ve tasdik/legalleştirme belgeleri; tedaviyi açıklamak için gereken tıbbi kayıtlar; yazılı klinik protokol; kliniğin tam tüzel kişilik bilgileri, güncel lisansı ve izin verilen kapsamı; ajans veya aracı sözleşmesi; ödeme planı, makbuzlar ve iade koşulları; taşıyıcı annelik sözleşmesi taslağı; rıza formları; gamet ve embriyo köken kayıtları; saklama, ithalat, ihracat ve transfer izinleri; ayrıca mevcut yabancı hukuk görüşleri, mahkeme kararları veya doğum kaydı talimatları. Her belgenin düzenleyen makamını, tarihini ve dilini yazın. Uygunluk görüntüsü vermek için belge değiştirmeyin, geriye dönük tarih atmayın veya belge saklamayın. Avukat hangi belgelerin hukuken zorunlu, hangilerinin yalnızca olguları destekleyici olduğunu belirlemelidir.

Daha önce taahhütte bulunulduysa

Belgeler ve olaylar incelenmeden anlaşmanın geçerli, her bakımdan hükümsüz veya risksiz biçimde iptal edilebilir olduğunu varsaymayın. Sözleşmeyi, değişiklikleri, mesajları, reklamları, faturaları, banka kayıtlarını, rıza formlarını, tıbbi kayıtları ve lisans beyanlarını saklayın. Delil yok etmeyin, kliniğe veya nüfus makamına yanlış bilgi vermeyin ve taşıyıcı annelik ödemesinin adını değiştirerek denetimden kaçmaya çalışmayın. Bir avukattan uygulanacak hukuku, tarafların bulunduğu yerleri, sunulmuş hizmetleri, ödeme alıcısını, iade hükümlerini, düzenleyici riskleri ve acil tıbbi ya da çocuk koruma meselelerini incelemesini isteyin. Gebelik başlamışsa veya çocuk doğmuşsa tıbbi bakım ve çocuğun güvenliği önceliklidir; hukuki adımlar yerel yetkin avukat ve yetkili makamlarla koordine edilmelidir. Bu rehber cezai veya idari sonucu öngörmez ve para iadesi vaat etmez. Süreler ve başvuru yolları uygulanabilir hukuk ve belgelerden kontrol edilmelidir.

Mevcut bilgilerin sınırları ve çözümlenmemiş konular

Sağlık Bakanlığının doğurganlık merkezlerine ilişkin belgesi 2017 tarihlidir ve Bakanlık sitesinde hâlâ listelenmektedir; ancak belgenin resmî değişiklik geçmişinin tamamı ve 231/2024 sayılı Bakanlık Kararı sonrasındaki durumu ayrıca teyit edilmelidir. 75/2019 sayılı Kararnamenin 29. maddesi ile Medeni İşlemler ve Kişisel Statü kanunlarına ilişkin değerlendirme, bu metinlerin yayımlanmış Arapça hâline dayanır. Taşıyıcı anneliğe özgü bir suç, ticari ve karşılıksız modeller için eksiksiz bir kanuni sınıflandırma, resmî taşıyıcı annelik lisansı, taşıyıcı anneliğe özgü bir ceza veya garantili soybağı prosedürü belirleyen yayımlanmış bir düzenleme bilinmemektedir. 75/2019 sayılı Kraliyet Kararnamesinin 59. maddesi, 29. maddenin ihlalini bir yıldan beş yıla kadar hapis ve 3.000 ila 10.000 Umman riyali para cezası veya bu cezalardan biriyle yaptırıma bağlanan fiiller arasında sayar; ancak metin, belirli bir taşıyıcı annelik protokolünün 29. maddeyi ihlal edip etmediğini ya da hangi katılımcıların sorumlu olabileceğini açıklığa kavuşturmaz. Yayımlanmamış genelgeler, idari uygulama, sonraki değişiklikler veya mahkeme kararları yine de bulunabilir; bu metne güvenmeden önce avukat güncel Resmî Gazete’yi ve yürürlükteki Bakanlık talimatlarını kontrol etmelidir. Ayrıca, bu rehberde anılan metinlerin aslının Arapça olduğu ve Türkçe ifadelerin resmî çeviri niteliği taşımadığı dikkate alınmalıdır. 75/2019 sayılı Kraliyet Kararnamesi ile Medeni İşlemler ve Kişisel Statü kanunları Adalet ve Hukuki İşler Bakanlığının resmî hukuk portalında, 231/2024 sayılı Karar ise 1561 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Sağlık Bakanlığı 2017 tarihli doğurganlık merkezi standartlarını hâlen yayımlamaktadır; 2025 değişikliğini içeren konsolide metin yalnızca resmî olmayan bir kopyadan bilinmektedir ve resmî nüshadan teyit edilmelidir. Güvenmeden önce yürürlükteki değişiklikler ve daha sonraki Bakanlık talimatları doğrulanmalıdır.

Sonuç

Umman’da taşıyıcı anneliği düşünen kişiler ücretli veya ücretsiz bir anlaşmanın izinli olduğunu varsaymamalıdır. 29. madde ve eşlere dayalı yardımcı üreme sistemi, gebelik taşıyıcılığı için önemli bir hukuki engel oluşturur; buna karşılık 59. madde 29. maddenin ihlali için genel bir yaptırım öngörür, ancak taşıyıcı anneliği açıkça adlandırmaz; yaptırımın belirli bir düzenlemeye uygulanıp uygulanmayacağı henüz açıklığa kavuşmamıştır. Sözleşme genel medeni hukuk kuralları altında ciddi icra edilebilirlik sorunları da yaşayabilir; soybağı, kayıt, vatandaşlık ve seyahat ise ayrı konulardır. Herhangi bir tıbbi işlem veya ödeme öncesinde Umman’da yetkin bir avukattan olgulara dayalı yazılı görüş ve yetkili sağlık makamından yazılı açıklama alın. Sınır ötesi programlarda ilgili her ülkede ayrıca danışmanlık alın.

Kaynaklar ve hukuki metinler

  1. 75/2019 sayılı Kraliyet Kararnamesi — Tıp ve yardımcı sağlık mesleklerinin icrasını düzenleyen Kanun (resmî hukuk portalındaki metin; 29. ve 59. maddeler)
  2. 75/2019 sayılı Kraliyet Kararnamesinin, 44/2025 sayılı Kararnameye kadar değişiklikleri gösteren konsolide Arapça metni (Qanoon.om kopyası; resmî hukuk kaynağı değildir)
  3. 1561 sayılı Resmî Gazete — Sağlık Bakanlığının tıp meslekleri kanununa ilişkin uygulama yönetmeliğini çıkaran 231/2024 sayılı Kararı (Arapça metin)
  4. Sağlık Bakanlığı — Doğurganlık Merkezi Standartları ve Yönetmelikleri (2017 PDF; 231/2024 sayılı Karardan sonra her hükmün yürürlük durumu teyit edilmelidir)
  5. 29/2013 sayılı Kraliyet Kararnamesi — Medeni İşlemler Kanunu (resmî hukuk portalındaki metin; 116. ve 121. maddeler)
  6. 32/97 sayılı Kraliyet Kararnamesi — Kişisel Statü Kanunu (resmî hukuk portalındaki metin; 70–75. maddeler)

Rehberler: Umman

Son güncelleme:

Yazar: Khachatrian Razmik, LL.M.

Taşıyıcı annelik ve soybağı alanında uluslararası hukuki hizmetler — Lex Agency'nin LEX SURROGACY projesi · Yazar profili · Editoryal standartlar