Ιαπωνία: καθορισμός της νομικής γονεϊκότητας μετά από παρένθετη κύηση
Σύντομη απάντηση
Στην Ιαπωνία, οι προτιθέμενοι γονείς δεν πρέπει να θεωρούν ότι μια συμφωνία παρένθετης κύησης, ένας γενετικός δεσμός ή ένα αλλοδαπό πιστοποιητικό γέννησης τους καθιστά αυτομάτως νόμιμους γονείς. Ο βασικός κανόνας είναι ότι νόμιμη μητέρα θεωρείται η γυναίκα που γεννά το παιδί. Όταν η υποβοηθούμενη αναπαραγωγή χρησιμοποιεί ωάρια άλλης γυναίκας, το άρθρο 9 του νόμου για την παροχή τεχνολογιών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής και τη σχέση γονέα-παιδιού των παιδιών που γεννιούνται με αυτές ορίζει ρητά ότι μητέρα είναι η γυναίκα που γεννά. Οι διατάξεις περί γονεϊκότητας του Κεφαλαίου III εφαρμόζονται σε παιδιά που γεννήθηκαν με αυτές τις τεχνολογίες στις 11 Δεκεμβρίου 2021 ή μετά.
Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ιαπωνίας κατέληξε στο ίδιο βασικό συμπέρασμα με την απόφασή του της 23ης Μαρτίου 2007. Στην υπόθεση που εξέτασε αρνήθηκε επίσης να αναγνωρίσει αλλοδαπή απόφαση που χαρακτήριζε τους προτιθέμενους γονείς φυσικούς γονείς. Η καταχώριση γέννησης, η ιθαγένεια, η διαμονή, το διαβατήριο και η άδεια ταξιδιού είναι συναφή αλλά νομικά διακριτά ζητήματα. Ο οδηγός αυτός περιγράφει τους βασικούς κινδύνους του ιαπωνικού δικαίου· η έκβαση συγκεκριμένης οικογένειας απαιτεί εξέταση των πραγματικών περιστατικών και της ισχύουσας διαδικασίας.
Ο κανόνας για τη νομική μητρότητα
Το άρθρο 9 εφαρμόζεται όταν μια γυναίκα χρησιμοποιεί υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με ωάρια άλλης γυναίκας, συλλαμβάνει και γεννά. Νόμιμη μητέρα είναι η γυναίκα που γεννά, ακόμη και αν το ωάριο προήλθε από την προτιθέμενη μητέρα. Οι σχετικές διατάξεις τέθηκαν σε ισχύ στις 11 Δεκεμβρίου 2021, επομένως η ημερομηνία γέννησης έχει σημασία. Ο νόμος ρυθμίζει μία πτυχή της γονεϊκότητας, αλλά δεν αποτελεί ολοκληρωμένο νομοθετικό σύστημα που επιτρέπει κάθε μορφή παρένθετης κύησης.
Μια ιδιωτική συμφωνία μπορεί να καταγράφει τη συναίνεση, τις προθέσεις, τις δαπάνες και τις ευθύνες των ενηλίκων, αλλά δεν αντικαθιστά τον νόμιμο κανόνα για τη μητρότητα. Ούτε ο γενετικός δεσμός της προτιθέμενης μητέρας δημιουργεί από μόνος του νομική σχέση μητέρας-παιδιού σύμφωνα με τον κανόνα που εφάρμοσε το Ανώτατο Δικαστήριο. Αν η γυναίκα που γεννά παρείχε και το ωάριο, η διατύπωση του άρθρου 9 για ωάρια άλλης γυναίκας δεν περιγράφει ακριβώς αυτή την περίπτωση· η θέση της γυναίκας που γεννά παραμένει κεντρική και Ιάπωνας δικηγόρος πρέπει να επιβεβαιώσει την ακριβή νομική βάση.
