Verenigde Staten · Medische en donorvoorwaarden

Consultatietafel met door glas een microscoop in een laboratorium zichtbaar.
Redactionele illustratie; toont geen echte kliniek en bewijst geen juridische naleving.

Draagmoederschap in de VS: medische en donoreisen

Begin met het onderscheid tussen regels

Voor IVF met een draagmoeder bestaat in de Verenigde Staten geen uniforme medische checklist die overal geldt. Maak onderscheid tussen federale FDA-regels voor voortplantingsweefsel en genetische bijdragers, het recht van de betrokken staat, klinische aanbevelingen van ASRM en het eigen toelatingsbeleid van de kliniek. FDA-regels richten zich vooral op screening en tests van voortplantingscellen en -weefsel op overdraagbare ziekten. De draagmoeder geldt niet als weefseldonor en hoeft in die rol geen FDA-donortests te ondergaan. ASRM adviseert wel een medische beoordeling. Een kliniek kan een dossier op grond van haar eigen medische beleid afwijzen.

Verschillende soorten eisen mogen niet op één hoop worden gegooid. 21 CFR Part 1271 regelt donorgeschiktheid, screening, tests, behandeling, administratie en etikettering van de betrokken menselijke cellen en weefsels. Staatsrecht kan aanvullende eisen stellen aan fertiliteitsklinieken, donoren of draagmoederschapsovereenkomsten. ASRM-richtlijnen zijn professionele medische aanbevelingen, geen federale wet op zichzelf, al kan een kliniek ze als beleid of zorgstandaard overnemen. Klinieken kunnen ook strengere criteria hanteren. Vraag per test of uitsluiting of die voortkomt uit wetgeving, regelgeving, ASRM-richtlijnen, een laboratoriumprotocol of het eigen beleid van de kliniek.

Beoordeling van de draagmoeder

ASRM adviseert dat een draagmoeder meerderjarig is en bij voorkeur 21–45 jaar oud. Idealiter heeft zij ten minste één voldragen zwangerschap zonder complicaties gehad, niet meer dan vijf eerdere bevallingen of drie keizersneden en beschikt zij over een stabiele steunomgeving. Dit zijn professionele aanbevelingen, geen uniforme federale wettelijke leeftijdsgrenzen. Staatsrecht en kliniekbeleid kunnen strenger zijn. Valt de voorgeschiedenis buiten het voorkeursprofiel, beoordeel dan individueel het toepasselijke recht, het obstetrische risico en de criteria van de kliniek; beweer niet zonder grond dat federale wetgeving de persoon automatisch uitsluit.

De beoordeling van de draagmoeder moet verder gaan dan leeftijd. ASRM noemt de medische en obstetrische voorgeschiedenis, lichamelijk onderzoek, laboratorium- en preconceptieonderzoek, beoordeling van de baarmoederholte, psychosociale evaluatie en begeleiding, en juridisch advies. Bekijk eerdere zwangerschappen en bevallingen, keizersneden, complicaties, medicatie, chronische aandoeningen en risico’s die zwangerschap onveilig kunnen maken. De precieze tests en drempelwaarden hangen af van de medische feiten, het staatsrecht en de regels van de kliniek. Vraag welke documenten nodig zijn en of een bevinding een contra-indicatie, beheersbaar risico of kliniekspecifieke uitsluiting is. De preconceptielijst van ASRM omvat ook bloedgroep/Rhesusfactor, screening op baarmoederhalskanker en mammografie volgens ACOG-richtlijnen, immuniteit tegen rodehond en varicella, urineonderzoek op drugs en vaccinatieplanning. ASRM voorziet ook in psychologische beoordeling en voorlichting over de gevolgen door een gekwalificeerde professional in de geestelijke gezondheidszorg voor de draagmoeder en haar partner of steunpersoon. Dit zijn professionele aanbevelingen, geen uniforme federale wettelijke checklist.

