Stany Zjednoczone · Przepisy regionalne

Prawo Nowego Jorku nie jest zezwoleniem obowiązującym w całych USA

Prawo Nowego Jorku nie jest zezwoleniem obowiązującym w całych USA

Stan Nowy Jork dopuszcza umowy o surogację gestacyjną spełniające Child-Parent Security Act (CPSA), obowiązującą od 15 lutego 2021 r. Jest to prawo stanowe, a nie jedna licencja federalna ani zgoda dla każdej osoby w USA. Prawo stanowe określa wykonalność umowy oraz skutki dla prawnego rodzicielstwa; regulacje medyczne, federalne prawo imigracyjne i prawo innego kraju wymagają osobnej oceny. Pierwsze pytanie brzmi, czy konkretna sytuacja spełnia warunki Nowego Jorku, a nie czy „surogacja jest legalna w Ameryce”.

Jaki związek z Nowym Jorkiem jest wymagany?

Departament Zdrowia wiąże ochronę CPSA z zamieszkiwaniem osoby noszącej ciążę w Nowym Jorku i/lub porodem w tym stanie. Ustawa przewiduje jednak bardziej szczegółowe kryteria: obywatelstwo USA lub status legalnego stałego rezydenta odpowiednich uczestników oraz warunkowy wymóg sześciu miesięcy zamieszkania w Nowym Jorku. Adres kliniki, biura agencji, przechowywania zarodków ani klauzula wyboru prawa nie zastępują wymogów dotyczących osób. Jeśli etapy odbywają się w kilku stanach, potrzebna jest pisemna analiza prawa właściwego i właściwości sądu.

Wyłącznie model gestacyjny: bez komórki jajowej surogatki

§ 581-401 Family Court Act wyłącza z tego mechanizmu umów poczęcie w wyniku stosunku seksualnego oraz sytuację, gdy osoba nosząca ciążę dostarczyła własną komórkę jajową. Surogacja gestacyjna opiera się na komórce jajowej innej osoby. Nie wolno przedstawiać modelu tradycyjnego jako zgodnego z CPSA. Z drugiej strony pokrewieństwo genetyczne każdego z zamierzonych rodziców z dzieckiem nie jest uniwersalnym wymogiem rodzicielstwa przy prawidłowej umowie. Najpierw należy sprawdzić plan medyczny i dokumentację dawstwa.

Warunki dotyczące surogatki

Na podstawie § 581-402(a) osoba nosząca ciążę musi mieć co najmniej 21 lat, być obywatelką USA lub legalną stałą rezydentką, a także zamieszkiwać Nowy Jork przez sześć miesięcy, jeśli żaden z zamierzonych rodziców nie spełnia tego warunku. Nie może być dawczynią komórki jajowej; wymagane są badania medyczne oraz świadoma zgoda po przedstawieniu ryzyk. Od początku negocjacji przez cały okres umowy reprezentuje ją niezależny prawnik uprawniony do wykonywania zawodu w Nowym Jorku. Obowiązują też wymogi ubezpieczeniowe i zdrowotne, których agencja nie może dowolnie uchylić.

Zamierzeni rodzice: status, zamieszkanie i związek

Co najmniej jeden zamierzony rodzic musi być obywatelem USA albo legalnym stałym rezydentem. Jeśli surogatka nie zamieszkiwała Nowego Jorku przez sześć miesięcy, co najmniej jeden rodzic musi spełniać ten wymóg. Wymagana jest odrębna, niezależna pomoc prawników dopuszczonych do praktyki w Nowym Jorku. Udział może brać pełnoletnia osoba niepozostająca w małżeństwie, małżonkowie wspólnie lub partnerzy w bliskim związku wspólnie. Osoba pozostająca w małżeństwie zasadniczo nie może występować sama, chyba że zachodzą ustawowe przesłanki separacji, np. formalnej albo faktycznego rozłączenia przez co najmniej trzy lata. Nie jest to ogólny zakaz dla osób samotnych lub par jednopłciowych.