Τι έκρινε το Ανώτατο Δικαστήριο το 2007
Στην υπόθεση 2006 (Kyo) 47, που κρίθηκε στις 23 Μαρτίου 2007, ένα παντρεμένο ζευγάρι Ιαπώνων χρησιμοποίησε το ωάριο της προτιθέμενης μητέρας και το σπέρμα του προτιθέμενου πατέρα. Παρένθετη μητέρα γέννησε δίδυμα στη Νεβάδα και δικαστήριο της Νεβάδα αναγνώρισε το ζευγάρι ως φυσικούς γονείς. Οι ιαπωνικές δημοτικές αρχές αρνήθηκαν τις δηλώσεις γέννησης. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την άρνηση: κατά το ιαπωνικό δίκαιο, μητέρα ήταν η γυναίκα που κυοφόρησε και γέννησε τα παιδιά· η αλλοδαπή απόφαση δεν μπορούσε να αναγνωριστεί στην Ιαπωνία στο μέτρο που αντίκειτο στις θεμελιώδεις αρχές του ιαπωνικού δικαίου καταγωγής και στη δημόσια τάξη του άρθρου 118(3) του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Η απόφαση αποτελεί σοβαρή προειδοποίηση κατά της υπόθεσης ότι αλλοδαπή δικαστική απόφαση ή πιστοποιητικό γέννησης θα δεσμεύει τις ιαπωνικές αρχές. Δεν πρέπει όμως να γενικευθεί ως ισχυρισμός ότι κάθε αλλοδαπή οικογενειακή απόφαση απορρίπτεται αυτομάτως. Σημασία έχουν η φύση και το περιεχόμενο της απόφασης και οι ιαπωνικοί κανόνες αναγνώρισης. Ωστόσο, απόφαση που ορίζει ως φυσική μητέρα την προτιθέμενη μητέρα, ενώ δεν κυοφόρησε ούτε γέννησε το παιδί, αντιμετωπίζει σημαντικό νομικό εμπόδιο. Το μεταγενέστερο άρθρο 9 επιβεβαιώνει τον κανόνα της γυναίκας που γεννά για τις περιπτώσεις που καλύπτει.
Πραγματικά περιστατικά που μπορεί να αλλάξουν την ανάλυση
Μην αξιολογείτε την υπόθεση μόνο με βάση τον όρο «παρένθετη κύηση». Ο Ιάπωνας δικηγόρος πρέπει να ελέγξει τουλάχιστον:
- τη χώρα όπου προβλέπεται να γεννηθεί το παιδί και την αναμενόμενη ημερομηνία γέννησης·
- αν χρησιμοποιήθηκαν ωάρια της παρένθετης μητέρας ή άλλης γυναίκας και τι αποδεικνύουν ακριβώς οι ιατρικοί φάκελοι·
- αν η γυναίκα που γεννά είναι παντρεμένη, έχει πρόσφατα χωρίσει ή ξαναπαντρευτεί, ποιες είναι οι σχετικές ημερομηνίες και αν ο σύζυγός της συναίνεσε σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με σπέρμα άλλου άνδρα;
- την ιθαγένεια του προτιθέμενου πατέρα, τον γενετικό δεσμό και την πιθανή νομική βάση της πατρότητας·
- την ιθαγένεια και την οικογενειακή κατάσταση κάθε προτιθέμενου γονέα και αν τυχόν αλλοδαπή απόφαση είναι τελεσίδικη·
- ποιο δικαστήριο εξέδωσε την απόφαση, αν συμμετείχαν τα επηρεαζόμενα πρόσωπα και τι ακριβώς διατάσσει.
Τα στοιχεία αυτά μπορεί να επηρεάσουν τη διαδικαστική ανάλυση και την πατρότητα, αλλά δεν μετατρέπουν μια συμφωνία ή εξέταση DNA σε αυτόματη μεταβίβαση μητρότητας. Μην συνάγετε γονεϊκότητα από την πρακτική μιας κλινικής, τις διαβεβαιώσεις ενός γραφείου ή την απλή ύπαρξη πιστοποιητικού γέννησης.
Πριν από τη γέννηση: δεν υπάρχει αυτόματη μεταβίβαση γονεϊκότητας
Το άρθρο 9 δεν δημιουργεί προγεννητική δικαστική απόφαση που να καθορίζει αυτομάτως τη γονεϊκότητα των προτιθέμενων γονέων ούτε ορίζει ότι μια συμφωνία παρένθετης κύησης μεταβιβάζει τη μητρότητα. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του 2007 επίσης δεν θεσπίζει γενική διαδικασία για γονεϊκότητα πριν από τη γέννηση· αφορά την ισχύ στην Ιαπωνία αλλοδαπής απόφασης και τον καθορισμό της νόμιμης μητέρας κατά το ιαπωνικό δίκαιο. Το νομοθετικό πλαίσιο δεν προβλέπει γνωστή αυτόματη διαδικασία με την οποία οι προτιθέμενοι γονείς αποκτούν ιαπωνική νόμιμη μητρότητα πριν από τη γέννηση μόνο με την υπογραφή συμφωνίας.
