India · Juridische status en modellen

Redactionele compositie met juridische boeken, een wereldbol, een draagmoederschapsovereenkomst en juridische voorwerpen.

India: het juridische kader voor draagmoederschap

De Indiase regels voor draagmoederschap: verboden, toelatingsvoorwaarden, certificaten, donorgameten en grenzen aan grensoverschrijdende erkenning.

Kort antwoord

Op 24 oktober 2026 kent India geen open markt voor commercieel draagmoederschap. De Surrogacy (Regulation) Act 2021, van kracht sinds 25 januari 2022, staat alleen altruïstisch draagmoederschap toe binnen een strikt wettelijk kader en verbiedt commerciële draagmoederschap. Een privéafspraak “altruïstisch” noemen maakt deze niet automatisch rechtmatig. De voorwaarden gelden voor wensouders, de draagmoeder, de medische indicatie, de kliniek, certificaten, toestemming, verzekering en de procedure.

Het antwoord hangt af van de feiten. Reclame van een kliniek, de bereidheid van de vrouw of een ondertekend contract bewijst op zichzelf geen rechtmatigheid. De wet beperkt wie een aanvraag kan doen en vereist officiële stukken vóór de procedure. Een betaling die “geschenk”, “beloning”, “vergoeding” of bemiddelingscommissie heet, kan nog steeds verboden commerciële vergoeding zijn als zij feitelijk voor de draagmoederschapsdienst wordt betaald.

Dit artikel beschrijft het nationale kader en de belangrijkste beperkingen, maar vervangt geen advies over een concrete zaak. Bestuurspraktijk van staten en unieterritoria, actuele formulieren, medisch bewijs en latere rechterlijke beslissingen kunnen de toepasselijke route beïnvloeden.

Welke regels gelden?

De centrale regeling is de Surrogacy (Regulation) Act 2021 (wet nr. 47 van 2021), van kracht sinds 25 januari 2022. De Surrogacy (Regulation) Rules 2022 regelen formulieren en procedurele details. Wijzigingen uit 2023 en 2024, vooral over gameten in Form 2, moeten samen met de wet en relevante rechterlijke beslissingen worden gelezen.

Altruïstisch draagmoederschap sluit honoraria, beloning en financiële prikkels uit, maar staat medische kosten, andere voorgeschreven kosten en de wettelijk vereiste verzekering toe. Commercieel draagmoederschap omvat commercialisering van de dienst of onderdelen ervan en betalingen of voordelen in geld of natura aan de draagmoeder, haar afhankelijken of vertegenwoordiger buiten de toegestane categorieën. De wet regelt ook klinieken, reclame, tussenpersonen, handel in embryo’s en gameten, geslachtsselectie, toestemming en de status van het kind.

Andere regels kunnen van belang zijn, zoals wetgeving over geassisteerde voortplanting, zwangerschapsafbreking, civiele en familierechtelijke procedures, nationaliteit en immigratie. Toelaatbaarheid onder de draagmoederschapswet beslist niet automatisch over nationaliteit, een paspoort, erkenning van ouderschap in het buitenland of toestemming om India te verlaten.

Het juridische model in de praktijk

De matrix hieronder is een praktische samenvatting, geen volledige controle van alle voorwaarden. De feitelijke betalingen, deelnemers, medische grondslag en certificaten zijn doorslaggevend, niet het etiket van het programma.

Altruïstisch draagmoederschap kan alleen rechtmatig zijn als voorwaarden voor wensouders en draagmoeder, medische indicatie, certificering, kliniek, toestemming, verzekering en procedure zijn vervuld. De draagmoeder mag haar eigen gameten niet voor het draagmoederschap leveren.

Commercieel draagmoederschap is verboden. Artikel 3 verbiedt klinieken en professionals om het uit te voeren of eraan mee te werken. Artikel 38 verbiedt commerciële afspraken en verwante gedragingen, waaronder bepaalde reclame, uitbuiting, bemiddeling of georganiseerde werving, handel in embryo’s of gameten en geslachtsselectie. Een betaling een geschenk noemen heft het verbod niet op als zij in werkelijkheid voor de dienst is.

