Holandia · Akt urodzenia i dokumenty

Puste formularze, długopis, teczka i lupa na biurku w naturalnym świetle.
Ilustracja redakcyjna sprawdzania dokumentów. Formularze nie są prawdziwymi dokumentami urzędowymi.

Holandia: akt urodzenia przy surogacji

Przegląd

Najpierw trzeba ustalić, gdzie urodziło się dziecko i jaki cel prawny ma spełnić dokument. Holenderski akt urodzenia, urzędowy odpis zagranicznego aktu, uznanie zagranicznego rodzicielstwa, sprostowanie holenderskiego aktu stanu cywilnego oraz wniosek o paszport to odrębne czynności.

Akt może potwierdzać, że organ zarejestrował urodzenie, ale sam w sobie nie gwarantuje, że Holandia uzna wszystkie osoby wskazane jako rodzice w zagranicznym akcie po surogacji ani że wyda holenderski dokument podróży. To informacja ogólna, a nie rozstrzygnięcie konkretnej sprawy.

Wybierz właściwą procedurę

SytuacjaPierwszy krokWażne ograniczenie
Dziecko urodzone w HolandiiZgłoś urodzenie w gminie miejsca urodzenia, zasadniczo w ciągu 3 dni.Urzędnik rejestruje dane istotne prawnie zgodnie z prawem holenderskim; umowa o surogację nie czyni automatycznie rodziców intencjonalnych rodzicami prawnymi.
Dziecko urodzone za granicąUzyskaj akt urodzenia od właściwego organu państwa urodzenia.Do użycia w Holandii mogą być potrzebne legalizacja, tłumaczenie i odrębna ocena rodzicielstwa.
Błąd w istniejącym holenderskim akcieSkontaktuj się z urzędnikiem stanu cywilnego gminy, która sporządziła akt.Literówka różni się od merytorycznej zmiany imienia, rodzica lub więzi prawnej.
Holenderski akt do użycia za granicąSprawdź wymagania dokumentowe państwa docelowego.Apostille lub inna legalizacja potwierdza autentyczność formalną, a nie rodzicielstwo ani obywatelstwo.

Jeśli dziecko urodziło się w Holandii

Urodzenie należy zgłosić w gminie, w której nastąpiło, w ciągu 3 dni. Jeśli weekend lub święto uniemożliwia zgłoszenie w tym terminie, należy dokonać go w pierwszym kolejnym dniu roboczym. Spóźnienie może skutkować grzywną. Następnie urzędnik stanu cywilnego sporządza akt urodzenia, który stanowi prawny dowód zarejestrowanego urodzenia.

Zgłoszenia może dokonać między innymi rodzic, osoba obecna przy porodzie, jeśli rodzice nie mogą tego zrobić, a w ograniczonych sytuacjach opisanych przez rząd także współmieszkaniec lub kierownik szpitala albo kliniki. Dwie ostatnie osoby mogą zgłosić urodzenie tylko wtedy, gdy nikt nie był obecny przy porodzie. Zgłaszający powinien zabrać ważny dokument tożsamości oraz dokument matki. Przydatne mogą być również zawiadomienie o porodzie ze szpitala lub od położnej, dokument uznania dziecka przed urodzeniem i oświadczenie o wyborze nazwiska, jeśli istnieją; rząd wskazuje, że dokumenty dodatkowe nie są obowiązkowe do rejestracji.

Samo zgłoszenie urodzenia jest bezpłatne. Za urzędowy odpis może być pobrana opłata. Przed wizytą sprawdź aktualne instrukcje gminy, zwłaszcza gdy dokumenty tożsamości lub stanu cywilnego wydano za granicą.

Dlaczego surogacja zmienia kwestię rodzicielstwa

Według aktualnych informacji rządu Holandii matką prawną jest kobieta, która urodziła dziecko, także gdy wykorzystano komórkę jajową dawczyni. Rodzice intencjonalni nie stają się automatycznie rodzicami prawnymi tylko dlatego, że zawarto umowę o surogację, przekazali materiał genetyczny albo inne państwo wpisało ich do aktu urodzenia. W zależności od okoliczności mogą być potrzebne odrębne kroki, takie jak uznanie, adopcja lub postępowanie sądowe.