Rodzice z zagranicy: zasadnicza różnica

Zamierzeni rodzice mogą mieszkać za granicą, lecz brak zamieszkania w Nowym Jorku to nie to samo co brak obywatelstwa USA czy statusu legalnego stałego rezydenta. Jeśli żadne z rodziców nie ma takiego statusu, warunek § 581-402 dla wykonalnej umowy CPSA nie jest spełniony, nawet gdy surogatka mieszka w Nowym Jorku. Z kolei samo mieszkanie za granicą nie wyklucza obywatela lub stałego rezydenta; nadal należy zbadać sześciomiesięczny wymóg. Potrzebne są dokumenty statusu i rzeczywistego zamieszkania każdej osoby, a nie zapewnienia agencji.

Kolejność czynności przed transferem zarodka

Najpierw potwierdza się uprawnienia uczestników, badania i świadomą zgodę. Następnie każda strona angażuje niezależnego prawnika z uprawnieniami w Nowym Jorku; surogatka wybiera własnego, opłacanego co do zasady przez zamierzonych rodziców, z wąskimi wyjątkami przy braku wynagrodzenia. Umowa, polisy i rachunek powierniczy muszą być gotowe przed lekami lub zabiegami przygotowującymi transfer; badania kwalifikacyjne mogą nastąpić wcześniej. § 581-403 wymaga notarialnego poświadczenia podpisów albo dwóch świadków niebędących stronami; małżonkowie podpisują, chyba że obowiązuje wyjątek związany z separacją. Klinika powinna uzyskać potwierdzenie gotowości prawnej przed leczeniem. Opisana tu zasada podpisu małżonka dotyczy małżonka surogatki; udział małżonka zamierzonego rodzica należy osobno ocenić na podstawie § 581-402(b)(3).

Obowiązkowe postanowienia umowy

Umowa podaje datę i miejsce, dane i kontakt zamierzonych rodziców, surogatki, znanych dawców gamet, ewentualnego pośrednika oraz prawników. Reguluje niezależną reprezentację, koszty medyczne i wyłączenia polis, potwierdzenie otrzymania Karty Praw Surogatki, obowiązki wobec dziecka i finansowe, autonomię medyczną, poradnictwo, ubezpieczenia i rachunek powierniczy. Przed transferem zamierzeni rodzice muszą sporządzić testament przewidujący opiekę nad dzieckiem i wykonywanie ich zobowiązań w razie potrzeby. To nie jest komplet klauzul: prawnik powinien porównać całość § 581-403 z okolicznościami.

Do pozostałych obowiązkowych postanowień należą zobowiązanie zamierzonych rodziców do przyjęcia pod opiekę i utrzymywania każdego dziecka niezwłocznie po urodzeniu, niezależnie od liczby, płci lub stanu zdrowia, także w ustawowo określonym przypadku błędu laboratoryjnego; zakaz przenoszenia ich praw i obowiązków; oraz ostrzeżenie, że wynagrodzenie może wpłynąć na prawo do świadczeń publicznych lub ich wysokość. Na żądanie surogatki zamierzeni rodzice muszą zawrzeć i opłacić ubezpieczenie od niezdolności do pracy. Jeśli przewidziano wynagrodzenie, podstawowa kwota i rozsądnie przewidywane wydatki dodatkowe muszą zostać zdeponowane u niezależnego depozytariusza przed każdą procedurą inną niż badania medyczne niezbędne do ustalenia kwalifikacji.

Ubezpieczenie przez dwanaście miesięcy i wyjątki

Wymagane jest kompleksowe ubezpieczenie zdrowotne od okresu przed podawaniem leków lub rozpoczęciem leczenia, obejmujące przygotowania, ciążę i dwanaście miesięcy po porodzie lub innym zakończeniu ciąży. Ustawa reguluje udział własny i odpowiednie wydatki, ubezpieczenie na życie na co najmniej 750 000 USD albo niższą maksymalną dostępną kwotę, a także ubezpieczenie na wypadek niezdolności do pracy na żądanie surogatki. § 581-402 dopuszcza określone zrzeczenia się pokrycia kosztów przy braku wynagrodzenia. Nie oznaczają one uchylenia wszystkich praw ani przyzwolenia na brak niezbędnej ochrony. Należy pisemnie sprawdzić wyjątki i wyłączenia ubezpieczyciela.