ASRM adviseert infectiescreening en -tests bij de draagmoeder en haar partner vóór embryotransfer, hoewel de FDA-donorregels deze tests niet verplichten voor iemand in de rol van draagmoeder. De richtlijn uit 2022 noemt antistoffen tegen hiv-1, hiv-2 en hiv-groep O; hepatitis-B-oppervlakteantigeen en core-antistoffen (IgG/IgM); HCV-antistoffen; nucleïnezuurtests voor hiv, HBV en HCV; syfilisserologie; en nucleïnezuurtests voor gonorroe en chlamydia. HTLV-I/II en CMV-IgG/IgM worden genoemd voor de mannelijke partner van de draagmoeder. Bevestig actuele tests en termijnen met de kliniek; dit is klinische richtlijn, geen universeel federaal testbevel.

Een positieve of afwijkende uitslag vereist een gedocumenteerde klinische reactie; ga niet zonder bewijs uit van onschadelijkheid. ASRM adviseert bevestiging en passende begeleiding. De richtlijn raadt doorgaans af een draagmoeder met bevestigde hiv of hepatitis B of C te gebruiken; uitzonderingen vereisen bijzonder zorgvuldige begeleiding, geïnformeerde toestemming en documentatie. Bij syfilis, gonorroe of chlamydia adviseert ASRM behandeling, hertesten en uitstel totdat de behandeling geslaagd is en de persoon niet langer besmettelijk is. Dit zijn klinische aanbevelingen, geen uniforme wettelijke regel voor iedere test. Vraag naar de uitslag, bevestiging, behandeling en besliscriteria.

Gametenbronnen en FDA-regels

Op grond van 21 CFR §§ 1271.45 en 1271.50 moet de verantwoordelijke instelling doorgaans donorstatus documenteren op basis van screening en tests voordat betrokken voortplantingscellen of -weefsels worden gebruikt, behoudens specifieke uitzonderingen. Als een embryo bestemd is voor een draagmoeder, moeten de eicelbron en de sperma­bron afzonderlijk worden beoordeeld. Volgens de actuele ASRM-richtlijn geldt de FDA-donorbeoordeling voor sperma- en eicelbronnen wanneer een draagmoeder is gepland. Voor deze regels is de draagmoeder ontvanger van het embryo, niet de donor. Vraag wie elke beslissing neemt en vastlegt. Screening bestaat uit meer dan laboratoriumtests: § 1271.75 vereist beoordeling van medische dossiers op specifieke risicofactoren en klinische aanwijzingen voor overdraagbare ziekten. Vraag het screenings-/anamneseverslag, eventuele gegevens van lichamelijk onderzoek, laboratoriumrapporten en de schriftelijke geschiktheidsbeslissing.

Federale donortests zijn vooral bedoeld om het risico op infectieoverdracht te verkleinen, maar nemen niet alle infectieuze of genetische risico’s weg. FDA- en ASRM-materiaal noemt tests voor hiv-1/2, hepatitis B en C, syfilis, chlamydia en gonorroe. De ASRM-samenvatting van de FDA-eisen uit 2024 vermeldt ook HTLV-I/II- en cytomegalovirusonderzoek voor sperma-bronnen, en noemt WNV-nucleïnezuuramplificatietests (NAT) als een van de tests die voor gametendonoren als door de FDA vereist worden aangeduid. De samenvatting vermeldt dat WNV-testen het hele jaar door of seizoensgebonden kunnen plaatsvinden voor gameten die tussen 1 juni en 31 oktober zijn verkregen. De actuele FDA-pagina over donortests vermeldt eveneens dat levende HCT/P-donoren WNV-NAT moeten ondergaan, behoudens de uitzonderingen van § 1271.90. WNV wordt echter niet uitdrukkelijk genoemd in § 1271.85, en de FDA-richtlijn over WNV van september 2016 verklaart uitdrukkelijk niet-bindend te zijn; zij beschrijft seizoentests bij Amerikaanse instellingen van 1 juni tot en met 31 oktober en tests gedurende het hele jaar bij instellingen buiten de VS die HCT/P’s naar de VS willen invoeren. Presenteer die seizoensdata niet als tekst van de regeling en leid de volledige juridische positie niet alleen af uit § 1271.85. Vraag het compliance-team van de weefselinstelling de actuele FDA-instructies, testmethode, timing en eventuele uitzondering te bevestigen.