To rozróżnienie ma znaczenie przy rejestracji. Urzędnik zapisuje fakty i dokumenty istotne prawnie; akt nie jest uproszczoną procedurą przeniesienia rodzicielstwa. Na sytuację może wpływać również małżeństwo lub zarejestrowany związek kobiety, która urodziła. Nie zakładaj, że każda rodzina uzyska ten sam wynik: status związku, sposób poczęcia, uznanie dziecka i orzeczenia sądowe mogą zmienić ocenę.

Jeśli dziecko urodziło się za granicą

Najpierw zarejestruj urodzenie w odpowiednim organie państwa, w którym nastąpiło, i uzyskaj pełny urzędowy akt. Według informacji rządu Holandii zagraniczny akt urodzenia można zarejestrować za pośrednictwem Wydziału Dokumentów Zagranicznych gminy Haga; przed użyciem może być potrzebna legalizacja. Właściwa procedura zależy od celu: użycie zagranicznego dokumentu do spraw administracyjnych w Holandii, wpis do holenderskich rejestrów stanu cywilnego oraz uznanie prawnej relacji rodzic–dziecko to różne wnioski.

Przed złożeniem dokumentu zapytaj gminę lub służbę Landelijke Taken w Hadze, jaka procedura ma zastosowanie i czy potrzebny jest oryginał, poświadczony odpis, orzeczenie sądu lub dodatkowe dokumenty. Uznanie autentyczności dokumentu nie oznacza automatycznie, że wszystkie wskazane w nim relacje rodzicielskie wywołują skutki prawne w Holandii.

Surogacja: obecne zasady i niepewność

Niekomercyjna surogacja jest w Holandii dozwolona pod określonymi warunkami. Rząd wskazuje, że rodzice intencjonalni mogą zawrzeć prywatne porozumienie ze znaną osobą i zwrócić jej koszty. Publiczne ogłaszanie poszukiwania surogatki oraz promowanie surogacji komercyjnej jest zakazane na mocy art. 151b i 151c holenderskiego kodeksu karnego. Zasady te nie przenoszą automatycznie rodzicielstwa po urodzeniu.

W sprawach transgranicznych potrzebna jest szczególna ostrożność. Rząd Holandii podaje, że zgodnie z prawem holenderskim matką prawną jest kobieta, która urodziła dziecko, i ostrzega, że brak jej danych w zagranicznym akcie może rodzić problem porządku publicznego. Wniosek o holenderski paszport może zostać odrzucony, jeśli rodzicielstwo nie zostało prawnie uznane; może być potrzebne postępowanie sądowe w Holandii. Nie pozwala to jednak z góry przewidzieć wyniku każdej sprawy zagranicznej.

W 2022 r. Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na pytania prejudycjalne o międzynarodowe skutki surogacji zagranicznej, ponieważ przygotowywano przepisy; do czasu ustanowienia szczególnej regulacji konkretne sprawy miały być rozstrzygane z uwzględnieniem okoliczności. Według strony Izby Reprezentantów z 21 października 2026 r. głosowanie nad projektem ustawy 36 390 nadal nie było zakończone. Projekt nie jest obowiązującym prawem, dopóki nie zostanie uchwalony i nie wejdzie w życie. Zagraniczny akt, apostille ani zagraniczne orzeczenie nie gwarantują więc automatycznego uznania.