Toegestane betalingen zijn beperkt tot medische kosten, andere voorgeschreven kosten en verplichte verzekering. Honoraria, beloningen of prikkels worden niet door een privécontract toegestane kosten. Grensoverschrijdende programma’s vereisen afzonderlijke toetsing van Indiase toelating en buitenlandse regels over ouderschap, nationaliteit en reizen.

OnderwerpRegel in IndiaPraktisch gevolg
Juridisch modelAlleen altruïstisch draagmoederschap is mogelijk als alle wettelijke voorwaarden zijn vervuld.Een privéafspraak of kliniekreclame bewijst geen rechtmatigheid.
BetalingenBeperkt tot medische kosten, voorgeschreven kosten en verplichte verzekering.Honoraria, beloningen, prikkels of verhulde betalingen kunnen verboden zijn.
ToelatingWensouders, draagmoeder, medische indicatie en certificaten moeten aan wet en Rules voldoen.Controleer de precieze categorie en verkrijg officiële certificaten vóór behandeling.
GrensoverschrijdendIndiaas ouderschap en buitenlandse erkenning, nationaliteit en reizen zijn afzonderlijke vragen.Plan beide rechtsstelsels; één toestemming garandeert de andere niet.

Wie kan aan de voorwaarden voldoen?

De gewone wettelijke route wordt beperkt door definities en geschiktheidscertificaten. Een “intending couple” is een wettelijk gehuwde Indiase man en vrouw voor wie een medische indicatie draagmoederschap noodzakelijk maakt. Op de certificeringsdatum moet de vrouw 23–50 jaar en de man 26–55 jaar zijn. Het paar mag geen levend kind hebben, biologisch, geadopteerd of geboren via draagmoederschap. De wet kent een uitzondering voor een bestaand kind met een verstandelijke of lichamelijke beperking, een levensbedreigende aandoening of een dodelijke ziekte zonder blijvende genezing, binnen de toepasselijke regels; de vereiste medische bewijsstukken en goedkeuring moeten worden bevestigd.

De wet definieert afzonderlijk een “intending woman” als een Indiase weduwe of gescheiden vrouw van 35–45 jaar. Deze categorie geldt niet automatisch voor iedere alleenstaande volwassene. De Rules vereisen dat deze vrouw haar eigen eicellen en donorsperma gebruikt. Nationaliteit, Indiase afkomst, verblijf in het buitenland, OCI/NRI-status en bestuurspraktijk moeten per geval worden gecontroleerd; kliniekreclame bewijst geen toelating.

De draagmoeder moet vrijwillig zijn, ooit gehuwd zijn geweest, een eigen kind hebben en op de dag van embryotransfer 25–35 jaar zijn. Medische en psychologische geschiktheid moeten worden gecertificeerd. Zij mag haar eigen gameten niet leveren en mag maar één keer in haar leven draagmoeder zijn. Dit zijn wettelijke voorwaarden, geen facultatieve kliniekregels.

Certificaten en de wettelijke procedure

De procedure is certificaatgebonden. Controleer vóór behandeling of financiële verplichtingen de actuele formulieren bij de bevoegde autoriteit in de betrokken staat of het unieterritorium. De medische indicatie moet onder de Rules vallen en door het District Medical Board worden bevestigd. De bevoegde autoriteit verstrekt het certificaat van essentiality nadat aan de wettelijke voorwaarden is voldaan.

Vereist zijn een medisch-indicatiecertificaat; een beschikking over ouderschap en voogdij van het nog ongeboren kind van een Magistrate First Class of hogere rechter op verzoek van de wensouders en de draagmoeder; en een verzekering voor de draagmoeder van 36 maanden die postpartumcomplicaties dekt. De wensouders hebben daarnaast een afzonderlijk geschiktheidscertificaat nodig; ook de draagmoeder moet haar eigen certificaat hebben. Section 4(ii) vereist uitdrukkelijk een aanbeveling van het Board voor een paar van Indiase afkomst of een vrouw die draagmoederschap wil gebruiken. Controleer of dit geldt voor de precieze categorie van de aanvrager en welk Board bevoegd is. Deze aanbeveling staat los van de geschiktheids- en essentialitycertificaten.