De timing kan bepalen of materiaal wordt vrijgegeven. Volgens 21 CFR § 1271.80 wordt het monster doorgaans afgenomen bij verkrijging van het materiaal of binnen zeven dagen ervoor of erna; bij eicellen kan dat tot 30 dagen ervoor of binnen zeven dagen erna. Anoniem sperma vereist volgens §§ 1271.60 en 1271.85(d) zes maanden quarantaine en herhaalde infectietests. Gerichte spermadonoren zijn vrijgesteld van de federale hertest na zes maanden, maar de overige tests blijven gelden en het monster wordt doorgaans binnen zeven dagen na sperma-afname verzameld. ASRM adviseert uit voorzorg meer dan 35 dagen quarantaine en hertesten voor gerichte monsters. FDA vereist geen quarantaine van eicellen. Controleer de data van elk monster en elke batch.

Een bekende of gerichte donor is niet hetzelfde als een ongeteste donor. Ook gerichte sperma- en eiceldonoren moeten de toepasselijke screening en infectietests ondergaan. Het federale recht staat gebruik van bepaald voortplantingsweefsel van een gerichte donor die wegens de vereiste screening/tests ongeschikt is bevonden alleen toe binnen een beperkte uitzondering en met de voorgeschreven waarschuwingen en dossiers. Deze beperkte uitzondering wist de uitslag niet uit, neemt de noodzaak om risico’s te bespreken niet weg en verplicht een kliniek niet het materiaal te accepteren. ASRM adviseert ontvangers vóór gebruik, met toestemming van de donor, over het risico te informeren en passend te begeleiden. Staatsrecht of kliniekbeleid kan strenger zijn. § 1271.65(b) vereist het Biohazard-symbool en de tekst “WARNING: Advise patient of communicable disease risks”. Bij een reactieve uitslag is ook “WARNING: Reactive test results for (name of disease agent or disease).” vereist. Controleer de dossiers uit § 1271.55 en de vastgelegde melding aan de arts die het weefsel gebruikt.

De uitzondering voor seksueel intieme partners geldt niet automatisch voor wensouders. Op grond van 21 CFR § 1271.90(a)(2) moet de donor de seksueel intieme partner van de ontvanger zijn. Bij draagmoederschap is de wensouder die sperma of eicellen levert normaal gesproken niet de intieme partner van de draagmoeder; ga er daarom niet van uit dat de uitzondering geldt. Een afzonderlijke bepaling, § 1271.90(a)(4), ziet op bepaalde gecryopreserveerde embryo’s die bij verkrijging of cryopreservatie oorspronkelijk onder de uitzondering voor intieme partners vielen en later voor gerichte of anonieme donatie bestemd zijn. Neem waar mogelijk vóór de overdracht passende maatregelen om de sperma- en eicelbronnen te screenen en te testen; controleer de specifieke etiketteringsverplichtingen van § 1271.90(c), waaronder lid (c)(6) wanneer dat van toepassing is. § 1271.90(b) staat daarnaast reproductief gebruik toe van bepaalde embryo’s die oorspronkelijk voor een specifieke persoon of een specifiek paar bedoeld waren en later worden gedoneerd, ook wanneer niet aan bepaalde eisen voor donor-geschiktheid is voldaan. Dit heft echter niet de verplichting op om voor beide gametebronnen de vereiste geschiktheidsbeoordeling uit te voeren en herstelt geen tekortkomingen in donorscreening of -tests onder §§ 1271.75, 1271.80 en 1271.85. Een wijziging van ontvanger of doel kan de beoordeling veranderen. Vraag het laboratorium vóór de overdracht de oorspronkelijke bestemming van het embryo, de relaties tussen donor(en) en ontvanger, de ingeroepen uitzondering, de vereiste screening/tests en geschiktheidsbeoordelingen, en alle verplichte etiketten te documenteren.