Το συμπέρασμα αυτό είναι περιορισμένο και δεν σημαίνει ότι αποκλείεται κάθε δικαστική αίτηση σε όλες τις εξαιρετικές περιπτώσεις. Η διαθέσιμη διαδικασία εξαρτάται από τα μέρη, τον τόπο γέννησης, το αλλοδαπό δίκαιο και την απόφαση, καθώς και το ζητούμενο ένδικο βοήθημα. Λάβετε γραπτή γνωμοδότηση από Ιάπωνα δικηγόρο οικογενειακού δικαίου πριν από τη μεταφορά εμβρύου ή το ταξίδι. Η προθυμία μιας κλινικής να συμμετάσχει είναι ιατρικό ή λειτουργικό ζήτημα και δεν αποδεικνύει ότι οι ιαπωνικές αρχές θα καταχωρίσουν τους προτιθέμενους γονείς ως νόμιμους γονείς.
Έγγραφα που πρέπει να προετοιμαστούν πριν από τη γέννηση
Ετοιμάστε φάκελο πριν από τη θεραπεία και ενημερώστε τον έως τον τοκετό. Ένα έγγραφο μπορεί να αποτελεί χρήσιμο αποδεικτικό στοιχείο χωρίς να καθορίζει από μόνο του τη νομική γονεϊκότητα.
- Ταυτότητα και οικογενειακή κατάσταση: διαβατήρια, πλήρη ονόματα στην αρχική γραφή, πιστοποιητικά γέννησης και γάμου, αποφάσεις διαζυγίου και αποδεικτικά της τρέχουσας οικογενειακής κατάστασης όλων των σχετικών ενηλίκων.
- Συμφωνία και συναινέσεις: πλήρης υπογεγραμμένη συμφωνία, τροποποιήσεις, τυχόν έγγραφα ανεξάρτητης νομικής συμβουλής, έντυπα συναίνεσης και όροι για τη φροντίδα του παιδιού. Αποδεικνύουν τις προθέσεις των μερών, αλλά δεν αποτελούν ιαπωνική δικαστική απόφαση γονεϊκότητας.
- Ιατρικά και γενετικά στοιχεία: αρχεία της κλινικής για τη μέθοδο, την προέλευση ωαρίων και σπέρματος, τη μεταφορά εμβρύου και τις συναινέσεις. Ζητήστε επικυρωμένα αντίγραφα και μην βασίζεστε σε ανεπίσημες περιλήψεις.
- Κύηση και γέννηση: αναγκαία ιατρικά αρχεία, πιστοποιητικό γέννησης ή ιατρική βεβαίωση τοκετού και επιβεβαίωση του αρμόδιου εκδότη.
- Αλλοδαπή διαδικασία: πλήρες επικυρωμένο αντίγραφο απόφασης, απόδειξη τελεσιδικίας, στοιχεία δικαιοδοσίας και επίδοσης, καθώς και αιτιολογία. Μια σύντομη διάταξη ή αλλοδαπό πιστοποιητικό μπορεί να μην αποκαλύπτει τι κρίθηκε.
- Μετάφραση και επικύρωση: ρωτήστε τον δήμο, το δικαστήριο ή το προξενείο ποιες ιαπωνικές μεταφράσεις, επικυρωμένες μεταφράσεις, επισημειώσεις Apostille ή άλλες επικυρώσεις απαιτούνται. Οι απαιτήσεις μιας αρχής δεν δεσμεύουν κατ’ ανάγκη τις άλλες.
- Οδηγίες κατάθεσης: κρατήστε γραπτές οδηγίες από τον δήμο ή το προξενείο για έντυπα, προθεσμίες και συνημμένα. Ρωτήστε πώς θα εξεταστεί το ζήτημα γονεϊκότητας και όχι μόνο αν έχουν κατατεθεί παρόμοια έγγραφα στο παρελθόν.