De kliniek moet volgens de wet geregistreerd zijn; controleer dit rechtstreeks en vertrouw niet alleen op reclame of screenshots. Bewaar aanvragen, medische rapporten, bestuursbesluiten, toestemmingen, polis, contract, betalingsbewijzen en registratiegegevens. De volgorde en actuele formulieren moeten lokaal worden bevestigd.

Betalingen, contracten en verboden handelingen

Een contract kan verboden betalingen niet legaliseren. De financiële bescherming van de draagmoeder is beperkt tot medische kosten, andere voorgeschreven kosten en verzekering. Honoraria, beloningen, voordelen of financiële prikkels aan de draagmoeder, haar afhankelijken of vertegenwoordiger buiten die categorieën kunnen commercieel draagmoederschap vormen. Hetzelfde risico bestaat als geld via een tussenpersoon loopt of een geschenk wordt genoemd terwijl het in werkelijkheid de dienst vergoedt.

De wet verbiedt klinieken en professionals commercieel draagmoederschap aan te bieden, uit te voeren, te promoten of te ondersteunen. Ook beperkt zij bepaalde reclame en werving en verbiedt zij uitbuiting van de draagmoeder of het kind, handel in embryo’s of gameten voor draagmoederschap, invoer van embryo’s of gameten voor dat doel en geslachtsselectie. Een contract, afstandsverklaring, privétoestemming of overeenkomst met een buitenlandse agent heft die verboden niet op.

Een schriftelijke overeenkomst is nuttig om rechtmatige verplichtingen vast te leggen, maar kan toelating, certificaten, toestemming, verzekering of het altruïstische model niet omzeilen. Laat vóór ondertekening door onafhankelijke Indiase rechtsbijstand de betalingen en ontvangers, medische en verzekeringsvoorwaarden, verplichtingen van partijen en gevolgen van vertraging, stopzetting of mislukking controleren.

Donorgameten: veranderende regels en rechtspraak per geval

Donorgameten vragen bijzondere voorzichtigheid omdat de Rules zijn gewijzigd en het Hooggerechtshof de kwestie in specifieke zaken behandelde. De wijziging van 2023 in Form 2 eiste dat een paar beide eigen gameten gebruikte en verbood donorgameten; voor een vrouw in de wettelijke categorie werden eigen eicellen en donorsperma vereist. De wijziging van 2024 veranderde dit: een paar mag donorgameten gebruiken als het District Medical Board een medische aandoening bevestigt die deze nodig maakt, mits het kind ten minste één gameet van het paar heeft. Voor de “intending woman” blijft de regel van eigen eicellen en donorsperma gelden.

Bij bevel van 18 oktober 2023 schorste het Hooggerechtshof de beperking uit Form 2 van 2023 uitsluitend voor de verzoekster in W.P. (C) No. 830/2023 en stond het haar toe door te gaan als zij aan de overige wettelijke voorwaarden voldeed. Op 17 mei 2024 oordeelde het Hof dat de verzoekster in W.P. (C) No. 61/2024 aanspraak kon maken op het voordeel van dat eerdere bevel, opnieuw onder voorwaarde dat aan alle overige voorwaarden werd voldaan. Afzonderlijk stond het bevel van 23 februari 2024 twee met name genoemde verzoeksters toe onder de wijziging van 2024 verder te gaan als zij overigens aan de wet voldeden. Dit zijn zaakspecifieke bevelen; zij vormen geen algemene uitzondering en heffen de eis van een certificaat van het District Medical Board onder het gewijzigde Form 2 niet automatisch voor alle aanvragers op.

Vraag vóór een beslissing over donorgameten een schriftelijke analyse van de actuele Rules, medische indicatie, rol van het Board, gametencombinatie en toepasselijke latere rechterlijke beslissingen.