Genetica en beoordeling van ontvangers

Infectieuze donorstatus en genetische screening zijn verschillende onderwerpen. ASRM adviseert medische en familiegeschiedenis te verzamelen en genetische bijdragers passend genetisch te beoordelen. Genoemde dragerschapsscreening omvat cystische fibrose, spinale musculaire atrofie, thalassemieën en andere hemoglobinopathieën; een uitgebreid panel kan passend zijn. Idealiter worden sperma- en eicelbronnen op dezelfde aandoeningen onderzocht om het gezamenlijke voortplantingsrisico te beoordelen. Bij overlappende uitslagen of een belangrijke familiegeschiedenis kan genetische counseling nodig zijn. Dit gaat verder dan FDA-infectietests en vormt geen uniform federaal genetisch panel. Vraag naar het panel, restrisico en aanpak bij gedeeld dragerschap.

Ontvangers en wensouders hebben een afzonderlijk plan nodig. ASRM adviseert passende medische en infectieuze beoordeling van ontvangers en, waar relevant, hun intieme partners, hoewel FDA doorgaans geen ontvangerstests vereist als onderdeel van donorstatus. Preconceptieonderzoek kan bloedgroep en rhesusfactor, antistoffen, vaccinatiestatus, relevante infecties en aandoeningen die de zwangerschap beïnvloeden omvatten. Levert een wensouder gameten voor een zwangerschap die door een ander wordt gedragen, onderscheid dan diens status als genetische bijdrager onder FDA-weefselregels van de aparte klinische beoordeling als ouder of ontvanger. Vraag welke tests verplicht, aanbevolen of kliniekspecifiek zijn.

Documenten en beslismatrix

Vraag om een schriftelijke checklist en bewaar alle documenten samen. Afhankelijk van rol en toepasselijke regels kan het dossier de obstetrische voorgeschiedenis en vragenlijst van de draagmoeder bevatten; onderzoeken en laboratoriumuitslagen met afnamedata; medische en psychosociale beoordelingen; genetische en familiegeschiedenis; donorscreening en geschiktheidsbesluit; toestemmings- en risicobegeleidingsdocumenten; het schriftelijke kliniekprotocol; en vereiste weefseletiketten en begeleidende stukken. Niet elk document is voor iedere deelnemer wettelijk verplicht, dus de lijst moet de juridische of klinische grondslag vermelden. Leg per monster vast of de donatie gericht is, wie de relevante ontvanger is, of quarantaine of hertesten geldt en wie vrijgave heeft toegestaan. Volgens het federale recht moeten dossiers over een onder de regels vallende HCT/P ten minste 10 jaar na toediening worden bewaard; als de datum van toediening onbekend is, ten minste 10 jaar na distributie, verwijdering of vervaldatum, afhankelijk van welke datum het laatst valt (21 CFR § 1271.55(d)(4)). ASRM adviseert de screenings- en testresultaten van iedere donor permanent te bewaren. Voor een draagmoederschapsregeling adviseert ASRM ook onafhankelijke juridische bijstand voor elke partij door een advocaat die bevoegd is in de betrokken staat, en vóór behandeling een volledig ondertekende overeenkomst, een juridische vrijgavebrief en geïnformeerde toestemmingsdocumenten, inclusief een passende machtiging voor het delen van medische informatie. Het staatsrecht en de concrete omstandigheden moeten daarnaast worden beoordeeld. Bewaar bij ongeschikt gericht materiaal de vereiste etiketten/dossiers en bewijs van melding aan de arts.