Αν το παιδί γεννηθεί στην Ιαπωνία
Η γέννηση στην Ιαπωνία πρέπει κατά κανόνα να δηλωθεί εντός 14 ημερών σύμφωνα με το άρθρο 49 του νόμου περί οικογενειακού μητρώου. Η δήλωση υποβάλλεται στον αρμόδιο δήμο· συνήθως πρόκειται για τον δήμο του τόπου γέννησης ή τον δήμο που συνδέεται με τη διεύθυνση του προσώπου που υποβάλλει τη δήλωση. Αν στον τοκετό παρέστη γιατρός, μαία ή άλλος επαγγελματίας, συνήθως επισυνάπτεται το προβλεπόμενο από τον νόμο πιστοποιητικό γέννησης. Επιβεβαιώστε εγκαίρως το ισχύον έντυπο και τα πρόσθετα έγγραφα με την υπηρεσία παραλαβής.
Στην παρένθετη κύηση τίθεται ξεχωριστό ερώτημα: ποια γυναίκα πρέπει να δηλωθεί ως μητέρα και ποια αποδεικτικά απαιτούνται για τη σωστή καταχώριση του νομικού καθεστώτος. Μην δηλώσετε την προτιθέμενη μητέρα ως νόμιμη μητέρα μόνο επειδή παρείχε το ωάριο ή αναφέρεται σε συμφωνία ή αλλοδαπό έγγραφο. Λάβετε προηγουμένως εξατομικευμένη συμβουλή και γραπτές οδηγίες υποβολής. Η δήλωση γέννησης είναι διοικητικό βήμα, όχι δικαστική απόφαση που μεταβιβάζει τη γονεϊκότητα.
Οι αλλοδαποί πρέπει επίσης να δηλώνουν γέννηση στην Ιαπωνία, αν και συνήθως δεν έχουν ιαπωνικό οικογενειακό μητρώο (koseki) όπως οι Ιάπωνες πολίτες. Η ακριβής καταχώριση και οι επόμενες διαδικασίες διαμονής εξαρτώνται από την ιθαγένεια και το καθεστώς· η αποδοχή της δήλωσης δεν σημαίνει αυτόματη απόκτηση ιαπωνικής ιθαγένειας.
Αν το παιδί γεννηθεί στο εξωτερικό
Αν το παιδί γεννηθεί στο εξωτερικό, το πιστοποιητικό γέννησης και κάθε αλλοδαπή απόφαση γονεϊκότητας είναι σημαντικά έγγραφα, αλλά κανένα δεν εγγυάται ότι οι ιαπωνικές αρχές θα αναγνωρίσουν τη γονεϊκότητα που αναγράφεται. Η υπόθεση του 2007 αφορούσε παιδιά που γεννήθηκαν στη Νεβάδα και αλλοδαπή απόφαση που όριζε τους προτιθέμενους γονείς ως γονείς· το Ανώτατο Δικαστήριο δεν τη θεώρησε αυτομάτως δεσμευτική στην Ιαπωνία. Ιαπωνικός δήμος ή προξενική αρχή μπορεί να χρειαστεί να εφαρμόσει τους ιαπωνικούς κανόνες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου και αναγνώρισης, αντί να αποδεχθεί απλώς το κείμενο του αλλοδαπού εγγράφου.
Εάν ζητείται ιαπωνική ιθαγένεια ή εγγραφή στο ιαπωνικό οικογενειακό μητρώο, ελέγξτε αμέσως την προθεσμία δήλωσης γέννησης στο εξωτερικό και την απαίτηση διατήρησης της ιθαγένειας. Σύμφωνα με το άρθρο 49 του νόμου περί οικογενειακού μητρώου, η γέννηση στο εξωτερικό πρέπει κατά κανόνα να δηλωθεί εντός τριών μηνών όταν απαιτείται ιαπωνική δήλωση γέννησης. Κατά το άρθρο 2 του νόμου περί ιθαγένειας, η ιθαγένεια κατά τη γέννηση προκύπτει συνήθως από Ιάπωνα γονέα· η γέννηση στην Ιαπωνία από μόνη της δεν αρκεί, εκτός εάν και οι δύο γονείς είναι άγνωστοι ή ανιθαγενείς. Το άρθρο 2 καλύπτει επίσης την περίπτωση κατά την οποία ο πατέρας, που πέθανε πριν από τη γέννηση, ήταν Ιάπωνας κατά τον χρόνο του θανάτου του.