Toestemming, ouderschap en bescherming van het kind

De draagmoeder moet schriftelijk en in een taal die zij begrijpt geïnformeerde toestemming geven nadat bekende bijwerkingen en gevolgen zijn uitgelegd. Volgens de wet kan zij haar toestemming intrekken vóór de embryotransfer. Ook zwangerschapsafbreking tijdens de procedure is gereguleerd: schriftelijke toestemming van de draagmoeder en toestemming van de bevoegde autoriteit zijn vereist, met inachtneming van de Medical Termination of Pregnancy Act en toepasselijke voorwaarden. Een privécontract geeft wensouders, kliniek of familie geen bevoegdheid deze bescherming te negeren.

Wensouders mogen een kind uit draagmoederschap niet verlaten of afwijzen wegens een genetisch of aangeboren defect, een latere aandoening, het geslacht of een meerlinggeboorte. Artikel 8 bepaalt dat het kind wordt beschouwd als biologisch kind van de wensouders of de “intending woman” en de rechten van een natuurlijk kind onder Indiaas recht krijgt.

Deze regel geldt binnen een rechtmatige procedure onder Indiaas recht. Zij bepaalt niet automatisch hoe een ander land ouderschap registreert, nationaliteitsdocumenten afgeeft of binnenkomst en vertrek toestaat. Autonomie, medische zorg, verzekering en privacy van de draagmoeder moeten in de praktijk worden beschermd.

Strafbare feiten en sancties

De wet voorziet in strafrechtelijke sancties; de toepasselijke bepaling hangt af van het gedrag en de betrokken persoon. Artikel 38 ziet op verboden commercieel draagmoederschap en verwante gedragingen. De genoemde overtredingen kunnen leiden tot maximaal 10 jaar gevangenisstraf en een boete tot ₹10 lakh. Artikel 40 geldt voor wensouders, een “intending woman” of iemand die hulp zoekt voor niet-altruïstisch of commercieel draagmoederschap: maximaal 5 jaar en ₹5 lakh bij de eerste overtreding, en maximaal 10 jaar en ₹10 lakh bij een volgende overtreding. Afhankelijk van de persoon en geschonden bepaling kunnen ook artikelen 39 of 41 gelden.

Dit zijn wettelijke maxima, geen voorspelling van een straf in een concreet geval. Gebruik deze samenvatting niet om een betaling, agentuur, advertentie, kliniek of gametenconstructie te kwalificeren. De delictsomschrijving, bewijzen, procedurele vereisten en toepasselijke rechterlijke beslissingen moeten per geval worden beoordeeld. Een buitenlandse locatie, privécontract of tussenpersoon sluit toepassing van Indiaas recht niet automatisch uit.

Overgangszaken over leeftijd en grensoverschrijdende beperkingen

De rechtspraak kent een zeer beperkte overgangsuitzondering op de leeftijdsgrenzen. In zijn uitspraak van 9 oktober 2025 oordeelde het Hooggerechtshof dat de leeftijdsgrens van Section 4(iii)(c)(I) niet met terugwerkende kracht mocht worden toegepast op bepaalde paren die cumulatief aan drie voorwaarden voldeden: (1) zij waren vóór 25 januari 2022 met de draagmoederschapsprocedure begonnen; (2) zij hadden na afname van de gameten vóór die datum embryo’s gemaakt en ingevroren; en (3) zij bevonden zich al in de fase vlak vóór overdracht van die embryo’s naar de baarmoeder van de draagmoeder. De bevoegde autoriteit moet nog steeds vaststellen dat aan alle drie voorwaarden en de toepasselijke eisen van Rule 14 is voldaan. Alleen het maken of invriezen van embryo’s levert geen algemene vrijstelling op. De overige wettelijke voorwaarden blijven gelden; toepassing hangt af van het bewijs en latere uitspraken. De beschikbare teksten van twee uitspraken van het Kerala High Court uit 2026 laten zien dat de feiten doorslaggevend zijn: in Aju Kuriakose v Union of India (W.P.(C) No. 28694/2026, 11 september 2026) werd het overgangsbeginsel toegepast op een embryo dat in 2018 was ingevroren; in Roopa P. Joy v Union of India (W.A. No. 1318/2026, 1 september 2026) werd een beroep afgewezen over embryo’s die op 30 augustus 2022, na inwerkingtreding van de wet, waren ingevroren. Dit zijn toepassingen in concrete zaken, geen algemene vrijstelling; controleer de officiële uitspraken en de actuele processtatus voordat u erop vertrouwt.