Ubezpieczenie zdrowotne musi w szczególności obejmować opiekę przed poczęciem, opiekę prenatalną, poważne leczenie medyczne, hospitalizację oraz opiekę w zakresie zdrowia psychicznego i behawioralnego. Zamierzeni rodzice opłacają polisę, współpłatności, udział własny i inne przewidziane prawem koszty w odpowiednim okresie, chyba że nieodpłatnie działająca surogatka zrzeknie się konkretnych obowiązków płatniczych dopuszczonych przez § 581-402. Ubezpieczenie na życie musi obowiązywać przed leczeniem i przez 12 miesięcy po porodzie, martwym urodzeniu, poronieniu kończącym ciążę lub innym zakończeniu ciąży; uposażonego wybiera surogatka. Zrzeczenie się określonych płatności nie uchyla pozostałych praw ani obowiązków ubezpieczeniowych.

Wynagrodzenie jest dozwolone, ale ograniczone

Nowy Jork pozwala na rozsądne wynagrodzenie uzgodnione w dobrej wierze z uwagi na ryzyko, niedogodności i obowiązki, lecz nie na kupno praw rodzicielskich, gamet lub zarodków. Jeżeli przewidziano wynagrodzenie, podstawowa kwota i racjonalnie przewidywane wydatki dodatkowe muszą być zdeponowane u niezależnego powiernika przed zabiegami innymi niż dopuszczalne badania. § 581-502 obejmuje wynagrodzeniem podstawowym ciążę i osiem tygodni rekonwalescencji po porodzie; niektóre dopłaty za powikłania i utratę zarobku mogą obejmować okres do dwunastu miesięcy na określonych warunkach. Prawo nie gwarantuje jednej łącznej ceny programu.

Surogacja nie odbiera samodzielności medycznej

Karta Praw Surogatki chroni jej decyzje o opiece, lekarzu, cesarskim cięciu, transferze wielu zarodków, kontynuacji lub zakończeniu ciąży oraz redukcji płodów. Postanowienie pozbawiające tej autonomii jest nieważne na podstawie § 581-403. Zamierzeni rodzice mogą ustalać zobowiązania i tryb sporów, ale nie przejmują kontroli nad ciałem innej osoby. Obowiązuje niezależna pomoc prawna i dostęp do poradnictwa. Gdy zmienia się plan leczenia, należy oddzielić zgodę medyczną od wykonalnych zobowiązań umownych.

Zakończenie umowy przed ciążą i rozliczenia

§ 581-405 dopuszcza wypowiedzenie przez określonych uczestników poprzez utrwalone zawiadomienie po podpisaniu, lecz przed ciążą uzyskaną dzięki wspomaganemu rozrodowi. Przyszłe obowiązki co do zasady wygasają, ale pozostają koszty podlegające zwrotowi, które już powstały. Jeśli rodzice kończą umowę po rozpoczęciu podawania leków lub zabiegów, określone koszty medyczne i związane straty ekonomiczne w okresie dwunastu miesięcy mogą nadal obciążać rodziców. Ustawa reguluje też wypłaty już otrzymane lub należne, zaś umowa może zmieniać część zasad. Nie wolno gwarantować bezkosztowej rezygnacji bez weryfikacji terminów i wydatków.

Rodzicielstwo przy umowie zgodnej z prawem

Na podstawie § 581-406 z chwilą narodzin dziecka poczętego na podstawie umowy zgodnej z częścią 4 każdy zamierzony rodzic jest rodzicem prawnym z mocy prawa stanu Nowy Jork, a surogatka i jej ewentualny małżonek nie są rodzicami w rozumieniu tej normy. Orzeczenie o rodzicielstwie może być wydane przed urodzeniem, lecz skutkuje dopiero od urodzenia (§ 581-201). Nie gwarantuje to uznania przez zagraniczne urzędy lub konsulaty. Z prawnikiem należy wcześniej ustalić potrzebę orzeczenia, właściwy sąd, dowody i dokumenty do rejestracji.