Εάν παιδί που γεννήθηκε στο εξωτερικό αποκτήσει κατά τη γέννησή του την ιαπωνική και άλλη ιθαγένεια, η δήλωση γέννησης πρέπει να περιλαμβάνει δήλωση διατήρησης της ιαπωνικής ιθαγένειας εντός της ίδιας τρίμηνης προθεσμίας, σύμφωνα με το άρθρο 12 του νόμου περί ιθαγένειας και το άρθρο 104 του νόμου περί οικογενειακού μητρώου. Χωρίς αυτή τη δήλωση, το παιδί χάνει την ιαπωνική ιθαγένεια αναδρομικά από τη γέννησή του. Ο κανόνας ισχύει μόνο εάν το παιδί αποκτά και τις δύο ιθαγένειες κατά τη γέννηση· σε υπόθεση παρένθετης κύησης, η απόκτηση ιαπωνικής ιθαγένειας μπορεί να εξαρτάται από τη νομική αναγνώριση Ιάπωνα γονέα. Ζητήστε γραπτό κατάλογο απαιτήσεων από το ιαπωνικό προξενείο και Ιάπωνα δικηγόρο. Η ιθαγένεια, το διαβατήριο, η διαμονή και τα ταξιδιωτικά έγγραφα πρέπει να διεκπεραιώνονται χωριστά. Αν η προθεσμία ενδέχεται να έχει παρέλθει, ζητήστε αμέσως συμβουλή· τυχόν ανάκτηση της ιθαγένειας υπόκειται σε ξεχωριστές προϋποθέσεις.
Η νομική θέση του επιδιωκόμενου πατέρα εξετάζεται χωριστά
Το άρθρο 9 αφορά τη μητρότητα· η θέση του προτιθέμενου πατέρα πρέπει να εξεταστεί χωριστά. Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα, τα νόμιμα τεκμήρια πατρότητας μπορεί να εξαρτώνται από τον γάμο της γυναίκας που γεννά και τον χρόνο γάμου, διαζυγίου ή νέου γάμου. Αν η παρένθετη μητέρα είναι παντρεμένη ή έχει αλλάξει πρόσφατα οικογενειακή κατάσταση, πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά ποιος μπορεί να τεκμαίρεται ως νόμιμος πατέρας. Ελέγξτε τις ακριβείς ημερομηνίες και τη νομοθεσία που ίσχυε κατά τη γέννηση, συμπεριλαμβανομένων των μεταβατικών διατάξεων.
Μπορεί επίσης να έχει σημασία το άρθρο 10 του ίδιου νόμου. Αν μια έγγαμη γυναίκα συλλάβει μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής με σπέρμα άνδρα διαφορετικού από τον σύζυγό της και με τη συναίνεση του συζύγου, το άρθρο 10 δεν επιτρέπει στον σύζυγο, στο παιδί ή στη γυναίκα να αμφισβητήσουν ότι το παιδί θεωρείται γεννημένο εντός γάμου. Σε υπόθεση παρένθετης κύησης, ο κανόνας πρέπει να εξεταστεί χωριστά εάν η γυναίκα που γεννά είναι παντρεμένη και χρησιμοποιήθηκε το σπέρμα του επιδιωκόμενου πατέρα: ο σύζυγος της γυναίκας που γεννά μπορεί να έχει σημασία για τον νομικό καθορισμό της πατρότητας. Αυτό δεν θεμελιώνει αυτομάτως τη νομική πατρότητα του επιδιωκόμενου πατέρα. Η εφαρμογή εξαρτάται από τη μέθοδο, τη συναίνεση που πράγματι δόθηκε, την ημερομηνία γέννησης και τις νομικές περιστάσεις. Το Κεφάλαιο III εφαρμόζεται σε παιδιά που γεννήθηκαν με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή στις 11 Δεκεμβρίου 2021 ή μετά. Πριν από τη θεραπεία, ζητήστε συμβουλή δικηγόρου με γνώση του ιαπωνικού δικαίου και διατηρήστε τα έγγραφα οικογενειακής κατάστασης της γυναίκας που γεννά, τυχόν έγγραφα συναίνεσης του συζύγου της και τα κλινικά αρχεία που προσδιορίζουν τη μέθοδο και την προέλευση του σπέρματος.