BeslispuntJuridische of klinische betekenis en volgende stap
DraagmoederDe federale FDA-donorregels behandelen de draagmoeder als ontvanger, niet als donor van voortplantingsweefsel. ASRM adviseert medische, infectieuze, obstetrische en psychosociale screening en begeleiding; een eerdere voldragen zwangerschap zonder complicaties heeft de voorkeur. Staatsrecht, de werkelijke gezondheid en kliniekcriteria kunnen de uitkomst wijzigen. Vraag naar de concrete staatsregel en het schriftelijke kliniekprotocol; presenteer de voorkeursleeftijd of zwangerschapsvoorgeschiedenis van ASRM niet als federale wet.
Sperma- of eicelbronFederale regels vereisen doorgaans donorscreening, bepaalde infectietests en een gedocumenteerd geschiktheidsbesluit, behoudens uitzonderingen. Termijnen verschillen per weefseltype: anoniem sperma vereist zes maanden quarantaine en hertesten, terwijl gericht sperma een andere federale route volgt. ASRM kan extra waarborgen adviseren. Vraag vóór gebruik om het laboratoriumpanel, afnamedata, gerichte/niet-gerichte status, quarantainestatus, geschiktheidsregistratie en vereiste etiketten. Controleer bij ongeschikt gericht weefsel waarschuwingen, dossiers en vastgelegde melding aan de arts.
Genetische bijdragers en ontvangersFDA-regels richten zich op infectierisico’s bij genetische bijdragers en kennen specifieke uitzonderingen. ASRM adviseert daarnaast dragerschapsscreening, familiegeschiedenis, beoordeling van ontvangers en counseling. Vergelijk de resultaten van beide genetische bronnen, leg het restrisico uit en documenteer gedeeld dragerschap. Een negatieve infectiepanel bewijst niet dat genetisch risico ontbreekt, en een ASRM-aanbeveling is niet automatisch wet.
Staat en kliniekStaatsrecht kan aanvullende en per locatie verschillende eisen stellen; professionele aanbevelingen vervangen die regels niet. Het kliniekbeleid kan strenger zijn dan het wettelijke minimum en bepalen of een kandidaat of donor wordt geaccepteerd. Stel vast in welke staat de behandeling en relevante medische diensten plaatsvinden, vraag de grondslag voor elke verplichte uitsluiting en controleer de vereiste registratie en administratie van de weefselinstelling. De aanvaarding door de FDA van de registratie van de instelling en de HCT/P-vermelding bepaalt niet dat de instelling aan de toepasselijke regels voldoet of dat de HCT/P door de FDA is toegelaten of goedgekeurd.

Waarschuwingssignalen en vervolgstappen

Pauzeer vóór betaling van een cyclus of het plannen van een transfer als de kliniek de regel achter een uitsluiting niet kan noemen; donortests of afnamedata ontbreken; een bekende donor zogenaamd van alle tests is vrijgesteld; ongeschikt materiaal zonder risicobegeleiding, voorgeschreven waarschuwingen, dossiers of gedocumenteerde melding aan de behandelend arts wordt voorgesteld; de partneruitzondering zonder toetsing op de draagmoeder wordt toegepast; of een ASRM-voorkeur als federaal verbod wordt voorgesteld. Dit bewijst op zichzelf geen overtreding, maar rechtvaardigt een verzoek om de regel, het schriftelijke protocol, laboratoriumgegevens en een beoordeling van het staatsrecht.

Volg deze stappen: (1) bepaal de staat, behandelmethode, gametenbronnen en draagmoeder; (2) vraag schriftelijke protocollen voor draagmoeder, donoren en ontvangers; (3) classificeer elke eis als wet, FDA-regel, ASRM-aanbeveling of kliniekbeleid; (4) verzamel voorgeschiedenis en laboratoriumrapporten; (5) controleer data, quarantaine, hertesten, etiketten en geschiktheidsbesluiten per monster; (6) bespreek afwijkende resultaten met artsen en documenteer counseling; en (7) laat een advocaat met kennis van de staat lokale beperkingen en juridische gevolgen van de regeling beoordelen. Controleer regels opnieuw op de behandeldatum. Deze gids stelt niet vast dat een bepaalde persoon of kliniek geschikt is.

Primaire bronnen en professionele richtlijnen

Laatst bijgewerkt:

Auteur: Khachatrian Razmik, LL.M.

Internationale juridische diensten voor draagmoederschap en afstamming — LEX SURROGACY van Lex Agency · Auteursprofiel · Redactionele richtlijnen