Wadliwa umowa albo brak umowy

Istotne naruszenie warunków oznacza niewykonalność umowy na podstawie § 581-407. Sąd ustala rodzicielstwo z uwzględnieniem zamiaru stron i najlepszego interesu dziecka; sam brak pokrewieństwa genetycznego nie wystarcza do odmowy orzeczenia na rzecz zamierzonego rodzica. Przy całkowitym braku umowy § 581-408 odsyła do innych przepisów Nowego Jorku. To drogi sądowe, nie automatyczne uzdrowienie umowy ani gwarancja identycznego wyniku. Zachowaj zgody, dokumentację medyczną i korespondencję; płatności lub badania DNA same nie usuwają wady.

Zgodnie z § 581-409 nierozstrzygnięte spory dotyczące umowy, które nie odnoszą się do rodzicielstwa, rozpoznaje Sąd Najwyższy Stanu Nowy Jork, jeśli nie udało się ich rozwiązać w alternatywnym trybie; sąd może dopuścić konferencję lub mediację. Dostępne środki ochrony zależą od faktów. Nie można żądać wykonania w naturze w celu zmuszenia surogatki do zajścia w ciążę, zgody na transfer wielu zarodków, kontynuowania lub przerwania ciąży ani poddania się zabiegowi medycznemu, takiemu jak cesarskie cięcie. Jeżeli sąd ustalił, że zamierzony rodzic jest rodzicem dziecka, wykonanie w naturze może być dostępne w wąskich przypadkach, gdy naruszenie uniemożliwia pełne wykonywanie praw rodzicielskich od chwili urodzenia albo zamierzeni rodzice odmawiają wykonania obowiązków rodzicielskich. Nie należy zakładać, że umowa pozwala wymusić decyzję medyczną; w razie sporu należy niezwłocznie skorzystać z pomocy prawnika w Nowym Jorku.

Rejestracja urodzenia: miasto i stan to różne urzędy

Stanowy urząd stanu cywilnego zmienia akty urodzenia poza pięcioma dzielnicami New York City; miasto prowadzi własne rejestry. Instrukcje stanowe przewidują przekazanie umowy lub odpowiedniego orzeczenia rejestratorowi szpitalnemu albo lokalnemu celem zmiany wpisu. Nie należy wysyłać sprawy urodzenia na Manhattanie lub Brooklynie do urzędu stanowego, zakładając identyczny tryb. Przed porodem ustal urząd, oryginały, uwierzytelnione odpisy i plan na wypadek opóźnienia. Akt urodzenia nie rozstrzyga sam o obywatelstwie zagranicznym.

Agencje i kliniki podlegają odrębnym zasadom

Podmioty kojarzące uczestników programów w Nowym Jorku potrzebują licencji Departamentu Zdrowia, który publikuje urzędowy wykaz. Podmioty medyczne świadczące usługi wspomaganego rozrodu podlegają odrębnej regulacji. Wpis agencji nie dowodzi uprawnienia kliniki do każdego zabiegu, wykonalności umowy ani możliwości podróży z dzieckiem. Sprawdź ważną licencję i podział odpowiedzialności za badania, polisę, rachunek powierniczy, akta i postępowanie. Prywatne ustalenia znajomych lub krewnych również mogą podlegać CPSA; brak agencji nie usuwa ochrony.

Tabela decyzji dotyczących Nowego Jorku

Skutek prawny zależy od konkretnych faktów, nie samego adresu biura. Poniższa tabela służy wstępnej kontroli i nie zastępuje analizy ustawy ani porady dotyczącej sprawy.

KwestiaKonsekwencja
Prawo właściweNowojorski CPSA i część 5-C Family Court Act; brak ogólnej federalnej licencji umownej.
UprawnienieSprawdzić status w USA obu stron i warunkowe sześć miesięcy zamieszkania w Nowym Jorku.
Przed transferemNiezależni prawnicy, zgoda, podpisana umowa, ubezpieczenie i wymagany depozyt.
Przy narodzinachRodzicielstwo na podstawie zgodnej umowy; orzeczenie prenatalne skuteczne dopiero od urodzenia.
Akta i podróżMiasto i stan mają odrębne urzędy; uznanie, obywatelstwo i paszport według odrębnego prawa.