Η εξέταση DNA μπορεί να αποδείξει βιολογικό δεσμό, αλλά δεν απαντά από μόνη της σε όλα τα ζητήματα νομικής γονεϊκότητας, καταχώρισης ή ιθαγένειας. Ο προτιθέμενος πατέρας δεν πρέπει να θεωρεί ότι η γενετική πατρότητα επιτρέπει αυτόματα να δηλωθεί ως νόμιμος πατέρας. Συγκεντρώστε τα έγγραφα γάμου και διαζυγίου της γυναίκας που γεννά με τις σχετικές ημερομηνίες, τα στοιχεία ταυτότητας του προτιθέμενου πατέρα, τα γενετικά αποδεικτικά και τυχόν αναγνωρίσεις ή δικαστικές αποφάσεις. Καθορίστε τη σωστή διαδικασία πριν από τη γέννηση, αντί να προσπαθήσετε να διορθώσετε αμφισβητούμενη εγγραφή μετά τη λήξη προθεσμίας.
Αν ο δήμος αρνηθεί την καταχώριση
Αν ο δήμος αρνηθεί δήλωση γέννησης ή άλλη καταχώριση στο οικογενειακό μητρώο, ζητήστε τη γραπτή απόφαση και την αιτιολογία της και κρατήστε πλήρες αντίγραφο των εγγράφων που υποβλήθηκαν. Το άρθρο 122 του νόμου περί οικογενειακού μητρώου επιτρέπει σε όποιον θεωρεί εσφαλμένη δημοτική απόφαση σε υπόθεση μητρώου να προσφύγει στο οικογενειακό δικαστήριο. Ο νόμος παραπέμπει συνήθως τέτοιες διαφορές στο οικογενειακό δικαστήριο και όχι στη συνήθη διοικητική προσφυγή. Οι διαδικαστικές απαιτήσεις και προθεσμίες πρέπει να ελεγχθούν άμεσα για τη συγκεκριμένη απόφαση.
Η προσφυγή δεν εγγυάται αποδοχή της δήλωσης. Το δικαστήριο θα εφαρμόσει το σχετικό δίκαιο και μπορεί να λάβει υπόψη το προηγούμενο του 2007 και το άρθρο 9 του νόμου περί υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Κρατήστε πρωτότυπα, μεταφράσεις, αποδείξεις κατάθεσης, αλληλογραφία και αλλοδαπές αποφάσεις με απόδειξη τελεσιδικίας. Μην υποβάλετε χωρίς νομική συμβουλή νέα δήλωση με διαφορετικό γονέα μόνο για να παρακάμψετε την άρνηση· ανακριβείς δηλώσεις μπορεί να προκαλέσουν πρόσθετα προβλήματα.
Μπορεί η υιοθεσία να αποτελέσει εναλλακτική;
Αν οι προτιθέμενοι γονείς δεν μπορούν να καταχωριστούν ως φυσικοί γονείς, η υιοθεσία πρέπει να εξεταστεί χωριστά. Η ειδική υιοθεσία των άρθρων 817-2 και επόμενων του Αστικού Κώδικα απαιτεί διαδικασία ενώπιον οικογενειακού δικαστηρίου και εκπλήρωση νόμιμων προϋποθέσεων, συμπεριλαμβανομένου του συμφέροντος του παιδιού και των κανόνων για τα μέρη και τη συναίνεση. Η κοινή υιοθεσία είναι διαφορετικός θεσμός με διαφορετικά αποτελέσματα. Καμία δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αυτόματη λύση για την παρένθετη κύηση ή ως μεταβίβαση μητρότητας πριν από τη γέννηση.