Sprostowanie istniejącego holenderskiego aktu urodzenia

W przypadku błędu ortograficznego lub literówki skontaktuj się z urzędnikiem stanu cywilnego gminy, która sporządziła akt. Oficjalne informacje nie są całkowicie zgodne w kwestii błędnie wpisanego imienia: niderlandzkojęzyczna strona Rijksoverheid podaje, że urzędnik może poprawiać tylko błędy pisowni, natomiast aktualna angielskojęzyczna strona Government.nl wskazuje, że urzędnik może poprawić także błędne imię podane przy zgłoszeniu urodzenia. Poproś urzędnika o zbadanie wpisu oraz pisemne wskazanie właściwej zasady i powodów decyzji. Zmiana imienia wpisanego prawidłowo to inna sprawa i co do zasady wymaga wniosku do sądu. Jasno opisz błąd i dołącz wiarygodne dokumenty potwierdzające prawidłowy wpis.

Poważniejsza kwestia — na przykład niekompletny akt albo błąd, którego nie można uznać za zwykłą literówkę — może wymagać wniosku do sądu rejonowego na podstawie art. 1:24 holenderskiego kodeksu cywilnego. Przepis ten nie daje ogólnego uprawnienia do przepisania aktu tylko dlatego, że pożądany jest inny wynik. Sąd ocenia, czy akt jest niekompletny lub zawiera błąd w rozumieniu ustawy. Sprostowanie nie zastępuje też odrębnej procedury, która może być potrzebna do ustalenia lub uznania rodzicielstwa po surogacji. Ustawa odróżnia tę drogę od uprawnienia urzędnika na podstawie art. 1:24a do poprawiania oczywistych błędów pisowni i oczywistych pomyłek.

Jeśli urzędnik odmówi sprostowania administracyjnego, zachowaj pisemne uzasadnienie i uzyskaj poradę, czy zastosowanie ma art. 1:24, czy inna procedura.

Dokumenty, które warto zebrać

Nie ma jednej listy dokumentów gwarantującej akceptację przez każdą gminę lub sąd. Zbierz dostępne materiały i poproś organ przyjmujący albo holenderskiego prawnika rodzinnego o potwierdzenie dokładnych wymagań przed opłaceniem tłumaczeń lub legalizacji:

  • pełny oryginał zagranicznego aktu urodzenia lub urzędowo poświadczony odpis, wraz z adnotacjami i załącznikami;
  • ważne dokumenty tożsamości dziecka i zainteresowanych dorosłych oraz dowody imion i ich zmian;
  • zagraniczne orzeczenie sądu dotyczące rodzicielstwa oraz, jeśli dostępne, dowód jego prawomocności lub wykonalności;
  • umowę surogacyjną i dokumenty potwierdzające dobrowolną, świadomą zgodę kobiety, która urodziła, w tym niezależną poradę prawną, jeśli była udzielona;
  • odpowiednie dokumenty medyczne lub dotyczące porodu oraz dowód więzi genetycznej, jeśli jest powoływana w argumentacji prawnej;
  • w stosownych przypadkach dokumentację zachowującą dla dziecka informacje o surogatce i dawcy/dawcach;
  • wymagane tłumaczenia, apostille lub inne legalizacje oraz wcześniejszą korespondencję i decyzje holenderskich organów.

To praktyczna lista przygotowawcza, a nie urzędowy wykaz obowiązkowy. Sąd lub organ może zażądać innych dokumentów, a część punktów może nie mieć zastosowania. Nie twórz, nie zmieniaj ani nie antydatuj dokumentów, aby uzupełnić braki.

Tłumaczenie i legalizacja: najpierw sprawdź kraj

Wymogi zależą od kraju wydania, rodzaju dokumentu, kraju docelowego oraz właściwej umowy lub przepisu UE. Przed zamówieniem apostille dla zagranicznego dokumentu używanego w Holandii sprawdź informacje dla danego kraju na NetherlandsWorldwide. Apostille zagraniczne wydaje właściwy organ państwa, w którym dokument wystawiono; Holandia nie może wydać holenderskiej apostille dla dokumentu wystawionego za granicą.

W przypadku holenderskiego dokumentu przeznaczonego do użycia za granicą sprawdź zasady kraju docelowego. Jeśli apostille jest wymagana, zwykle wydaje ją holenderski sąd rejonowy, pod warunkiem że dokument zawiera podpis i zakończono wymagane wcześniejsze legalizacje. Niektóre kraje wymagają kolejnego etapu po apostille, a inne zwalniają określone dokumenty stanu cywilnego z legalizacji.