Bij grensoverschrijdende zaken moeten ten minste vier vragen apart worden beoordeeld: (1) of de wensouders volgens Indiaas recht in aanmerking komen; (2) of de procedure en betalingen voldoen aan Indiaas recht; (3) hoe het ouderschap in India wordt vastgesteld en geregistreerd; en (4) of het andere betrokken land het ouderschap erkent en reis-, nationaliteits- of immigratiedocumenten afgeeft. Een rechtmatige procedure in India garandeert op zichzelf geen erkenning in het buitenland. De gepubliceerde aanwijzingen van het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken die via de zoekindex beschikbaar zijn, vermelden dat geen visa worden afgegeven aan buitenlandse staatsburgers die naar India willen reizen om draagmoederschap te laten uitvoeren, dat OCI-kaarthouders daarvoor geen FRRO/FRO-toestemming krijgen en dat geen uitreisvergunning wordt verleend aan kinderen die via draagmoederschap voor buitenlandse staatsburgers, inclusief OCI-kaarthouders, worden geboren. De richtlijn beschrijft een beperkte “pipeline”-categorie: de regeling moet vóór de circulaire van 3 november 2015 zijn aangegaan en de zwangerschap moet vóór die datum zijn begonnen; het visum voor een buitenlands paar om het kind op te halen wordt per geval beoordeeld, onder voorbehoud van documenten en andere voorwaarden. Afzonderlijk wordt de uitreisvergunning voor een kind uit een regeling die op of vóór die datum is aangegaan per geval beslist. Deze overgangsregelingen bieden geen route voor nieuwe afspraken. Dit is een administratieve en immigratierechtelijke beperking, los van de wettelijke toelatingscriteria van de Surrogacy Act. Een Indiase burger die in het buitenland woont, valt juridisch niet in dezelfde categorie als een buitenlandse staatsburger of OCI-kaarthouder; nationaliteit, OCI-status, een eventuele aanbeveling van het Board en mogelijke uitzonderingen voor oude zaken moeten afzonderlijk worden gecontroleerd.

Praktische checklist vóór de start

Vraag vóór de start een schriftelijke geschiktheidsbeoordeling aan een Indiase advocaat met ervaring in draagmoederschapsregulering. Bevestig nationaliteit en wettelijke categorie van de wensouders, de medische indicatie, actuele leeftijdsgrenzen, de voorwaarde dat er geen levend kind is en of een overgangsuitspraak werkelijk van toepassing kan zijn. Bij een buitenlandse nationaliteit of OCI-status moeten de actuele MEA/MHA-regels over visa en FRRO/FRO-toestemming vóór reis of betaling afzonderlijk worden gecontroleerd. Vertrouw niet op kliniekreclame of een algemene online lijst.

Bevestig vervolgens de bevoegde autoriteit en actuele formulieren; verkrijg het rapport van het District Medical Board en een eventuele aanbeveling van het Board; laat de essentiality- en geschiktheidscertificaten afgeven; controleer de registratie van de kliniek; documenteer geschiktheid en toestemming van de draagmoeder, verzekering voor 36 maanden en toegestane kosten. Bij donorgameten is vóór behandeling een actuele schriftelijke analyse van de Rules van 2024 en toepasselijke rechterlijke beslissingen nodig. Accepteer geen honorarium, beloning, bemiddelingscommissie of “geschenk” zonder bevestiging van de rechtmatigheid.