Σε συγκλίνουσες γνώμες στην απόφαση του 2007 αναφέρθηκε η υιοθεσία ως πιθανή οδός προστασίας των παιδιών στις ειδικές περιστάσεις εκείνης της υπόθεσης. Οι παρατηρήσεις αυτές δεν ήταν απόφαση υιοθεσίας και δεν εγγυώνται επιτυχία μεταγενέστερης αίτησης. Η επιλεξιμότητα, η συναίνεση, η νομική θέση της γυναίκας που γεννά, η οικογενειακή κατάσταση και κατοικία των προτιθέμενων γονέων, οι περιστάσεις του παιδιού και τα διασυνοριακά ζητήματα απαιτούν εξατομικευμένη εξέταση. Μην υπόσχεστε ότι η υιοθεσία θα λύσει το ζήτημα γονεϊκότητας ή διαβατηρίου πριν εξετάσει τον φάκελο Ιάπωνας δικηγόρος.
Πρακτικό σχέδιο ενεργειών
Πριν από τη θεραπεία ή τη γέννηση, ακολουθήστε αυτή τη σειρά:
- Λάβετε γραπτή γνωμοδότηση ιαπωνικού δικαίου για τη νόμιμη μητέρα, την πιθανή θέση του προτιθέμενου πατέρα και την επίδραση του γαμικού ιστορικού της γυναίκας που γεννά.
- Ελέγξτε αν εφαρμόζεται το άρθρο 9 με βάση την ημερομηνία γέννησης και την προέλευση του ωαρίου, καθώς και αν μπορεί να έχει σημασία το άρθρο 10 όταν η γυναίκα που γεννά είναι παντρεμένη και ο σύζυγός της συναίνεσε σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή με σπέρμα άλλου άνδρα.
- Ζητήστε από τον προβλεπόμενο δήμο γέννησης ή το ιαπωνικό προξενείο γραπτό κατάλογο εγγράφων, το σωστό έντυπο, την προθεσμία και τη διαδικασία για ζητήματα γονεϊκότητας που σχετίζονται με παρένθετη κύηση.
- Αν υπάρχει ή σχεδιάζεται αλλοδαπή απόφαση, ζητήστε χωριστή ανάλυση της αναγνώρισής της στην Ιαπωνία· μην βασιστείτε μόνο στο αλλοδαπό πιστοποιητικό γέννησης ή στην εξέταση DNA.
- Σχεδιάστε τη γονεϊκότητα, τη δήλωση γέννησης, την ιθαγένεια, το διαβατήριο, τη διαμονή και την έξοδο/είσοδο ως ξεχωριστές διαδικασίες και προβλέψτε χρόνο και προϋπολογισμό για δικαστική διαδικασία ή υιοθεσία, αν προταθεί.
- Σε περίπτωση γέννησης στο εξωτερικό, εάν το παιδί μπορεί να αποκτήσει κατά τη γέννηση την ιαπωνική και άλλη ιθαγένεια, καταχωρίστε στο ημερολόγιο την τρίμηνη προθεσμία για τη δήλωση γέννησης και τη διατήρηση της ιαπωνικής ιθαγένειας.
Κρατήστε τα πρωτότυπα και χρονολόγιο με ημερομηνίες. Μην υποβάλετε ανακριβή δήλωση με την υπόθεση ότι η συμφωνία θα διορθώσει αργότερα την κατάσταση. Τα σημεία προς επιβεβαίωση παρατίθενται στη σχετική ενότητα.
Βασικές νομικές πηγές
- JP-SC-2007 — Ανώτατο Δικαστήριο της Ιαπωνίας, απόφαση 2006 (Kyo) 47 της 23ης Μαρτίου 2007 (επίσημο αγγλικό κείμενο)
- JP-ART-ACT-2020 — Νόμος 76/2020 για την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και τη γονεϊκότητα (επίσημο κείμενο e-Gov· άρθρα 9–10 και μεταβατικές διατάξεις)
- JP-FAMILY-REG-2026 — Νόμος περί οικογενειακού μητρώου (戸籍法), άρθρα 49, 104 και 122 (επίσημο κείμενο e-Gov)
- JP-CIVIL-CODE-2026 — Αστικός Κώδικας (民法), άρθρο 772 και άρθρα 817-2 επ. (επίσημο κείμενο e-Gov)
- JP-NATIONALITY-ACT — Νόμος περί ιθαγένειας (国籍法), άρθρα 2 και 12 (επίσημο κείμενο e-Gov)
- JP-MOJ-BIRTH-REG-2026 — Υπουργείο Δικαιοσύνης της Ιαπωνίας: δήλωση γέννησης, γέννηση στο εξωτερικό και διατήρηση της ιθαγένειας