Według informacji rządu Holandii zagraniczny dokument sporządzony w języku innym niż niderlandzki, angielski, francuski lub niemiecki zazwyczaj wymaga tłumaczenia przez tłumacza przysięgłego do użycia w Holandii. Tłumaczenie wykonane przez tłumacza przysięgłego zarejestrowanego w Holandii nie wymaga osobnej legalizacji zgodnie z tymi wytycznymi; tłumaczenie wykonane za granicą może wymagać własnej apostille. Potwierdź kolejność z organem przyjmującym, ponieważ niewłaściwa kolejność może opóźnić sprawę.

Przepisy UE upraszczają formalności, nie rodzicielstwo

Rozporządzenie UE 2016/1191 znosi wymóg apostille dla określonych dokumentów urzędowych używanych między państwami członkowskimi, w tym objętych nim dokumentów dotyczących urodzenia. Przewiduje też opcjonalne wielojęzyczne formularze standardowe jako pomoc w tłumaczeniu. Jeżeli formularz zawiera wystarczające informacje, organ przyjmujący co do zasady może żądać tłumaczenia tylko w wyjątkowych okolicznościach. Może to ograniczyć formalności przy akcie urodzenia objętym rozporządzeniem i wydanym w państwie członkowskim. Rozporządzenie stosuje się od 16 lutego 2019 r.

Rozporządzenie nie określa skutków prawnych treści dokumentu. Nie zobowiązuje Holandii do uznania rodzica intencjonalnego za rodzica prawnego tylko dlatego, że akt innego państwa członkowskiego wymienia tę osobę jako rodzica. Organ może nadal badać relację rodzic–dziecko oraz kwestie prawa rodzinnego lub porządku publicznego. Poza zakresem rozporządzenia należy stosować zasady legalizacji i tłumaczenia właściwe dla danego kraju.

Apostille potwierdza autentyczność podpisu, funkcję, w jakiej działała osoba podpisująca, oraz — gdy dotyczy — pieczęci lub stempla. Nie potwierdza prawdziwości wszystkich oświadczeń, nie ustala pokrewieństwa genetycznego, nie czyni umowy surogacyjnej wykonalną i nie gwarantuje paszportu.

Co zrobić, gdy organ odmówi

Najpierw uzyskaj pisemną decyzję lub wyjaśnienie. Ustal konkretny problem: brak legalizacji, tłumaczenia lub poświadczonej kopii; wątpliwości co do autentyczności; wada aktu stanu cywilnego; czy odmowa uznania rodzicielstwa. To odrębne kwestie, które mogą wymagać różnych środków prawnych.

Zachowaj kopertę, e-maile, notatki ze spotkania, złożone dokumenty i potwierdzenia doręczenia. Zapytaj, na jakim przepisie oparto odmowę i czy można przedstawić dodatkowe dowody. Jeśli wydano formalną decyzję, natychmiast sprawdź właściwą drogę i termin sprzeciwu lub odwołania; nie zakładaj, że nieformalna skarga zawiesza termin.

W przypadku zwykłej literówki wróć do urzędnika, który sporządził akt. W przypadku niekompletnego lub istotnie błędnego holenderskiego aktu uzyskaj poradę w sprawie wniosku sądowego na podstawie art. 1:24 kodeksu cywilnego. W sprawie rodzicielstwa po surogacji zagranicznej przed złożeniem wniosku skonsultuj się z holenderskim prawnikiem rodzinnym: problem może dotyczyć uznania lub ustalenia rodzicielstwa, a nie formatu dokumentu. Wynik zależy od aktu, prawa obcego, procedury i dowodów.