Bereid ten slotte vóór de zwangerschap de ouderschaps- en documentprocedure voor in elk betrokken land. Beoordeel afzonderlijk de Indiase stukken over ouderschap en voogdij, geboorteaangifte, nationaliteit, paspoort, immigratie en uitreisvergunning. Bewaar het volledige dossier. De hieronder gekoppelde officiële bronnen zijn per 24 oktober 2026 geraadpleegd voor zover hun inhoud beschikbaar was; zij bieden geen volledig overzicht van alle instructies van staten/unieterritoria of alle uitspraken van High Courts uit 2026. De volledige officiële PDF van de uitspraak van het Hooggerechtshof van 9 oktober 2025 moet worden bevestigd. Ook de MEA-pagina moet worden bevestigd; de geïndexeerde informatie over visumbeperkingen voor buitenlandse staatsburgers en OCI-kaarthouders moet vóór praktisch gebruik opnieuw worden gecontroleerd.

Juridische bronnen en rechterlijke uitspraken

Deze gids gebruikt officiële juridische teksten, geselecteerde rechterlijke bevelen en twee transcripties van derden van latere uitspraken van High Courts. De lijst omvat niet alle circulaires van staten/unieterritoria of latere uitspraken; controleer de officiële uitspraken en actuele processtatus voordat u op de transcripties vertrouwt.

  1. The Surrogacy (Regulation) Act, 2021 — India Code, Government of India— Officiële wettekst; controleer vóór gebruik de geconsolideerde versie.
  2. Ministry of Health and Family Welfare — amendment to the Surrogacy (Regulation) Rules, 2022 concerning donor gametes — Officiële ministeriepagina over de wijziging inzake donorgameten.
  3. Supreme Court of India — order dated 23 February 2024, donor-gamete amendment proceedings — Bevel van het Hooggerechtshof waarin de Form 2-wijziging van 2024 is opgenomen.
  4. Supreme Court of India — order dated 17 May 2024, W.P. (C) No. 61/2024 and connected matters — Bevel in een specifieke zaak over donorgameten; geen algemene uitzondering.
  5. Supreme Court of India — Vijaya Kumari S & Another v Union of India and connected cases, judgment dated 9 October 2025 (2025 INSC 1209)— Officiële uitspraak-URL; een officieel geïndexeerd fragment was beschikbaar; de volledige pdf moet vóór gebruik worden bevestigd.
  6. Ministry of External Affairs, Government of India — Surrogacy Matters (foreign nationals and OCI) — Officiële richtlijn: geen visa voor buitenlandse staatsburgers die in India draagmoederschap willen laten uitvoeren en geen FRRO/FRO-toestemming voor OCI-kaarthouders; bepaalde oudere zaken kunnen individueel worden beoordeeld.
  7. Supreme Court of India — order dated 18 October 2023, donor-gamete/Form 2 proceedings — Officieel bevel in de procedure over de donor-gametenbeperking in Form 2 uit 2023; te lezen samen met de wijziging van 2024 en latere bevelen, niet als algemene uitzondering.
  8. Kerala High Court — Aju Kuriakose v Union of India, judgment dated 11 September 2026 (W.P.(C) No. 28694/2026)— Transcriptie door een derde van een uitspraak van het Kerala High Court van 11 september 2026 waarin de overgangsregel werd toegepast op een naar verluidt in 2018 ingevroren embryo; controleer de officiële uitspraak en actuele status.
  9. Kerala High Court — Roopa P. Joy v Union of India, judgment dated 1 September 2026 (W.A. No. 1318/2026)— Transcriptie door een derde van een uitspraak in hoger beroep van het Kerala High Court van 1 september 2026, waarin een beroep over embryo’s die op 30 augustus 2022 na inwerkingtreding van de wet waren ingevroren, werd afgewezen; controleer de officiële uitspraak en actuele status.

Gidsen: India

Laatst bijgewerkt:

Auteur: Khachatrian Razmik, LL.M.

Internationale juridische diensten voor draagmoederschap en afstamming — LEX SURROGACY van Lex Agency · Auteursprofiel · Redactionele richtlijnen