Przykład 1: rodzice za granicą bez statusu w USA

Dwoje zamierzonych rodziców mieszka za granicą i żadne nie jest obywatelem USA ani legalnym stałym rezydentem. Planują surogatkę w Nowym Jorku. Nawet z miejscową kliniką i prawnikiem warunek § 581-402(b)(1) nie jest spełniony. Nie należy podpisywać nowojorskiego wzoru w nadziei, że późniejsze orzeczenie naprawi brak uprawnienia. Prawnik powinien ocenić inną legalną jurysdykcję albo rzeczywiście odmienny dopuszczalny skład uczestników; nie wolno fałszować statusu imigracyjnego.

Przykład 2: obywatel USA za granicą i surogatka w Nowym Jorku

Jeden zamierzony rodzic jest obywatelem USA mieszkającym za granicą; surogatka jest obywatelką lub stałą rezydentką i od sześciu miesięcy mieszka w Nowym Jorku. Może to spełniać wymagania statusu i pobytu, lecz trzeba nadal zweryfikować wiek, sytuację rodzinną, niezależnych prawników, zgodę, polisy, podpisy, rachunek i terminy. Transfer lub poród w innym stanie rodzi nowy problem kolizyjnoprawny. Prawnik powinien wskazać brakujące ustalenia przed rozpoczęciem terapii.

Praktyczna lista dokumentów

Przed płatnością i transferem zgromadź dokumenty tożsamości, obywatelstwa lub stałego pobytu, potwierdzenie sześciu miesięcy w Nowym Jorku, gdy jest wymagane, akty małżeństwa lub separacji, dowód wieku i badania surogatki, pełnomocnictwa prawników, świadome zgody, dane o pochodzeniu gamet, polisy i wyłączenia, instrukcje i finansowanie rachunku przy wynagrodzeniu, prawidłowo podpisaną umowę i testament rodziców. Przed porodem dodaj plan sądowy, kontakty rejestratora, wymagania aktowe i opinię państwa docelowego o obywatelstwie i uznaniu. Ustal opiekuna oryginałów oraz tryb uzyskania odpisów urzędowych.

Dalsze decyzje i granice informacji

Przed podpisaniem porównaj zamieszkanie surogatki, planowane miejsce porodu, status i zamieszkanie każdego rodzica, małżeństwo i miejsca procedur z §§ 581-401–403. Niezależni nowojorscy prawnicy weryfikują umowę i prawa uczestników; przed transferem należy sprawdzić licencję, polisę, rachunek i procedurę sądowo-rejestrową. Rodzina międzynarodowa potrzebuje osobnej pisemnej analizy uznania, obywatelstwa, paszportu i wyjazdu w państwie docelowym. CPSA nie zapewnia ogólnokrajowego pozwolenia, automatycznego uznania za granicą ani paszportu.

Źródła urzędowe

  1. New York DOH CPSA gestational surrogacy overview
  2. NY DOH birth records and CPSA processes
  3. Family Court Act §581-402
  4. Family Court Act §581-401
  5. Family Court Act §581-406
  6. Family Court Act §581-403
  7. New York DOH Gestational Surrogates Bill of Rights
  8. Family Court Act §581-502
  9. Family Court Act §581-602
  10. Family Court Act §581-405
  11. Family Court Act §581-201
  12. Family Court Act §581-407
  13. Family Court Act §581-408
  14. NY DOH licensed gestational surrogacy organizations
  15. Family Court Act §581-409

Ostatnia aktualizacja:

Autor: Khachatrian Razmik, LL.M.

Międzynarodowe usługi prawne w sprawach macierzyństwa zastępczego i pochodzenia dziecka — LEX SURROGACY, Lex Agency · Profil autora · Zasady redakcyjne