Przykład: zagraniczny akt wymienia tylko rodziców intencjonalnych

Załóżmy, że dziecko urodziło się za granicą w wyniku surogacji, a zagraniczny akt wymienia rodziców intencjonalnych, lecz nie kobietę, która urodziła dziecko. Nie zakładaj, że apostille rozwiąże problem ani że akt musi zostać automatycznie odrzucony. Rząd Holandii ostrzega, że brak danych matki, która urodziła, może rodzić problem porządku publicznego; Sąd Najwyższy pozostawił uznawanie zagranicznej surogacji rozstrzygnięciom uwzględniającym okoliczności konkretnej sprawy.

Przed złożeniem wniosku o paszport lub użyciem aktu jako ostatecznego dowodu rodzicielstwa uzyskaj pełny akt urodzenia, ewentualne zagraniczne orzeczenie i dowód jego statusu, dokumenty dotyczące tożsamości i zgody surogatki oraz wymagane tłumaczenia i legalizacje. Poproś holenderskiego specjalistę o ocenę dokumentów i drogi do uznania lub ustalenia rodzicielstwa. Bez takiej oceny nie należy obiecywać ani przyjęcia, ani odmowy.

Wniosek o urzędowy odpis lub wyciąg

Zamów urzędowy odpis pełny albo wyciąg w gminie, w której sporządzono niderlandzki akt stanu cywilnego. Odpis pełny odtwarza akt, a wyciąg zawiera najważniejsze dane. Uprawnienie do złożenia wniosku zależy od rodzaju dokumentu: osoba, której dotyczy akt, lub jej upoważniony przedstawiciel może uzyskać odpis pełny; inni wnioskodawcy mogą być zobowiązani do wykazania uzasadnionego interesu. Zasady dostępu do wyciągu mogą być szersze. Zabierz ważny dokument tożsamości i wcześniej potwierdź w gminie opłaty oraz wymagane dowody.

Źródła urzędowe

  1. Rules for registering a birth
  2. Birth of a child
  3. Hoe kan ik een spelfout in de geboorteakte laten verbeteren?
  4. How can I request an extract or an official copy of a civil status record?
  5. Legal and illegal aspects of surrogacy
  6. Surrogacy outside the Netherlands
  7. What is the difference between biological and legal parenthood?
  8. Hoge Raad: wetgever aan zet bij de afstammingsrechtelijke gevolgen van buitenlands draagmoederschap
  9. Legalising a foreign document for use in the Netherlands
  10. Where can I get an apostille?
  11. Regulation (EU) 2016/1191
  12. Wetsvoorstel: Wet kind, draagmoederschap en afstamming (36 390)
  13. Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 1:24, 1:24a en 1:24b
  14. Jak poprawić błąd w akcie urodzenia?

Z praktyki naszych prawników

Niderlandzki szpital nie zgłasza urodzenia za rodziców

Poród w Holandii wypadł w czwartek, a rodzina była pewna, że szpital sam przekaże wszystko do gminy. Rodzina była pewna, że szpital sam przekaże wszystko gminie. W piątek rodzice zapytali naszego prawnika, kiedy mogą zamówić akt. Okazało się, że nikt nie zgłosił urodzenia: szpital nie robi tego za rodziców. Prawo daje na zgłoszenie trzy dni, a jeśli koniec terminu przypada w weekend, można to zrobić w pierwszy dzień roboczy.

W poniedziałek zgłoszono urodzenie w gminie miejsca urodzenia. Urzędnik sporządził wpis i rodzina zamówiła urzędową kopię. Nasz prawnik wyjaśnił: wpis obejmuje prawnych rodziców według prawa niderlandzkiego, nie osoby wskazane w umowie programu. Dalszą zmianę rodzicielstwa trzeba więc rozstrzygnąć osobno.

Szczegóły zostały zmienione, aby chronić poufność klienta.

Ostatnia aktualizacja:

Autor: Khachatrian Razmik, LL.M.

Międzynarodowe usługi prawne w sprawach macierzyństwa zastępczego i pochodzenia dziecka — LEX SURROGACY, Lex Agency · Profil autora · Zasady redakcyjne